Iran xuất khẩu xăng dầu bất chấp lệnh phong tỏa của Mỹ
Theo thông tin tình báo hàng hải và nguồn tin từ các cơ quan an ninh, Iran đã xuất khẩu được một số lô khí hóa lỏng và nhiên liệu máy bay kể từ tháng 7, bất chấp lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ.
Một tàu chở khí LPG đi qua eo biển Hormuz. Ảnh: AFP
Reuters dẫn 4 nguồn tin từ lực lượng an ninh hàng hải theo dõi hoạt động vận chuyển dầu mỏ vùng Vịnh cho biết trong những tuần gần đây, Iran sử dụng các tàu chở dầu thuộc “hạm đội bóng tối” của nước này và chuyển hàng giữa các tàu của các nhà sản xuất dầu mỏ khác trên biển, ngoài khơi Oman. Mặc dù khối lượng chỉ bằng một phần nhỏ so với quy mô xuất khẩu trước đây, nhưng các lô hàng này là bằng chứng hiếm hoi cho thấy Iran đã vượt qua được lệnh phong tỏa vốn làm gián đoạn xuất khẩu dầu thô của họ.
Theo phân tích của United Against Nuclear Iran (UANI), tổ chức phi lợi nhuận có trụ sở tại Washington (Mỹ), chuyên theo dõi lưu lượng tàu chở dầu liên quan đến Iran dựa trên hệ thống định vị tàu và vệ tinh, ít nhất 8 tàu chở khí hóa lỏng (LPG) của Iran đã rời Vịnh Oman kể từ giữa tháng 7. Hình ảnh vệ tinh và phân tích của nhóm tình báo hàng hải SynMax cho thấy một tàu khác chở nhiên liệu máy bay của Iran đã đến Myanmar vào tháng 9.
Jemima Shelley, nhà phân tích cấp cao của UANI, nói rằng một số tàu chở LPG của Iran đã chuyển hàng gần các thị trấn ven biển Shinas và Sohar của Oman, còn những tàu khác chờ ở Vịnh Oman trước khi vượt qua vùng phong tỏa của Mỹ, mà Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác định nằm ở phía bên kia Vịnh Oman gần biên giới Iran - Pakistan.
Theo ông Shelley, tổng lượng LPG này ước tính khoảng 4,1 triệu thùng. Các chuyến hàng này trót lọt chủ yếu nhờ tranh thủ cơ hội, chứ không phải là xu hướng mới xuất khẩu nhiên liệu bằng các tàu nhỏ hơn của Iran. Phân tích của UANI cho thấy hầu hết các lô hàng đã được vận chuyển đến khu vực cảng ngoài khơi phía Đông của Malaysia để thực hiện các đợt trung chuyển tiếp theo đến các điểm đến dự kiến ở Trung Quốc.
Quân đội Mỹ khẳng định hoạt động phong tỏa “vững chắc”
CENTCOM cho biết lệnh phong tỏa hải quân, được áp đặt lần đầu tiên đối với xuất khẩu dầu mỏ liên quan đến Iran vào ngày 13-4, là “không thể lay chuyển”. Lệnh này được dỡ bỏ vào tháng 6 sau khi Mỹ đạt được thỏa thuận sơ bộ với Iran, nhưng đã tái áp đặt vào ngày 14-7 sau khi thỏa thuận đổ vỡ.
Một quan chức quân đội Mỹ nói với Reuters rằng việc một con tàu đi qua không nhất thiết có nghĩa là nó đã tránh được lệnh phong tỏa. Bởi mỗi con tàu đều được đánh giá riêng lẻ, gồm cả việc xem xét giấy tờ, và một số tàu có thể được phép đi qua vì lý do nhân đạo.
Trong bản cập nhật ngày 13-10, CENTCOM cho biết trong 3 tháng phong tỏa gần đây nhất, 4 tàu thương mại đã bị vô hiệu hóa và 135 tàu đã bị lực lượng Mỹ buộc phải quay đầu.
Washington đã kết hợp lệnh phong tỏa với chiến dịch trừng phạt nhằm cắt đứt các mối liên hệ tài chính còn lại của Iran và chặn đứng nguồn thu của nước này. Tuần trước, họ đã áp đặt các lệnh trừng phạt mới đối với 17 tàu tham gia vận chuyển dầu thô, hóa dầu và các sản phẩm dầu mỏ của Iran.
Theo Kpler, công ty công nghệ và phân tích dữ liệu hàng đầu thế giới, chuyên cung cấp thông tin chi tiết về thị trường hàng hóa, năng lượng và vận tải biển toàn cầu, xuất khẩu dầu thô của Iran đã giảm xuống bằng 0 trong tháng 9. Đây là tháng đầu tiên không có lô hàng nào kể từ khi Kpler bắt đầu theo dõi các nhà sản xuất dầu của Iran vào năm 2013.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết chiến dịch cô lập kinh tế, cùng với lệnh phong tỏa, đang “bóp nghẹt chế độ Iran” khi ngăn cản hầu hết các giao dịch nhiên liệu và khiến Iran không thể cung cấp dầu thô cho khách hàng.
THANH TRÚC (Tổng hợp)
