Mỹ điều tra hơn 120 phòng thí nghiệm sinh học ở nước ngoài
Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ (DNI) Tulsi Gabbard ngày 11-5 xác nhận chính quyền đang điều tra hơn 120 phòng thí nghiệm sinh học ở nước ngoài được Washington tài trợ trong nhiều thập niên, như một phần của nỗ lực chấm dứt những công trình thí nghiệm có nguy cơ cao liên quan tới sự phát tán của các loại virus độc hại.
Theo phóng viên TTXVN tại Washington, cuộc điều tra được tiến hành theo sắc lệnh của Tổng thống Mỹ Donald Trump về các công trình nghiên cứu “tăng cường chức năng” (gain-of-function), vốn tiềm ẩn những rủi ro lớn khi dẫn đến “những nghiên cứu lưỡng dụng đáng lo ngại” (DURC), có thể vô tình hoặc cố ý tạo ra các mầm bệnh nguy hiểm.
Bà Gabbard cho biết nhóm của DNI đang xác định những phòng thí nghiệm này ở đâu, chứa những mầm bệnh nào và đang thực hiện loại nghiên cứu nào để chấm dứt các công trình nghiên cứu “tăng cường chức năng” nguy hiểm, đe dọa sức khỏe và đời sống của người dân Mỹ cũng như thế giới.
Theo bà Gabbard, đại dịch COVID-19 đã cho thấy tác động thảm khốc toàn cầu mà những nghiên cứu về mầm bệnh nguy hiểm trong các phòng sinh học có thể gây ra, đồng thời cáo buộc các chính phủ tiền nhiệm che dấu người dân Mỹ về sự tồn tại của các phòng thí nghiệm sinh học được nước này tài trợ và hỗ trợ, thậm chí đe dọa những người cố gắng phơi bày sự thật.
Cụ thể, cộng đồng tình báo Mỹ sẽ rà soát hoạt động nghiên cứu tại tất cả các phòng thí nghiệm sinh học nhận tài trợ của Mỹ, bao gồm các cơ sở tiến hành nghiên cứu “tăng cường chức năng” có thể làm tăng khả năng lây lan của virus, cũng như những công trình nghiên cứu phòng, chống các mầm bệnh nguy hiểm.
Giới chức Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ (ODNI) tiết lộ các phòng thí nghiệm sinh học này trải rộng trên hơn 30 quốc gia và nhiều nơi từng nhận tài trợ qua chương trình của Bộ Chiến tranh Mỹ nhằm tiêu hủy vũ khí hủy diệt hàng loạt (WMD) sau Chiến tranh Lạnh. Trong đó, hơn 40 phòng thí nghiệm sinh học đang bị rà soát nằm tại Ukraine và có thể “đối diện nguy cơ bị xâm nhập” vì cuộc xung đột với Nga.
Những người chỉ trích cho rằng công tác giám sát lỏng lẻo đối với nguồn tài trợ nghiên cứu, thường được chuyển qua các cơ quan liên bang tới những đơn vị nhận tài trợ và thầu phụ, khiến người dân Mỹ không biết liệu có các thí nghiệm nguy hiểm đang được tiến hành hay không. Giới chức ODNI cho rằng những thử nghiệm lâm sàng tại các phòng thí nghiệm sinh học này “đang đặt ra những quan ngại lớn về đạo đức, tài chính và an ninh”.
Trong tuyên bố ngày 9-3-2022, chính quyền Tổng thống Joe Biden từng phủ nhận sự tồn tại của các phòng thí nghiệm hóa học hoặc sinh học do Mỹ sở hữu hay điều hành tại Ukraine.
Tháng 5-2025, Tổng thống Trump đã ký sắc lệnh cấm toàn bộ tài trợ liên bang cho hoạt động nghiên cứu “tăng cường chức năng” tại các quốc gia không có sự giám sát thích hợp, nhấn mạnh virus SARS-CoV-2 đã chứng minh rằng các mầm bệnh nguy hiểm có thể rò rỉ ra ngoài một cách bất cẩn và gần như hủy diệt thế giới.
ĐOÀN HÙNG
