Hệ thống kinh doanh xăng dầu đa tầng nấc dẫn đến “rối” làm tăng chi phí

Tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ 4, khoá XV, sáng 5/11, đại biểu Quốc hội chất vấn việc thiếu hụt xăng dầu trên cả nước hiện nay, Bộ Công Thương đã có chỉ đạo thanh tra đột xuất việc cung ứng xăng dầu tại hai thành phố lớn hay chưa?

Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên phát biểu tại phiên chất vấn và trả lời chất vấn của Quốc hội sáng 5/11. Ảnh: TT

Tình trạng đứt gãy cục bộ nguồn cung xăng dầu tiếp tục diễn ra thêm ở một số nơi

Trả lời vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên cho biết, trong phiên thảo luận kinh tế - xã hội ngày 28/10, Bộ đã báo cáo đầy đủ nhận định tình hình, nguyên nhân và đề xuất giải pháp. Có thể nói, nguyên nhân, giải pháp đến giờ này vẫn còn nguyên giá trị. Tuy nhiên những ngày qua, tình hình thế giới và trong nước có những diễn biến mới. Cụ thể, nguồn cung xăng dầu thế giới ngày càng khan hiếm. Tỉ giá ngoại tệ liên tục thay đổi, tăng cao trong tuần cao qua ảnh hưởng đến doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu. Cùng với đó, việc tiếp cận vốn ngoại tệ để được bảo lãnh nhập hỗ trợ thanh toán của các doanh nghiệp đầu mối và thương nhân phân phối cũng còn khó khăn bởi là do nhiều doanh nghiệp không đáp ứng được điều kiện cho vay và bảo lãnh của các ngân hàng của. Do đó, tình trạng đứt gãy cục bộ nguồn cung trong hệ thống tiếp tục diễn ra thêm ở một số nơi.

Về giải pháp, Bộ trưởng Bộ Công Thương nêu rõ, trước tình hình trên, Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành chức năng vào cuộc và các ngành chức năng đều đã và đang làm tốt hơn chức trách, nhiệm vụ của mình, sự phối hợp giữa Bộ Công Thương, Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước và các ngành chức năng đã hiệu quả hơn.

Ngay trong chiều 04/11, Bộ Công Thương đã có ý kiến đồng thuận với Bộ Tài chính để trong kỳ điều hành ngày 11/11 tới sẽ cập nhật những chi phí phát sinh. Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước đã chỉ đạo cụ thể cho các ngân hàng thương mại xem xét, giải quyết đối với những doanh nghiệp khó khăn trong việc tiếp cận vốn và bảo lãnh cho việc thanh toán.

Mặt khác, theo Bộ trường Nguyễn Hồng Diên Bộ Công Thương đã chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường trong cả nước phối hợp với cơ quan chức năng tại địa bàn tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý theo quy định hiện hành. Bộ đã có văn bản đề nghị chính quyền các địa phương tăng cường công tác quản lý nhà nước theo thẩm quyền và phối hợp với Bộ Công Thương cũng như các bộ ngành để giải quyết một cách dứt điểm.

Bộ trưởng Bộ Công Thương bày tỏ hy vọng với những nỗ lực trên thì trong những ngày tới tình hình xăng dầu cơ bản được giải quyết.

Điều hành giá xăng dầu bộc lộ những khiếm khuyết

Phát biểu tranh luận tại phiên chất vấn, đại biểu Quốc hội Nguyễn Anh Trí (Hà Nội) đánh giá cao sự nỗ lực của Bộ Công Thương trong việc khắc phục tình trạng rối loạn thị trường xăng dầu ở Việt Nam. Tuy nhiên thực tế cho thấy, quy định của Nghị định 95/2021/NQ-CP của Chính phủ đã lạc hậu, không phù hợp. Bên cạnh đó, vấn đề cấp các loại giấy phép trong thời gian qua, đại biểu cho rằng, Bộ Công Thương đã cấp phép quá nhiều đầu mối xuất, nhập khẩu xăng dầu dẫn đến hệ lụy khó quản lý. Đại biểu đề nghị Bộ xem xét lại vấn đề này.

Trả lời phần tranh luận, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên cho hay, điều hành giá xăng dầu phải thực hiện theo các quy định của pháp luật hiện hành theo đó 10 ngày điều chỉnh giá xăng dầu một lần và căn cứ điều chỉnh là tính giá bình quân 10 ngày trước của thị trường thế giới. Đây là quy định thực hiện trong lúc bình thường.

Tuy nhiên, như đã phát biểu trước Quốc hội vào ngày 28/10, thị trường xăng dầu có những dị biệt nhất là trong bối cảnh thế giới hỗn loạn cho nên quy định trên đã bộc lộ những khiếm khuyết. Chính phủ đã nhận thấy điều này và đã chỉ đạo Bộ Công Thương chủ trì phối hợp với các bộ ngành nghiên cứu để mà sửa Nghị định 95 để phù hợp với thực tiễn.

“Thế giới thay đổi hằng ngày, thậm chí là hằng giờ nên dù có cố gắng đến đâu thì quy định pháp luật bao giờ cũng có độ trễ so với thực tiễn”- Bộ trưởng Bộ Công Thương chia sẻ.

Về việc cấp phép kinh doanh xăng dầu, Bộ trưởng Bộ Công Thương làm rõ, việc cấp phép thực hiện theo đúng quy định hiện hành. Tuy nhiên, thực tế Ban Cán sự và lãnh đạo Bộ chủ trương không cấp mới thêm mà chỉ cấp đổi giấy phép.

Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên nhận định, hệ thống kinh doanh xăng dầu của nước ta hiện nay đa tầng nấc dẫn đến “rối”, nhất là trong bối cảnh phức tạp như hiện nay và làm tăng chi phí. Do đó, trong thời gian tới, cần xem xét sắp xếp lại hệ thống từ doanh nghiệp đầu mối cho đến đại lý và cửa hàng bán lẻ./.