Nắm bắt cơ hội để gia tăng giá trị xuất khẩu lâm sản

Ảnh minh họa (Nguồn ảnh: QH)

Cơ hội vươn ra thị trường thế giới

Tổng cục Lâm nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn) cho biết, 8 tháng năm 2020, giá trị xuất khẩu lâm sản đạt 7,83 tỷ USD, tăng 10,3% so với cùng kỳ năm 2019, chiếm 29,9% giá trị xuất khẩu của ngành nông nghiệp. Trong 8 tháng năm 2020, thị trường xuất khẩu gỗ và lâm sản chủ yếu của Việt Nam là Hoa Kỳ, Nhật Bản, Trung Quốc, EU và Hàn Quốc với tổng giá trị xuất khẩu 7 tỷ USD, chiếm 89,5% giá trị xuất khẩu lâm sản của Việt Nam.

Nhận định của Tổng cục Lâm nghiệp cho thấy, lâm sản của Việt Nam đang còn nhiều cơ hội để mở rộng thị trường và tăng giá trị xuất khẩu cho ngành hàng này. Bởi thị trường thương mại đồ nội thất và đồ gỗ của thế giới lớn, khoảng 430 tỷ USD giá trị thương mại (trong đó khoảng 150 tỷ USD giá trị thương mại của đồ gỗ) trong khi đó, hiện, kim ngạch xuất khẩu đồ gỗ của Việt Nam mới chiếm khoảng 6% thị phần toàn cầu. Do vậy, các doanh nghiệp có cơ hội mở rộng, phát triển thị phần. Bên cạnh các thị trường truyền thống có giá trị xuất khẩu cao (Hoa Kỳ, Nhật Bản, Trung Quốc, EU, Hàn Quốc) thì một số thị trường tiềm năng có cơ hội để mở rộng phát triển mới như: Canada, Nga, Ấn Độ…

Việt Nam có nhiều mặt hàng xuất khẩu có thế mạnh như: gỗ ghép thanh, đồ mộc xây dựng, ghế ngồi, các đồ nội thất và bộ phận đồ nội thất, ngoại thất,… Đặc biệt, với nhóm đồ nội thất có giá trị xuất khẩu lớn nhất trong các nhóm hàng xuất khẩu gỗ và lâm sản được nhận định sẽ tiếp tục tăng trưởng ổn định trong thời gian tới.

Đi cùng với đó, Hiệp định đối tác tự nguyện giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu về thực thi Luật Lâm nghiệp, quản trị rừng và thương mại lâm sản (VPA/FLEGT) đã có hiệu lực từ ngày 1/6/2019 mở ra cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh cho đồ gỗ Việt Nam khi xuất khẩu sang EU. Nhu cầu thị trường Mỹ với các mặt hàng gỗ từ các quốc gia, trong đó có Việt Nam có thể sẽ tăng lên để bù đắp vào phần thiếu hụt hàng hóa do thuế tăng cao từ thị trường Trung Quốc.

Thứ nữa, Việt Nam đã phê chuẩn và đang triển khai theo lộ trình của các hiệp định thương mại tự do: Việt Nam - EU; Việt Nam - Nhật Bản, Việt Nam - Chi Lê, Việt Nam - Hàn Quốc,… giúp thuế nhập khẩu nhiều mặt hàng của các nước tham gia hiệp định được cắt giảm hoặc xóa bỏ, tạo lợi thế cạnh tranh cho hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam. Đây là những cơ hội rất tốt để các doanh nghiệp gỗ Việt vươn ra thị trường thế giới.

Trong khi đó, bản thân doanh nghiệp chế biến gỗ đã chủ động được nguồn nguyên liệu có chất lượng phục vụ cho sản xuất, chế biến hàng xuất khẩu. Nội lực của doanh nghiệp chế biến gỗ và lâm sản xuất khẩu đã và đang được cải thiện rất lớn. Các doanh nghiệp đang thay đổi mạnh mẽ tư duy quản lý, quản trị doanh nghiệp theo mô hình chuyên nghiệp, đầu tư công nghệ cao, công nghệ tiên tiến, công nghệ thân thiện với môi trường để nâng cao năng suất lao động, nâng cao chất lượng sản phẩm, cắt giảm chi phí, hạ giá thành sản phẩm.

Bên cạnh đó, Chính phủ, các Bộ, ngành và các địa phương đang nỗ lực triển khai nhiều giải pháp nhằm tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, tháo gỡ khó khăn, cắt giảm nhiều thủ tục hành chính, hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo điều kiện cho nhà đầu tư, doanh nghiệp phát triển,... đã tạo ra niềm tin cho các doanh nghiệp chế biến gỗ và lâm sản.

Cán đích mục tiêu trên 12 tỷ USD trong năm 2020

Bên cạnh những cơ hội trên, xuất khẩu lâm sản cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức để phấn đấu đạt được con số trên 12 tỷ USD trong năm 2020. Đặc biệt khi đại dịch COVID-19 diễn ra trong năm và dự báo còn kéo dài sang năm 2021 sẽ làm suy giảm tăng trưởng kinh tế của một số quốc gia lớn và của thế giới. Đi cùng với đó, chủ nghĩa bảo hộ gia tăng tại các quốc gia phát triển.

Nguy cơ gian lận thương mại, giả xuất xứ hàng hóa cũng sẽ gia tăng trong bối cảnh thuế nhập khẩu gỗ và sản phẩm gỗ từ Việt Nam thấp hơn so với từ một số nước xuất khẩu vào Mỹ. Nguy cơ các doanh nghiệp bị kiện chống bán phá giá ngày càng cao.

Để đạt được mục tiêu giá trị xuất khẩu trên 12 tỷ USD trong bối cảnh đại dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, thời gian qua, ngành gỗ Việt Nam đã có những bước chuyển mình để thích ứng và vượt qua thách thức. Điển hình trong nỗ lực vượt qua thách thức của ngành gỗ có thể kể đến những sáng kiến về nền tảng thương mại trực tuyến của Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP. Hồ Chí Minh (HAWA) kết nối các doanh nghiệp trong lĩnh vực gỗ và nội thất Việt Nam với các nhà mua hàng quốc tế.

Bên cạnh sự sáng tạo và thích ứng của doanh nghiệp trong bối cảnh mới, ngành gỗ nhận được nhiều sự quan tâm từ phía các cơ quan Trung ương nhằm đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp và duy trì động lực tăng trưởng cho ngành.

Trong tuần đầu tháng 8, Bộ NN&PTNT đã chủ trì buổi họp với Bộ Tài chính, Bộ Công thương, Tổng cục Hải quan, Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam cùng các doanh nghiệp gỗ dán, gỗ ghép thanh để có giải pháp tháo gỡ dứt điểm vướng mắc về vấn đề áp mã HS mặt hàng gỗ ghép thanh, thể hiện quyết tâm hỗ trợ từ phía các cơ quan quản lý Nhà nước. Dự báo, trong hai quý cuối năm, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam tiếp tục ghi nhận tăng trưởng xuất khẩu nhờ sự nỗ lực chuyển đổi của cộng đồng doanh nghiệp, sự đồng hành và hỗ trợ tích cực của Bộ NN&PTNT cũng như những tín hiệu phục hồi tích cực tại một số thị trường chính.

Để tăng giá trị xuất khẩu lâm sản, Tổng cục Lâm nghiệp xác định cần chú trọng duy trì tăng trưởng tại 5 thị trường có giá trị xuất khẩu cao, gồm: Hoa Kỳ, Nhật Bản, Trung Quốc, EU, Hàn Quốc. Đồng thời mở rộng thị phần tại một số thị trường tiềm năng thông qua sử dụng hiệu quả nguồn vốn xúc tiến thương mại.

Đẩy mạnh ứng dụng các công nghệ mới, công nghệ tiến tiến, thân thiện môi trường sử dụng hệ thống thiết bị tự động trong chế biến gỗ nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và tiết kiệm nguyên liệu trong chế biến. Cùng với đó là việc đẩy nhanh triển khai thực hiện Đề án Quản lý rừng bền vững đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt để cung ứng gỗ nguyên liệu trong nước có chứng chỉ quản lý rừng bền vững theo quy định pháp luật, hài hòa với tiêu chí của quốc tế. Tuyên truyền, vận động các doanh nghiệp thực hiện tốt các quy định của pháp luật về nguồn gốc, xuất xứ sản phẩm. /.