Khơi tiềm năng, tạo động lực tăng trưởng mới từ kinh tế tầm thấp 

Nhằm tạo bứt phá tăng trưởng kinh tế, TP Cần Thơ đang khẩn trương chuẩn bị các điều kiện cần thiết tiên phong phát triển mô hình kinh tế tầm thấp. Hướng đi này kỳ vọng giúp Cần Thơ giải bài toán tối ưu hóa logistics, nâng cao hiệu quả nông nghiệp công nghệ cao, mở ra không gian phát triển mới cho thành phố và cả vùng ĐBSCL.

Máy bay không người lái (UAV) của Tập đoàn CT Group trưng bày tại Đại học Cần Thơ.

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, việc khai thác không gian tầm thấp được đánh giá là lĩnh vực tiềm năng. Mới đây, Công ty Dịch vụ không gian tổng hợp (GASCOLAE), thuộc Tập đoàn CT Group đã bày tỏ mong muốn hợp tác với TP Cần Thơ trong phát triển kinh tế tầm thấp.

Ông Lê Lạc Lâm, Giám đốc kinh doanh GASCOLAE, chia sẻ: "Thành lập năm 2012, GASCOLAE chuyên nghiên cứu, cung ứng hơn 600 dịch vụ kinh tế tầm thấp toàn cầu với trên 20 ngành và 93 phân ngành. Trong ngắn hạn, chúng tôi mong muốn có thể hợp tác phát triển kinh tế tầm thấp ở các ngành trọng điểm như nông nghiệp thông minh, y tế khẩn cấp (máu, vaccine, mẫu xét nghiệm), môi trường và an ninh đô thị (sạt lở, xả thải, tuần tra). Qua đó, có thể giúp thành phố tiết kiệm 30% chi phí nông nghiệp, giảm 50% thời gian cấp cứu. Trong dài dạn, 2 bên có thể tập trung vào nền tảng dữ liệu không gian tầm thấp dùng chung; phát triển năng lượng tái tạo, du lịch; chuẩn hóa quy trình, đào tạo, hợp tác công - tư".

Cũng trong tháng 8-2026, Tổng Công ty Công nghiệp Công nghệ cao Viettel (VHT) thuộc Tập đoàn Công nghiệp Viễn thông Quân đội (Viettel) có buổi làm việc với Sở Khoa học và Công nghệ TP Cần Thơ về phát triển kinh tế tầm thấp trên địa bàn thành phố. Ông Nguyễn Quang Bằng, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu công nghệ kinh tế tầm thấp - khối 3, đánh giá cao tầm nhìn và định hướng chiến lược của TP Cần Thơ trong nghiên cứu, quy hoạch không gian tầm thấp, thiết lập hành lang bay và hệ thống quản lý giao thông không gian tầm thấp; xây dựng lộ trình triển khai hạ tầng vật lý, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát ứng dụng thiết bị bay không người lái trong các lĩnh vực trọng điểm: logistics, nông nghiệp công nghệ cao và quản lý đô thị.

Qua đó, VHT đề xuất với TP Cần Thơ 3 phương án phát triển kinh tế tầm thấp. Phương án 1: mô phỏng khu vực thử nghiệm với đầy đủ cơ sở hạ tầng cho các doanh nghiệp, cơ quan tham gia thử nghiệm các dịch vụ kinh tế tầm thấp đảm bảo an toàn và thu thập dữ liệu để hoàn thiện cơ chế, chính sách, luồng vận hành. Phương án 2 (mở rộng): tích hợp dịch vụ tổng hợp kinh tế tầm thấp với quy mô xây dựng dự kiến diện tích ngoài trời khoảng 5.000m2 và diện tích trong nhà khoảng 2.000m2. Phương án 3: mô phỏng khu vực triển lãm công nghệ kinh tế tầm thấp.

Theo ông Nguyễn Hữu Thanh Bình, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Cần Thơ, mô hình kinh tế tầm thấp là sự kết hợp chặt chẽ, đồng bộ của cơ chế, chính sách, quản lý vùng trời, hạ tầng, công nghệ, thiết bị bay và dịch vụ. Phần lớn ứng dụng kinh tế tầm thấp hiện vẫn ở giai đoạn sandbox hoặc thí điểm, mới chỉ thương mại hóa từng phần và ở quy mô hạn chế. Thời gian tới, Sở sẽ tiếp tục nghiên cứu phương án đề xuất để xác định đầu mối, lựa chọn công nghệ và khu vực thử nghiệm. Qua đó, thúc đẩy quá trình phối hợp triển khai giữa thành phố và doanh nghiệp.

Trước yêu cầu thực tiễn đặt ra, UBND TP Cần Thơ vừa ban hành Kế hoạch số 375/KH-UBND phát triển kinh tế tầm thấp trên địa bàn TP Cần Thơ đến năm 2030. Theo đó, thành phố thiết lập hành lang pháp lý về thử nghiệm có kiểm soát thông thoáng, tháo gỡ triệt để các vướng mắc về thủ tục cấp phép bay, quy hoạch không gian và khai thác thương mại tầm thấp, thúc đẩy phát triển kinh tế tầm thấp; hình thành đồng bộ mạng lưới hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng số phục vụ vận hành an toàn, thông suốt các hoạt động bay tầm thấp; hình thành một số khu thử nghiệm có kiểm soát đối với mô hình ứng dụng kinh doanh mới... 

Lộ trình triển khai kế hoạch trải qua 3 giai đoạn. Giai đoạn 2026-2027: tạo dựng nền móng và thí điểm; giai đoạn 2028-2030: mở rộng và tăng tốc thương mại hóa; giai đoạn sau 2030: đẩy mạnh thương mại hóa và đa dạng hóa các dịch vụ kinh tế tầm thấp gắn với danh mục lĩnh vực ưu tiên, tạo động lực phát triển mới cho các ngành kinh tế - xã hội trọng điểm.

Với quyết tâm của thành phố cùng sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên, tin rằng việc triển khai thí điểm phát triển kinh tế tầm thấp sẽ giúp TP Cần Thơ hình thành động lực tăng trưởng mới, mở rộng không gian phát triển, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế số, kinh tế dữ liệu và tạo lập các giá trị kinh tế mới dựa trên công nghệ số.

Bài, ảnh: MỸ THANH