* Houthi tấn công nhà máy lọc dầu ở Saudi Arabia

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 9-8 cho biết Iran và Mỹ hiện chưa nối lại đàm phán, đồng thời nêu điều kiện để Tehran xem xét khôi phục tiến trình này.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi.

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, phát biểu với báo giới tại Tehran, ông Araghchi cho biết Iran và Mỹ vẫn trao đổi thông điệp thông qua các bên trung gian, song Tehran chưa coi đây là đàm phán. Theo ông, một số quốc gia trung gian đang nỗ lực tạo điều kiện để hai bên nối lại tiến trình đối thoại.

Ngoại trưởng Iran cho rằng Tehran chỉ có thể xem xét nối lại đàm phán sau khi Mỹ chấm dứt những hành động mà Iran cho là vi phạm Bản ghi nhớ Islamabad mà hai bên đạt được hồi tháng 6 và Washington bồi thường để khắc phục những vi phạm này. Ông Araghchi cũng cho biết Iran và Oman tiếp tục đàm phán về việc thiết lập các cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz, đồng thời đánh giá các cuộc trao đổi đang diễn ra thuận lợi và gần hoàn tất. Theo Ngoại trưởng Iran, các tuyến hàng hải hiện nay qua tuyến đường thủy chiến lược này sẽ được thay thế bằng những tuyến mới sau khi đạt được thỏa thuận. Các chuyên gia hiện đang xây dựng những bản đồ liên quan.

Tuy nhiên, ông Araghchi nhấn mạnh việc đạt được thỏa thuận về các tuyến hàng hải mới không đồng nghĩa với việc eo biển Hormuz được mở cửa trở lại. Theo ông, việc mở cửa eo biển này còn phụ thuộc vào các điều kiện khác, và những điều kiện đó đã được chuyển tới phía Mỹ thông qua các bên trung gian.

Trong diễn biến liên quan cùng ngày, hãng thông tấn Nhà nước Iran (IRNA) đưa tin, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã có cuộc gặp với Đại giáo chủ Mojtaba Khamenei để thảo luận các vấn đề quan trọng của đất nước cũng như định hướng hành động trong thời gian tới, đặc biệt trong lĩnh vực quốc phòng. Các chiến lược và giải pháp liên quan đến việc bảo đảm nguồn lực, quản lý chi tiêu tiền tệ và năng lượng, cũng như thúc đẩy quan hệ kinh tế với các đối tác nước ngoài là những nội dung được đề cập đến trong cuộc thảo luận.

+ Trong bối cảnh căng thẳng giữa Iran và Mỹ tiếp tục tác động đến an ninh hàng hải khu vực, tình hình tại Yemen cũng diễn biến phức tạp khi lực lượng Houthi tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu tại Yemen và một cơ sở dầu mỏ ở Saudi Arabia.

Theo các nguồn tin y tế và quân sự ngày 9-8, các cuộc tấn công của Houthi tại thành phố cảng Mokha, miền Tây Yemen, đã khiến ít nhất 11 người thiệt mạng, gồm 3 dân thường và 8 quân nhân, cùng 32 người bị thương. Houthi tuyên bố sử dụng tên lửa và thiết bị bay không người lái nhằm vào lực lượng và thiết bị quân sự của Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận tại khu vực này.

Trước đó cùng ngày, lực lượng Houthi tại Yemen tuyên bố đã sử dụng thiết bị bay không người lái (UAV) tấn công một cơ sở lọc dầu thuộc tập đoàn Saudi Aramco đặt tại thành phố cảng Jizan nằm bên bờ Biển Đỏ. Houthi khẳng định cuộc tấn công đã đánh trúng mục tiêu, đồng thời nêu rõ cuộc tấn công này nhằm đáp trả các vụ UAV của Saudi Arabia xâm nhập khu vực Tây Bắc của Yemen.

Bộ Năng lượng Saudi Arabia trước đó thông báo các đội ứng phó đã khống chế một đám cháy tại nhà máy lọc dầu ở Jizan, song không nêu nguyên nhân vụ cháy. Lực lượng Houthi tại Yemen từng tấn công cơ sở này hồi tháng 7.

Diễn biến trên xảy ra trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn tại Yemen, có hiệu lực từ tháng 4-2022, dường như đổ vỡ vào tháng trước sau khi Houthi tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào các cơ sở của Saudi Arabia và áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải đối với nước này. Các động thái của Houthi cũng khiến Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận ngày 27-7 tuyên bố sẵn sàng ứng phó với mọi khả năng leo thang căng thẳng với lực lượng này.

Diễn biến trên cũng xảy ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Iran gia tăng, đe dọa an ninh khu vực Vùng Vịnh và hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz.

 NGUYỄN HÀ