Lao động châu Á oằn mình trong nắng nóng
Khi biến đổi khí hậu khiến nhiệt độ tăng tại các thành phố ở châu Á, những lao động trong khu vực phi chính thức phải đối mặt với một lựa chọn: đánh đổi sức khỏe hoặc mất thu nhập. Tuy nhiên, tác động của nắng nóng vẫn không buông tha ngay cả khi kết thúc ngày làm việc.
Tổn hại nhiều mặt
Brijpal Singh, 51 tuổi, làm việc trên các công trường xây dựng trong nhiều giờ dưới cái nắng cháy da ở thành phố công nghiệp Noida của Ấn Độ. Cho dù nhiệt độ vượt 450C, công việc tại công trường hiếm khi dừng lại. Kết thúc mỗi ca làm, tim của người đàn ông này đập rất nhanh, thường bị chóng mặt, mất nước và kiệt sức. Nhưng nghỉ làm là điều bất khả thi bởi ông sẽ mất khoản tiền công 500-600 rupee (6-7 USD) nếu nghỉ một ngày. Số tiền này dùng để nuôi vợ và 3 người con đang sống tại quê nhà.
Công nhân xây dựng làm việc khi nắng nóng cao điểm của mùa hè tại Ấn Độ. Ảnh: Magnific
Ông Singh nằm trong số khoảng 5 triệu lao động phi chính thức (từ công nhân xây dựng, người bán hàng rong đến nhân viên giao hàng) tại vùng Delhi, chiếm xấp xỉ 80% tổng lực lượng lao động.
Mười năm qua là thập kỷ nóng nhất từng được ghi nhận tại Ấn Độ, với các đợt nắng nóng xuất hiện thường xuyên, khắc nghiệt và kéo dài hơn. Nắng nóng cũng làm giảm năng suất lao động và gia tăng bệnh tật. Một đợt nắng nóng có thể khiến lao động phi chính thức mất tới 40% thu nhập, đồng thời đẩy cao chi phí cho nước sinh hoạt, làm mát và chăm sóc y tế.
Nghiên cứu cho thấy nhiệt độ tăng cao có thể gây thiệt hại cho lực lượng này ở mức tương đương 2% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của đất nước mỗi năm, tức gần 80 tỉ USD.
Theo tổ chức phi lợi nhuận People's Courage International, hiện nay người lao động phải làm việc với thời lượng nhiều hơn mới hoàn thành được cùng một khối lượng công việc. Qua khảo sát tại 5 thành phố châu Á, tổ chức có trụ sở ở Mỹ này phát hiện những công việc mà trước đây chỉ mất 8 giờ để hoàn thành thì nay lao động phi chính thức phải cần tới 10-12 giờ trong những tháng nóng nhất, vì họ buộc phải giảm tốc độ làm việc để thích ứng với điều kiện thời tiết nguy hiểm.
Khi nắng nóng trở thành mối nguy nghề nghiệp nghiêm trọng, sức khỏe của người lao động bị ảnh hưởng theo nhiều cách, từ các bệnh về hô hấp và đường tiêu hóa đến đột quỵ và bệnh thận. Do đó, người lao động cũng phải tốn nhiều tiền hơn để trị bệnh.
“Lò nung” trong nhà
Theo giới nghiên cứu, mất khả năng phục hồi sau khi làm việc là một đặc điểm điển hình của tình trạng nắng nóng đô thị đối với lao động phi chính thức.
Nhiều người trong số họ là lao động di cư, phải rời gia đình để kiếm sống tại các thành phố đang phát triển nhanh. “Bạn hy vọng ngôi nhà sẽ là nơi để nghỉ ngơi và hồi phục. Nhưng nhiều người đang sống trong những khu dân cư đông đúc, thông gió kém, ít không gian xanh và bị bao quanh bởi bê tông hấp thụ nhiệt”, Patricia Samantha Narvaez, quản lý chương trình tại tổ chức phát triển IDEALS của Philippines, nói. Thành phố Quezon của Philippines (quốc gia Nam Đông Á có khoảng 42% lực lượng lao động thuộc khu vực kinh tế phi chính thức) được ví như một “rừng bê tông” bởi ngay cả vào ban đêm, nhiệt độ vẫn nóng gay gắt.
Đó cũng là trường hợp của ông Singh ở Ấn Độ. Trong giai đoạn nắng nóng từ tháng 4 đến tháng 6, căn phòng mà ông trở về sau giờ làm biến thành một lò nung.
Lao động nữ chịu tác động nặng nề nhất của nắng nóng cực đoan. Theo Liên Hiệp Quốc, những tác động kinh tế của biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến phụ nữ lớn hơn nam giới, chủ yếu vì họ chiếm phần lớn trong nhóm người nghèo trên thế giới.
Phụ nữ trong khu vực kinh tế phi chính thức còn phải chịu gánh nặng lớn hơn vì họ vừa làm công việc có thu nhập, vừa đảm nhận trách nhiệm chăm sóc gia đình không được trả lương. Tình trạng mất điện thường xuyên và những ngôi nhà nóng như thiêu đốt cũng khiến nhiều chị em phải thức suốt đêm để chăm sóc các thành viên gia đình, rồi hôm sau lại tiếp tục đi làm. Giấc ngủ gián đoạn và thiếu thời gian nghỉ ngơi làm tăng nguy cơ mắc các bệnh như tim mạch và tiểu đường, khiến phụ nữ dễ bị tổn thương hơn nam giới trong các đợt nắng nóng.
HẠNH NGUYÊN (Theo DW, World Bank)
