Giúp nông dân tự bảo vệ mình
* Điều tra: SƠN HÀ
Kỳ cuối: CHUNG TAY XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG LAO ĐỘNG AN TOÀN
Thời gian qua, Nhà nước quan tâm nhiều đến vấn đề an toàn vệ sinh lao động. Tuy nhiên, việc quan tâm này chủ yếu tập trung vào đối tượng công nhân trong các nhà máy, xí nghiệp, còn đối với công tác an toàn lao động (ATLĐ) cho nông dân thì từng lúc, từng nơi vẫn chưa được quan tâm đúng mức.
BẢO VỆ NÔNG DÂN: CÒN BỎ NGỎ
 |
| Ông Nguyễn Văn Bi, Chủ nhiệm HTX rau an toàn Hòa Phát thường xuyên kiểm tra cánh đồng rau, |
Năm 2004, Dự án “Nâng cao năng lực về an toàn vệ sinh lao động trong nông nghiệp ở Việt Nam” do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội kết hợp với Tổ chức Lao động Quốc tế phối hợp thực hiện đã triển khai thí điểm ở quận Cái Răng và các huyện Phong Điền, Cờ Đỏ và Vĩnh Thạnh. Dự án hoạt động nhằm hỗ trợ kiến thức và các tài liệu cần thiết cho nông dân cải thiện an toàn vệ sinh và điều kiện lao động. Theo đánh giá của Dự án, thông qua chương trình huấn luyện Wind (phát triển tình làng nghĩa xóm để cải thiện điều kiện lao động), những nơi được thí điểm, nông dân cơ bản nhận thức và cải tiến hoạt động sản xuất của mình cho an toàn. Tuy nhiên, sau khi dự án kết thúc vào năm 2007, việc phát huy những kết quả thực hiện chưa được các ngành chức năng ở TP Cần Thơ quan tâm đúng mức, nên nông dân dần trở về thói quen lao động cũ. Anh Dương Văn Thức, cán bộ khuyến nông xã Tân Thới, cho biết: “Địa phương chủ yếu tập trung hướng dẫn nông dân hạn chế sử dụng và sử dụng đúng cách đối với thuốc BVTV. Còn những vấn đề an toàn khác trong nông nghiệp chưa được địa phương tập huấn, hướng dẫn”.
Theo ông Trương Văn Phú, Phó trưởng Phòng Kinh tế quận Ô Môn: Thời gian qua, địa phương chủ yếu hướng dẫn nông dân chăm sóc cây trồng thông qua phương pháp 4 đúng (đúng thuốc, đúng đối tượng, đúng liều lượng và đúng cách khi sử dụng thuốc BVTV), còn việc hướng dẫn sử dụng an toàn trong cơ giới hóa nông nghiệp chưa thực hiện được. Thạc sĩ Diệp Thành Nguyên, Phó trưởng Khoa Luật Trường Đại học Cần Thơ, cho biết: “Từ trước đến nay, chúng ta mới chỉ quan tâm nhiều đến công tác vệ sinh ATLĐ đối với người lao động trong các doanh nghiệp, đơn vị sản xuất công nghiệp, chứ chưa có sự quan tâm, chú trọng đúng mức đến vệ sinh ATLĐ trong sản xuất nông nghiệp”.
Các văn bản pháp luật thời gian qua chỉ có Chỉ thị số 20/2004/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ là quy định trực tiếp về việc tăng cường chỉ đạo và tổ chức thực hiện an toàn vệ sinh lao động trong sản xuất nông nghiệp. Trong Chương trình quốc gia về ATLĐ, vệ sinh lao động các năm cũng chủ yếu nhắc tới ATLĐ trong các doanh nghiệp, công việc nặng nhọc độc hại, nguy hiểm, chứ chưa quan tâm đúng mức đến an toàn trong sản xuất nông nghiệp.
CẦN SỰ CHUNG TAY
Để thực hiện được tiêu chí Nông thôn mới Theo Quyết định số 800/QĐ-TTg, trong đó các tiêu chí sử dụng điện an toàn, không có các hoạt động gây suy giảm môi trường và chất thải, nước thải được thu gom, xử lý đúng quy định, gắn chặt với hoạt động sản xuất nông nghiệp của nông dân thì nông dân và chính quyền địa phương phải cùng nhau vào cuộc. Ông Huỳnh Văn Phước, ấp Nhơn Lộc 2, thị trấn Phong Điền, đề nghị: “Ngoài việc nông dân tự đảm bảo an toàn cho mình, chúng tôi rất mong chính quyền địa phương mở các lớp tập huấn về an toàn trong sản xuất nông nghiệp”. Theo ông Trần Hoàng Tuấn, Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Phong Điền, thời gian qua, việc đảm bảo ATLĐ cho nông dân chủ yếu là tập huấn, hướng dẫn cho nông dân sử dụng thuốc BVTV đúng cách. Tới đây, ngoài việc tăng cường tuyên truyền về sử dụng thuốc BVTV, chúng tôi sẽ quan tâm nhắc nhở nông dân sử dụng điện và máy móc nông nghiệp an toàn, vì đây không phải chuyên môn của ngành. Bà Nguyễn Thị Kiều, Chi cục trưởng Chi cục BVTV- Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP Cần Thơ, cho biết: “Hàng năm Chi cục kết hợp với các đơn vị kinh doanh, tuyên truyền cho nông dân hạn chế dùng thuốc BVTV, tăng cường sử dụng các biện pháp sinh thái, sinh học, hạn chế các yếu tố độc hại cho con người và môi trường, tăng thu nhập cho nông dân. Thời gian qua, Chi cục đã xây dựng được trên 400 cộng tác viên tại chỗ để tuyên truyền áp dụng chương trình quản lý dịch hại tổng hợp cho nhiều bà con khác. Ông Trần Vinh Quang, Chánh thanh tra Sở Lao động- Thương binh và Xã hội, đề nghị: “Để đảm bảo ATLĐ trong nông nghiệp phải có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng như Thanh tra Lao động, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Hội Nông dân để tuyên truyền, giáo dục ý thức về ATLĐ sâu rộng trong nông dân. Các ngành chức năng cần kiểm tra chuyên ngành về thuốc BVTV, an toàn điện, an toàn máy móc nông nghiệp... Có như vậy thì mới giúp nông dân nâng cao ý thức trong phòng tránh tai nạn lao động”.
Theo Thạc sĩ Diệp Thành Nguyên, Phó trưởng Khoa Luật Trường Đại học Cần Thơ: Hiện nay, lĩnh vực an toàn trong sản xuất nông nghiệp còn bị bỏ ngỏ, trong khi nguy cơ xảy ra tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp là rất cao. Do đặc thù lao động nông nghiệp, với phần lớn người lao động không được đào tạo kỹ năng sử dụng trang thiết bị, máy móc, vật tư, hóa chất, thiếu kiến thức liên quan đến vận hành và sử dụng an toàn máy móc, sử dụng an toàn phân bón... nên đã xảy ra nhiều vụ tai nạn lao động đáng tiếc hoặc gây mất vệ sinh môi trường, ô nhiễm và suy thoái đất, ô nhiễm môi trường nông thôn... Vì vậy, trước mắt cần tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, huấn luyện an toàn, phổ biến những kiến thức cho người lao động trong sản xuất nông nghiệp về các tiêu chuẩn, qui trình, qui phạm kỹ thuật, các biện pháp phòng ngừa tai nạn lao động khi sử dụng máy móc, thiết bị, thuốc bảo vệ thực vật trong sản xuất nông nghiệp; từng bước thay đổi các hành vi, tập quán sản xuất lạc hậu, ảnh hưởng xấu đến môi trường nông thôn; tăng cường bảo vệ sức khoẻ và môi trường chung, nâng cao chất lượng cuộc sống. Vì thế, người dân mong mỏi Nhà nước cần có chương trình hỗ trợ các phương tiện bảo hộ cho nông dân và xây dựng hệ thống tổ chức, quản lý công tác an toàn vệ sinh lao động trong sản xuất nông nghiệp và ngành nghề nông thôn từ Trung ương đến địa phương.
