Giúp nông dân tự bảo vệ mình
Điều tra * SƠN HÀ
Kỳ 2: HƯỚNG ĐẾN NÔNG SẢN SẠCH - LỢI CẢ ĐÔI ĐÀNG
Bên cạnh một số nông hộ trồng lúa, cây ăn trái, rau màu theo tập quán thì ngày nay nhiều nông dân đã ứng dụng các tiến bộ của khoa học kỹ thuật để giảm thiểu chi phí sản xuất, bảo đảm an toàn lao động và nâng cao chất lượng nông sản. Nhận thức đúng đắn này của bà con nông dân đã góp phần cải thiện điều kiện làm việc, hạn chế các tác nhân gây hại cho môi trường...
ĐƯA CÔNG NGHỆ SINH THÁI VÀO RUỘNG
 |
| Trồng lúa thí điểm theo mô hình ứng dụng công nghệ sinh thái tại ấp Tân Long A, xã Tân Thới, huyện Phong Điền. Ảnh: S.H |
Chú Phan Văn Phụng, ấp Tân Long A, xã Tân Thới, người tham gia trồng lúa thí điểm theo mô hình ứng dụng công nghệ sinh thái, cho biết: “Áp dụng mô hình này bước đầu tôi thấy có lợi là an toàn và tiết kiệm chi phí, giúp nông dân nhẹ nhàng hơn trong chăm sóc lúa”. Anh Nguyễn Văn Chợ, cùng tham gia mô hình này, bộc bạch: “Khi cán bộ khuyến nông xuống vận động tham gia thực hiện mô hình này, tôi thấy có lợi cho môi trường, hạn chế dùng thuốc trừ sâu là tôi chịu liền. Mặc dù có trang bị bảo hộ nhưng mỗi lần phun thuốc trừ sâu xong là mình mẩy tôi nóng ran, mệt lắm. Hạn chế dùng thuốc vừa đảm bảo sức khỏe, giảm được chi phí... nên tôi tích cực hưởng ứng”. Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Huỳnh, Trường Đại học Cần Thơ, áp dụng công nghệ sinh thái trên đồng ruộng được thử nghiệm thành công trên đồng ruộng tại Tiền Giang và An Giang từ năm 2010. Các khu ruộng mô hình này giảm áp lực rầy nâu, thu hút nhiều loại thiên địch bắt mồi và ong ký sinh, do vậy đã giảm rõ rệt số lần phun thuốc trừ sâu trong ruộng lúa. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã chính thức khuyến khích áp dụng công nghệ sinh thái kết hợp thâm canh lúa theo kỹ thuật “ba giảm, ba tăng” (giảm lượng giống gieo sạ, phân bón, thuốc trừ sâu; tăng năng suất, chất lượng, hiệu quả) “một phải, năm giảm” (một phải là: phải dùng giống lúa xác nhận. 5 giảm là: giảm lượng nước vừa đủ, giảm thất thoát sau thu hoạch, giảm lượng giống gieo sạ, giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, giảm phân bón) ở ĐBSCL từ vụ Đông Xuân 2011 nhằm đảm bảo tính hiệu quả và bền vững trong sản xuất lúa.
RAU AN TOÀN - NÔNG DÂN AN TOÀN
Một buổi sáng cuối năm, trên đồng, những luống rau xanh ngát, non trong, lay động theo từng cơn gió nhẹ. Chú Nguyễn Văn Bi, Chủ nhiệm HTX rau an toàn Hòa Phát, khu vực Thới Hòa, phường Thới An, quận Ô Môn, cho biết: “Những ngày cao điểm, HTX xuất bán trên 4 tấn rau, chủ yếu là rau muống. Sát Tết, nhu cầu tiêu thụ rau muống giảm nên bà con còn để đất trống nhiều”. Trước đây, bà con ở khu vực này cũng trồng rau, nhưng chưa biết cách trồng như thế nào cho an toàn. Mỗi lần phun xịt thuốc trừ sâu, bà con không pha theo hướng dẫn mà cứ phải thêm một ít thuốc, vì sợ sâu không chết. Đã vậy, khi phun thuốc bà con cũng không biết bảo vệ mình đúng cách, sau khi phun xong thì bao bì, vỏ chai thuốc sâu vứt lung tung trên ruộng hoặc cặp vách nhà không đảm bảo an toàn. Trước tình hình đó, Phòng Kinh tế quận Ô Môn kết hợp Chi cục Bảo vệ thực vật Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP Cần Thơ mời nông dân tập huấn chương trình quản lý dịch hại tổng hợp (IPM). Sau khi được tập huấn, nhiều nông dân bắt đầu áp dụng nên có được sản phẩm rau sạch và an toàn cho mình và người tiêu dùng.
Để đảm bảo sản phẩm rau sạch cung cấp ra thị trường và tiêu thụ với giá cả ổn định, tháng 7-2010, HTX rau an toàn Hòa Phát được thành lập, với 18 nông hộ tham gia trên diện tích 4,5ha. Để các xã viên áp dụng đúng chương trình IPM, Ban chủ nhiệm HTX thường xuyên đến kiểm tra, nhắc nhở. Hiện nay, 18 nông hộ đã nhuần nhuyễn trong việc phun xịt thuốc theo nguyên tắc 4 đúng (đúng thuốc, đúng đối tượng, đúng liều lượng và đúng cách), trên hết là thời gian cách ly an toàn, luôn được các xã viên thực hiện đúng quy định. Chú Nguyễn Văn Bi cho biết: “Áp dụng đúng theo chương trình IPM vừa tăng hiệu quả cho vườn rau, vừa giảm chi phí phun xịt thuốc, còn đảm bảo an toàn cho con người sản xuất và người tiêu dùng. Theo chương trình IPM thì sau khi sử dụng thuốc, vỏ bao bì cũng phải được xử lý đúng cách để không gây hại đến nguồn nước cũng như nguy cơ gây ngộ độc cho người. HTX luôn nhắc nhở bà con thu gom bao bì lại một chỗ để xử lý”. HTX rau an toàn Hòa Phát trồng chủ yếu là rau muống, khoảng 18 ngày là thu hoạch, vì rau này ít sâu nên việc sử dụng thuốc rất hạn chế. Hiện nay, theo hướng dẫn của Chi cục Bảo vệ thực vật, các xã viên chủ yếu sử dụng chế phẩm sinh học trong diệt trừ sâu bệnh nên an toàn cho nông dân và cho người tiêu dùng. Anh Nguyễn Minh Hậu, xã viên HTX, cho biết: “Sản xuất rau an toàn là để an toàn cho mình và cho người tiêu dùng. Do đó, bao bì thuốc trừ sâu đều được chúng tôi thu gom, không để vương vãi”. Hiện tại, HTX rau an toàn Hòa Phát đang nhờ sự hỗ trợ của địa phương để đăng ký nhãn hiệu rau muống an toàn.
Ngoài 2 mô hình trên, thì ở TP Cần Thơ còn triển khai nhiều mô hình trồng lúa, rau màu, cây ăn trái thân thiện với môi trường, an toàn cho nông dân hơn, như: Mô hình giúp nông dân cùng nhau tự sản xuất và sử dụng nấm xanh trong phòng trừ rầy nâu hại lúa; cộng đồng sản xuất và sử dụng chế phẩm sinh học giảm thiểu nguy cơ thuốc bảo vệ thực vật trong sản xuất lúa theo hướng GAP... Bước đầu việc áp dụng này đã giúp nông dân từng bước thay đổi tập quán cũ trong sản xuất, hạn chế phun thuốc trừ sâu cực độc... vừa đảm bảo an toàn cho người sản xuất, bảo vệ môi trường, vừa tạo sản phẩm an toàn phục vụ nhu cầu tiêu dùng cho cộng đồng.
(Còn tiếp)
Kỳ cuối: Chung tay xây dựng môi trường lao động an toàn
