Indonesia "vật lộn" với cuộc khủng hoảng rác thải
Sở hữu những bãi biển cát trắng và đồng lúa xanh mướt, Bali từ lâu được quảng bá là hòn đảo thiên đường của Indonesia. Tuy nhiên, đối với người dân địa phương, đặc biệt là ở phía Nam Bali, khung cảnh không còn thơ mộng như vậy, bởi rác thải đang tràn ngập trên đảo.
Một góc bãi rác Bantargebang. Ảnh: CNA
Từ ngày 1-4, chính quyền Bali yêu cầu cư dân phải phân loại rác thải hữu cơ và vô cơ, nhằm khuyến khích các hộ gia đình và doanh nghiệp phân loại và xử lý rác thải tại nguồn, thay vì đưa hết đến các bãi chôn lấp vốn đã quá tải. Quy định mới được đưa ra sau khi vấn đề rác thải của Bali gây nhiều hậu quả nghiêm trọng. Tháng 9 năm ngoái, hòn đảo này đã hứng chịu trận lũ kinh hoàng, một phần do các đường thoát nước bị tắc nghẽn vì rác thải, khiến 17 người thiệt mạng.
Cơ quan môi trường Bali cho biết năm 2025, hòn đảo này mỗi ngày thải ra khoảng 3.400 tấn rác, nhưng chỉ có 29% trong số đó được xử lý. Theo quy định mới, rác thải hữu cơ - chiếm khoảng 65% lượng rác thải của Bali - không được chuyển đến Suwung, bãi chôn lấp lớn nhất của đảo, mà phải được ủ phân hoặc đưa tới các trung tâm tái chế, còn rác thải vô cơ thì được đưa về một bãi chôn lấp mới ở phía Nam.
Những gì đang diễn ra ở Bali chỉ là một phần của cuộc khủng hoảng rác thải ở Indonesia. Bộ trưởng Môi trường Hanif Faisol Nurofiq cho biết Indonesia thải ra 56,6 triệu tấn rác mỗi năm. Quốc gia Đông Nam Á này có 550 bãi rác, dự kiến sẽ đạt công suất tối đa vào năm 2030 nếu không có các biện pháp cải thiện.
Theo ông Hanif, tỷ lệ quản lý chất thải của Indonesia đạt gần 25% năm 2025, đồng nghĩa 3/4 lượng rác thải vẫn chưa được xử lý thường đổ về các bãi rác lộ thiên, sông ngòi hoặc bị đốt, gây ô nhiễm môi trường.
Để giải quyết vấn đề trên, Tổng thống Prabowo Subianto tuyên bố quản lý rác thải là ưu tiên quốc gia. Nhà lãnh đạo Indonesia nhấn mạnh, rác thải phải được kiểm soát trong vòng 2-3 năm. Một phần trong nỗ lực này, Chính phủ Indonesia đang có kế hoạch khởi công 5 dự án chuyển hóa rác thải thành năng lượng tại các thành phố Denpasar, Bekasi, Bogor, Bandung và Yogyakarta. Hiện Indonesia có 2 nhà máy như vậy ở thành phố Surabaya và Solo.
“Mục tiêu của chương trình là giảm lượng rác thải chôn lấp khoảng 33.000 tấn/ngày vào năm 2029, tương đương 22,5% tổng lượng rác trên cả nước. Về lâu dài, nó được kỳ vọng sẽ cải thiện chất lượng sống của cộng đồng, khuyến khích thay đổi hành vi trong quản lý rác thải và tăng cường vai trò của các vùng trong việc hỗ trợ quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững” - Muhammad Qodari, cựu Chánh Văn phòng Tổng thống Indonesia, cho biết.
Tuy nhiên, theo giới chuyên gia, các dự án nói trên được cho là chưa đủ để giải quyết vấn đề rác thải của Indonesia và nước này cần phải thực hiện các giải pháp khả thi phù hợp với từng khu vực, chẳng hạn như Jakarta, nơi có dân số quá đông và tồn tại nhiều vấn đề quản lý chất thải. Được biết, kể từ ngày 10-5, chính quyền thủ đô Jakarta yêu cầu người dân phải phân loại rác và đang có kế hoạch xây dựng một nhà máy sản xuất nhiên liệu từ rác thải.
Lâu nay, rác thải của Jakarta được chuyển đến Bantargebang, bãi rác rộng 110ha ở thành phố Bekasi và là bãi rác lớn nhất Indonesia. Mỗi ngày, nơi đây tiếp nhận 7.400-8.000 tấn rác của Jakarta, nơi thải ra 3,2 triệu tấn rác vào năm 2024. Tuy nhiên, sau vụ sạt lở rác tại Bantargebang ngày 8-3 khiến 7 người thiệt mạng, Chính phủ Indonesia muốn Bantargebang ngừng tiếp nhận rác thải hỗn hợp trước khi bắt đầu tiếp nhận rác đã phân loại (các vật liệu có thể tái sử dụng, tái chế và phân hủy sinh học) kể từ ngày 1-8.
Vấn đề rác thải của Jakarta cũng thấy rõ ở sông Ciliwung, chảy qua trung tâm Jakarta. Từ lâu, dòng sông này đã bị tắc nghẽn bởi rác thải sinh hoạt, rác thải nhựa và các chất ô nhiễm khác, dẫn đến lũ lụt thường xuyên.
TRÍ VĂN (Theo CNA)
