“Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không” qua ký ức của vị tướng già
Trong Chiến dịch “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không”, đồng chí Nguyễn Văn Ninh giữ cấp bậc Thiếu tá, là Trực ban Tác chiến của Bộ Tổng tham mưu. Nhớ lại từng chi tiết, từng sự kiện quan trọng trong chiến dịch 12 ngày đêm lịch sử trên bầu trời Thủ đô, ông cho biết: Ngày 28/6/1972, tại Nhà D67, Đại tướng Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp giao nhiệm vụ cho Tư lệnh Quân chủng Phòng không – Không quân Lê Văn Tri phải đánh thắng cuộc tập kích đường không quy mô lớn bằng cả máy bay ném bom chiến lược B52 của Mỹ vào Hà Nội, Hải Phòng và các vùng phụ cận. Tại hầm chỉ huy tác chiến T1 – Bộ Tổng tham mưu, nơi chúng tôi đấu trí với Lầu năm góc, sáng ngày 24/11/1972, tôi truyền công điện số 420A của Tổng tham mưu trưởng Văn Tiến Dũng cho Bộ Tư lệnh Quân chủng Phòng không – Không quân: “Nhiệm vụ trọng tâm đột xuất trước mắt của Quân chủng là tập trung mọi khả năng, nhằm đúng đối tượng chính là B52 mà tiêu diệt!”.
Đến xế chiều ngày 18/12/1972, Phó Tổng tham mưu trưởng Phùng Thế Tài bước vào hầm T1 chỉ thị cho tôi – Trực ban Tác chiến phòng không: “Đồng chí Lê Đức Thọ vừa hạ cánh xuống sân bay Gia Lâm, Hội nghị Pa-ri bế tắc, chúng nó đánh đấy. Cậu Ninh phải ở lỳ đây mà trực chiến”.
16 giờ 30 phút, đồng chí Phan Mạc Lâm – cán bộ Cục Quân báo, Bộ Tổng tham mưu đến báo cho tôi: Đã có nhiều tốp B52 cất cánh từ Đảo Guam (Thái Bình Dương) hướng vào miền Bắc. Ngay lập tức, đồng chí Vũ Lăng, Cục trưởng Cục Tác chiến cùng kíp trực ban nhận định B52 sẽ đánh Hà Nội vào tối nay. Đồng chí Nguyễn Văn Ninh tính nhẩm và nói tiếp: “Chúng nó sẽ ném bom khoảng 19h30. Các cô tiêu đồ vẽ đường bay tập trung cao độ, vừa nghe tín hiệu từ tổng trạm ra đa Phòng không, vừa ghi lên bảng”.
19 giờ, tôi báo cáo qua điện thoại với đồng chí Tổng tham mưu trưởng Văn Tiến Dũng và đề nghị báo động cho Hà Nội sớm hơn quy định. Đồng chí Tổng tham mưu trưởng đồng ý, liền sau đó, tôi báo cáo tình hình lên Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Đại tướng chỉ thị: “Thông báo ngay cho Quân chủng Phòng không – Không quân. Báo động Hà Nội, Hải Phòng. Cứ 5 phút báo báo tôi một lần”.
Đồng chí Nguyễn Văn Ninh cho biết, ngay sau đó, đồng chí trực ban trưởng Trần Độ mở mi-cờ-rô báo cáo tình hình cho các Ủy viên Bộ Chính trị, Nhà nước và Chính phủ. Tôi bấm còi báo động phòng không liên hồi cho thành phố Hà Nội qua còi điện trên nóc tòa nhà Quốc hội Ba Đình trước khi B52 ném bom Hà Nội 25 phút. Lúc 20 giờ 18 phút chiếc B52 đầu tiên bị bắn rơi, chúng tôi vui mừng ôm lấy nhau, tin chắc rằng ta sẽ thắng lớn.
Tại hầm T1, đồng chí Nguyễn Văn Ninh cùng các đồng đội thay phiên nhau trực chiến suốt 24/24 giờ, có nhiệm vụ nắm chắc tình hình địch, ta, lên bản đồ diễn biến chiến dịch, đề xuất cách xử lý các tình huống lên Thủ trưởng Bộ, truyền đạt mệnh lệnh, chỉ thị của cấp trên đến các Quân binh chủng, các Quân khu, Quân đoàn, cơ quan trực thuộc… Phải đảm bảo hoàn thành cả ba nhiệm vụ là đánh máy bay địch, nhất là B52; Công tác phòng không nhân dân; Công tác giao thông viện tải chi viện chiến trường miền Nam mà trọng tâm là công tác đánh địch. “Thế là trong suốt 12 ngày đêm cuối tháng 12/1972, tại hầm chỉ huy tác chiến T1 – Bộ Tổng tham mưu, đồng chí Tổng tham mưu trưởng, nhiều Thủ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ Tổng tham mưu và các Tổng cục đã trực tiếp chỉ huy, chỉ đạo quân dân miền Bắc, mà nòng cốt là Quân chủng Phòng không – Không quân tiến hành trận quyết chiến chiến lược trên bầu trời Hà Nội, giành thắng lợi hết sức to lớn, mang ý nghĩa thời đại” – Thiếu tướng Nguyễn Văn Ninh xúc động nhớ lại.
Theo Thiếu tướng Nguyễn Văn Ninh, lịch sử đã diễn ra đúng như Bác Hồ đã dự báo cách đó tròn 5 năm: “...Ở Việt Nam đế quốc Mỹ nhất định thua, nhưng nó chỉ thua sau khi thua trên bầu trời Hà Nội”.
45 năm đã trôi qua với biết bao thay đổi “long trời lở đất” trên thế giới và trong nước, cho phép ta đủ điều kiện để suy ngẫm và đánh giá đầy đủ hơn, chính xác hơn về sự kiện này. Thiếu tướng Nguyễn Văn Ninh vẫn nhớ mãi đồng chí Lê Duẩn, Bí thư thứ nhất Trung ương Đảng ta đã có kết luận hết sức chính xác về chiến thắng vĩ đại này: “Chính trong lúc địch tưởng có thể xoay chuyển tình thế và đi gần đến thắng lợi thì chúng tại phải chịu đựng những thất bại nặng nề không lường hết được; trái lại, trong lúc gặp vô vàn khó khăn và đứng trước tình thế hiểm nghèo, nhờ sự chỉ đạo chiến lược đúng đắn của Đảng ta, nhờ sức chiến đấu anh dũng và sự nỗ lực phi thường của quân và dân ta, Cách mạng Việt Nam đã vượt qua mọi thử thách, tiến lên những bước nhảy vọt”./.
