Mỹ đặt điều kiện trả nợ cho Liên Hiệp Quốc
Mỹ vừa đặt ra một loạt yêu cầu cụ thể để giải ngân hàng tỉ USD mà nước này nợ Liên Hiệp Quốc (LHQ), gồm cả điều kiện nhằm chống lại ảnh hưởng của Trung Quốc tại tổ chức quốc tế này.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh hành pháp rút Mỹ khỏi một số cơ quan của LHQ. Ảnh: AFP
Theo tờ Devex, 2 công hàm ngoại giao do Mỹ lưu hành kêu gọi LHQ đưa ra 9 cải cách “nhanh chóng” - điều kiện để Washington giải ngân thêm tiền, gồm cải tổ hệ thống lương hưu của LHQ; chấm dứt việc đi lại bằng vé hạng thương gia dành cho một số chuyên gia cấp cao và tất cả chuyên gia cấp trung; cắt giảm thêm các vị trí cấp cao của LHQ; giảm 10% các nhiệm vụ gìn giữ hòa bình lâu dài, kém hiệu quả; bổ nhiệm phó tổng thư ký tiếp theo cho Văn phòng Dịch vụ Giám sát Nội bộ - cơ quan giám sát độc lập của LHQ; ngăn chặn Trung Quốc chuyển hàng chục triệu USD mỗi năm vào một quỹ tùy ý đặt tại văn phòng Tổng Thư ký LHQ - động thái nhằm chống lại ảnh hưởng của Bắc Kinh tại LHQ.
Tính đến đầu tháng 2, Mỹ nợ khoảng 2,2 tỉ USD ngân sách hoạt động thường xuyên của LHQ, chiếm hơn 95% tổng số tiền nợ đọng của tổ chức này. Khoản nợ này bao gồm cả các cam kết đóng góp chưa thanh toán từ năm trước, gây áp lực lớn lên tài chính của LHQ. Chưa kể, Mỹ còn nợ thêm 2,4 tỉ USD cho các nhiệm vụ gìn giữ hòa bình hiện tại và trước đó của LHQ, cùng 43,6 triệu USD dành cho các cơ quan tư pháp của LHQ.
Hồi tháng 1, Tổng Thư ký LHQ António Guterres cảnh báo rằng LHQ đứng trước nguy cơ “sụp đổ tài chính cận kề” trừ khi các quốc gia thành viên thanh toán đầy đủ và đúng hạn các khoản nợ của họ. Ít lâu sau đó, LHQ cho biết Mỹ đã thanh toán khoảng 160 triệu USD trong số hơn 4 tỉ USD mà Washington nợ.
Lâu nay, Mỹ nhiều lần khẳng định sẽ tiếp tục gây áp lực để LHQ cải cách sau khi tuyên bố rút khỏi hàng chục cơ quan của LHQ trong năm nay và cắt giảm tài trợ vào năm ngoái. Người phát ngôn LHQ Stephane Dujarric cho hay Tổng Thư ký Guterres đang “dẫn đầu một cuộc cải cách khá mạnh mẽ” đối với tổ chức quốc tế này. Hôm 31-3, Đại hội đồng LHQ đã thông qua nghị quyết về việc xây dựng, thực thi và đánh giá các nhiệm vụ của LHQ. Đây là nghị quyết mang tính bước ngoặt, trong khuôn khổ triển khai Sáng kiến UN80 về cải cách toàn diện do ông Guterres khởi xướng vào tháng 3-2025 nhằm giúp LHQ hoạt động hiệu quả hơn trong bối cảnh quốc tế có nhiều biến chuyển. Trọng tâm bao gồm cải tổ Hội đồng Bảo an, nâng cao hiệu quả hoạt động và củng cố vai trò trung tâm của tổ chức khi bước sang tuổi 80.
Ông Guterres đánh giá đây là nghị quyết mang tính lịch sử, thể hiện cam kết chung nhằm tăng cường hiệu quả hoạt động của hệ thống LHQ và hiện thực hóa các mục tiêu của Sáng kiến UN80. Nghị quyết giúp LHQ giảm tình trạng trùng lặp, phân tán và hoạt động thiếu hiệu quả; giúp các nước thành viên thuận tiện hơn trong định hướng và xử lý các nhiệm vụ.
Từ năm 1946 đến nay, hơn 40.000 nghị quyết, quyết định và tuyên bố đã được thông qua tại các cơ quan chủ chốt của LHQ. Hiện nay, số lượng nhiệm vụ ngày càng nhiều gây trùng lặp và chồng chéo, làm tăng mạnh số lượng báo cáo và cuộc họp, đồng thời hạn chế khả năng giám sát, đánh giá hiệu quả, tạo thêm gánh nặng cho hệ thống LHQ và các nước thành viên.
Mỗi quốc gia trong số 193 nước thành viên LHQ đều được yêu cầu đóng góp dựa trên khả năng kinh tế của nước mình. Các quốc gia nghèo hơn có thể được yêu cầu đóng góp chỉ 0,001% ngân sách thường xuyên của LHQ, trong khi Mỹ đóng góp 22%, Trung Quốc đóng góp khoảng 20% ngân sách thường xuyên của LHQ.
TRÍ VĂN (Tổng hợp)
