Hiệu quả của cống âu thuyền Rạch Mọp trong ngăn mặn, trữ ngọt
Cống âu Rạch Mọp được xây dựng vào tháng 1-2023, trên sông Rạch Mọp, đặt tại xã Nhơn Mỹ, TP Cần Thơ, chính thức đưa vào hoạt động tháng 4-2025, với tổng mức đầu tư hơn 516 tỉ đồng, từ nguồn vốn Trung ương đầu tư cho thành phố. Cống này nhằm kiểm soát nguồn nước tạo nên sự liên kết liên vùng trong khu vực bán đảo Cà Mau, tạo thành hồ trữ ngọt tự nhiên hàng trăm mét khối nước trên các sông, kênh, rạch.
Cống âu Rạch Mọp xây dựng trên sông Rạch Mọp, đặt tại xã Nhơn Mỹ, TP Cần Thơ, giúp ngăn mặn, trữ ngọt hiệu quả.
Ngay sau khi đi vào hoạt động, cống âu Rạch Mọp góp phần ngăn mặn, trữ ngọt, giúp hàng trăm hộ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thành phố an tâm sản xuất, trong đó có xã An Thạnh, Long Phú, Đại Hải, Kế Sách...
Ông Huỳnh Thanh Lễ, ấp 5, xã Đại Hải, chia sẻ: “Tôi có 4ha sầu riêng 8 năm tuổi, đem lại thu nhập hàng tỉ đồng/năm. Vì vậy, để bảo vệ tốt khu vườn, vào đầu các tháng mùa khô, tôi rà soát hệ thống cống, bọng quanh vườn để kịp thời sửa chữa, khắc phục. Đồng thời có phương án dự trữ nước ngọt trong ao, dành tưới cho vườn cây nếu mặn kéo dài liên tục”.
Kể từ ngày có cống âu Rạch Mọp, người dân xã Nhơn Mỹ không còn lo lắng về tình hình nước mặn diễn biến thất thường như các năm về trước. Khi có diễn biến xâm nhập mặn, ngành chuyên môn tiến hành đóng cống ngăn mặn và đảm bảo lượng nước ngọt phục vụ sản xuất, sinh hoạt cho người dân. Nhờ đó, các ao, mương phía trong cống luôn có nước ngọt đủ trong các tháng mùa khô để tưới tiêu.
“Năm 2016, mặn xâm nhập gây thiệt hại 5.000m2 lúa đang làm đòng. Rút kinh nghiệm từ thời điểm đó, trong các tháng mùa khô khi sản xuất lúa tôi luôn quan sát nguồn nước trên các kênh, rạch và tạo hệ thống kênh trong ruộng lúa trữ nước ngọt, nhưng nếu mặn kéo dài thì nguy cơ lượng nước dự trữ sẽ không đảm bảo cung ứng. Tuy nhiên, từ khi thành phố có cống âu Rạch Mọp, nguồn nước mặn đã được kiểm soát tốt, nước ngọt được dự trữ dồi dào, đáp ứng phục vụ cho sản xuất của nông dân” - ông Nguyễn Văn Thanh, xã Tân Thạnh, TP Cần Thơ, tâm tình.
Ông Nguyễn Văn Thanh, xã Tân Thạnh, TP Cần Thơ, bên ruộng lúa luôn đầy nước, vì khi có cống âu Rạch Mọp việc trữ nước ngọt dành cho sản xuất lúa thuận lợi hơn.
Trưởng Phòng Kinh tế xã Nhơn Mỹ, TP Cần Thơ Nguyễn Nhựt Trường cho biết: “Xã có hệ thống kênh, rạch chằng chịt, thường xuyên xảy ra sạt lở bờ sông, kênh, rạch, xâm nhập mặn và triều cường dâng cao, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt của người dân. Tuy nhiên, kể từ khi có cống âu Rạch Mọp giúp địa phương ngăn được nguồn nước mặn xâm nhập vào nội đồng trong các tháng mùa khô; ngăn được triều cường nên người dân trên địa bàn xã an tâm sản xuất”.
Cống âu Rạch Mọp sau khi đi vào hoạt động đã giúp kiểm soát mặn, giữ ngọt, tạo điều kiện sản xuất ổn định, bền vững cho hơn 19.000ha đất nông nghiệp trên địa bàn các xã: Nhơn Mỹ, Thới An Hội, Đại Hải, Kế Sách, Long Phú, An Thạnh, Tân Thạnh, phường Phú Lợi, phường Sóc Trăng, Hồ Đắc Kiện, An Ninh, phường Ngã Bảy…
Cống âu Rạch Mọp là một trong những công trình thủy lợi trọng điểm, giữ vai trò kiểm soát triều cường, ngăn mặn, giữ ngọt cho vùng sản xuất và khu dân cư phía Nam thành phố. Cống giảm thiểu thiệt hại do hạn mặn, chủ động cấp nước ngọt cho trên 36.700ha ở các địa phương trên địa bàn thành phố và tăng cường luân chuyển dòng chảy, cải thiện hiệu quả tháo chua, rửa phèn, tiêu thoát nước.
Cống âu Rạch Mọp là công trình mang tầm chiến lược, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo vệ sinh kế cho hàng ngàn hộ dân khu vực Nam sông Hậu.
TP Cần Thơ có hệ thống kênh, rạch dài hơn 12.880km, đường bờ biển dài 72km; hơn 667km đê bao; 889 cống; 292 trạm bơm điện và 1 hồ chứa nước. Hệ thống công trình này vừa phục vụ tưới, tiêu cho sản xuất nông nghiệp và có chức năng kiểm soát ngập, mặn, hạ
Bài, ảnh: THÚY LIỄU
