Indonesia “mơ” đưa giao thông công cộng lên trời 

Dõi theo dòng xe cộ nhích từng chút qua các quầy hàng ở Jakarta (Indonesia), người bán đồ ăn nhẹ có tên Doddy mĩm cười khi nghĩ về việc được bay trên bầu trời bằng trực thăng, ngắm nhìn thành phố từ trên cao. Ước mơ của Doddy có thể trở thành hiện thực khi Thống đốc Jakarta Pramono Anung muốn TransJakarta, đơn vị vận hành xe buýt công cộng của thủ đô, "lấn sân" sang dịch vụ vận tải hàng không.

Xe buýt của TransJakarta. Ảnh: Strait Stimes

Ra mắt hồi năm 2004, TransJakarta sở hữu mạng lưới xe buýt rộng khắp với giá vé chỉ 3.500 rupiah (khoảng 5.000 đồng). TransJakarta ghi nhận 329,2 triệu lượt hành khách trong 9 tháng đầu năm 2026 và dự kiến ​​đạt 438,5 triệu lượt trong cả năm nay. Mới đây, Jakarta còn đề xuất nhiều thay đổi dành cho TransJakarta, gồm cho phép đơn vị này mở rộng sang lĩnh vực vận tải hàng không, đồng thời tăng vốn điều lệ từ 5.225 tỉ rupiah lên 13.400 tỉ rupiah.

Khi nói về khả năng triển khai dịch vụ vận tải hàng không trước báo giới gần đây, ông Pramono cho biết Jakarta có 11 triệu cư dân, trong khi dân số của toàn vùng đô thị mở rộng lên tới 42 triệu người nên có thể cần có dịch vụ vận tải hàng không.

Theo ông Pramono, kế hoạch vận tải hàng không nằm trong chiến lược trung và dài hạn của thủ đô nhưng chưa xác định cụ thể loại máy bay nào sẽ được sử dụng. Ông đề xuất sử dụng trực thăng và lấy New York (Mỹ) làm hình mẫu vì thành phố này đã có quy định quản lý vận tải hàng không, điều mà Jakarta có thể học theo.

Thật ra, tại Jakarta từ lâu đã có các dịch vụ trực thăng tư nhân nhưng với mức giá khá cao. Ari Nurwanda, Giám đốc Thương mại hãng cung cấp dịch vụ thuê trực thăng Whitesky Aviation, cho biết giá thuê trực thăng từ khoảng 32 triệu rupiah (hơn 46 triệu đồng)/giờ.

Tranh cãi về tính khả thi

Deddy Herlambang, Giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu Giao thông vận tải Indonesia, đặt nghi vấn liệu sử dụng trực thăng có mang lại hiệu quả kinh tế hay không trong bối cảnh Jakarta nỗ lực cải thiện hệ thống giao thông công cộng.

“Việc sử dụng trực thăng làm phương tiện giao thông công cộng đại trà, giống như xe buýt, là điều không khả thi bởi trực thăng có chi phí cực kỳ đắt đỏ” - ông Deddy cho hay.

Theo ông, số tiền đầu tư cho trực thăng nên được dùng để mua thêm loại xe buýt chạy trên đường phố thông thường thay vì trên làn đường dành riêng cho xe buýt, từ đó giúp mở rộng mạng lưới dịch vụ ra ngoài các trục đường chính.

Tham vọng trên cũng vấp phải những lo ngại từ các nhà lập pháp. Tại phiên họp toàn thể Hội đồng Lập pháp Jakarta hôm 7-10, các nghị sĩ đã đặt câu hỏi về chi phí cũng như việc liệu TransJakarta có nên mở rộng hoạt động ra ngoài mảng dịch vụ xe buýt hiện tại hay không.

Song, Thống đốc Pramono tin rằng TransJakarta có thể vận hành dịch vụ này một cách hiệu quả và tiết kiệm chi phí. “Giá vé chắc chắn sẽ rẻ hơn nếu dịch vụ được quản lý một cách chuyên nghiệp, giống như cách TransJakarta đang thực hiện hiện nay” - ông Pramono khẳng định.

“Giấc mơ” vận tải hàng không của Jakarta diễn ra trong bối cảnh các cơ quan quản lý hàng không trên khắp khu vực châu Á - Thái Bình Dương “rục rịch” ra mắt dịch vụ taxi bay vận hành bằng điện, phục vụ nhu cầu vận chuyển hành khách ở cự ly ngắn.

Hồi tháng 7 năm ngoái, các cơ quan hàng không dân dụng từ 24 quốc gia và vùng lãnh thổ tại châu Á - Thái Bình Dương, gồm Indonesia, cùng xây dựng bộ tài liệu tham khảo, hỗ trợ việc quản lý hoạt động thương mại của taxi bay và thiết bị bay không người lái (UAV).

Riêng tại Trung Quốc, hãng sản xuất UAV EHang đã đưa mẫu EH216-S trở thành phương tiện điện cất hạ cánh thẳng đứng (eVTOL) đầu tiên ở nước này được cấp giấy chứng nhận khai thác hàng không, qua đó mở đường cho dịch vụ thương mại. Chiếc EH216-S, với 2 chỗ ngồi, có khả năng tự bay đến và đi từ các địa điểm đã được lập trình sẵn mà không cần phi công.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)