Ngoại giao trà đạo
Chuyến thăm Trung Quốc ngày 20-5 của Tổng thống Nga Vladimir Putin và mới đây là của Tổng thống Mỹ Donald Trump đều được Chủ tịch Tập Cận Bình tiếp đãi bằng buổi tiệc trà. Bối cảnh và cách thức của những cuộc gặp gỡ này có thể được xem như một dấu hiệu cho thấy sự tôn trọng và thân mật của lãnh đạo nước chủ nhà dành cho khách của mình.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (trái) tại lễ đón tiếp Tổng thống Nga Putin ngày 20-5. Ảnh: AP
Trung Quốc tự hào về hàng ngàn năm kinh nghiệm trồng trà và hàng trăm loại trà khác nhau. Thế nên, đối với các nhà ngoại giao Trung Quốc, trà là hiện thân của văn hóa truyền thống và việc mời trà một nhà lãnh đạo nước ngoài là biểu hiện của sự tôn trọng, lòng chân thành và sự lịch thiệp.
Chủ tịch Tập Cận Bình là người yêu thích trà và ông nổi tiếng với việc tiếp đón các nhà lãnh đạo nước ngoài đến thăm bên tách trà. Chẳng hạn, Chủ tịch Tập đã từng mời trà Tổng thống Mỹ Barack Obama năm 2016, Thủ tướng Anh Theresa May năm 2018, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron năm 2023.
Trong chuyến thăm Bắc Kinh mới đây, Tổng thống Trump được mời thăm khu vườn bí mật và dự tiệc trà bên trong khuôn viên Trung Nam Hải - quần thể cung điện cổ kính xây từ thời nhà Kim thế kỷ 12 và được ví như “Nhà Trắng” của Trung Quốc. Đây là nơi rất ít người Mỹ được đến và ông Trump lần đầu đi thăm. Ông Trump cũng tham quan và thưởng thức trà ở đền Thiên Đàn - khu di tích, quần thể di sản thế giới.
Đáng chú ý, Trung Nam Hải cũng là nơi nhà lãnh đạo Trung Quốc tiếp đãi trà dành cho Tổng thống Putin năm 2024. Nhằm thể hiện tính thân mật, hai nhà lãnh đạo Trung - Nga khi đó bỏ cà vạt khi trò chuyện và uống trà ngoài trời.
Trong chuyến thăm Trung Quốc ngày 20-5 của Tổng thống Nga, chương trình nghị sự bao gồm các vấn đề song phương, quốc tế và cũng khép lại bằng cuộc trò chuyện thân mật giữa hai “người bạn cũ” bên tách trà.
Chuyến thăm Bắc Kinh lần này của ông Putin chắc chắn cũng sẽ được khắc họa sâu đậm bởi nó diễn ra chỉ sau vài ngày chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Trump. Sự kiện này đánh dấu một trường hợp hiếm hoi sau Chiến tranh Lạnh, đó là các nhà lãnh đạo của cả Washington và Mát-xcơ-va cùng đến thăm một cường quốc toàn cầu trong vòng một tuần.
Việc lãnh đạo của hai cường quốc vốn đối đầu gay gắt về chính trị, quân sự và kinh tế liên tiếp đến thăm Bắc Kinh trong thời gian ngắn đã được truyền thông nhà nước Trung Quốc ca ngợi là minh chứng cho vị thế toàn cầu của nước này, trong bối cảnh trật tự thế giới ngày càng phân mảnh.
Graeme Smith, nghiên cứu viên cao cấp thuộc khoa Quan hệ Thái Bình Dương của Đại học Quốc gia Úc, nhận định Trung Quốc thích thú việc trở thành trung tâm chú ý của thế giới và sẽ khai thác tối đa điều này để hướng đến người dân trong nước. Theo ông Smith, ở một khía cạnh nào đó, ông Tập đang thu lợi từ những cảm xúc của cả hai nhà lãnh đạo thế giới ấy.
Phát biểu trong cuộc hội đàm với Chủ tịch Tập ngày 20-5, Tổng thống Putin khẳng định quan hệ Nga - Trung đã đạt “mức độ chưa từng có” và trở thành hình mẫu của quan hệ đối tác toàn diện thực chất và phối hợp chiến lược bất chấp môi trường toàn cầu đầy bất ổn.
Chủ tịch Tập Cận Bình nhấn mạnh qua 30 năm thiết lập quan hệ đối tác phối hợp chiến lược Trung - Nga và 25 năm ký kết Hiệp ước Láng giềng hữu nghị và hợp tác Trung - Nga, quan hệ giữa hai nước đã đạt được bước phát triển vượt bậc nhờ các nỗ lực liên tục làm sâu sắc thêm lòng tin chính trị lẫn nhau và hợp tác chiến lược, mở rộng hợp tác trong nhiều lĩnh vực và đề cao công bằng và chính nghĩa quốc tế.
Ông ca ngợi mối quan hệ với Nga như là yếu tố “mang lại sự bình tĩnh giữa hỗn loạn”. Ông cho rằng tình hình quốc tế hiện nay “phức tạp và bất ổn”, với sự trỗi dậy của “bá quyền đơn phương”, nhưng hòa bình, phát triển và hợp tác vẫn là khát vọng toàn cầu chủ đạo. Do đó, ông Tập kêu gọi hợp tác “chiến lược lâu dài” với Nga nhằm giúp xây dựng một hệ thống quản trị toàn cầu “công bằng và bình đẳng hơn”.
ĐỨC TRUNG
