Ngừa biến chứng nghiêm trọng ở trẻ bị hen phế quản 

Các bác sĩ Bệnh viện Đại học Nam Cần Thơ vừa điều trị thành công cho một bệnh nhi bị biến chứng tràn khí trung thất sau cơn hen phế quản. Qua trường hợp này, các chuyên gia cảnh báo: mặc dù tràn khí trung thất là biến chứng hô hấp ít gặp, nhưng tình trạng ho kéo dài hoặc gắng sức thở mạnh trong cơn hen có thể kích hoạt rủi ro sức khỏe nghiêm trọng này. Do đó, phụ huynh cần chủ động nhận diện sớm các dấu hiệu cảnh báo để đưa trẻ đi khám kịp thời, đồng thời tuân thủ các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

Biến chứng hiếm gặp, nhưng tiềm ẩn nguy cơ tử vong

Bác sĩ Khoa Nhi Bệnh viện Đại học Nam Cần Thơ vừa tiếp nhận bệnh nhi 9 tuổi (ngụ TP Cần Thơ) nhập viện trong tình trạng mệt mỏi, khó thở và đau ngực dữ dội sau khi khởi phát cơn hen phế quản. Qua thăm khám chuyên sâu và đánh giá chức năng hô hấp, các bác sĩ ghi nhận bé bị tràn khí trung thất kèm tràn khí dưới da. Đây là hiện tượng không khí tích tụ bất thường trong khoang trung thất rồi lan rộng vào các mô dưới da, xuất phát từ sự gia tăng áp lực quá mức trong lồng ngực khi trẻ cố sức thở lúc lên cơn hen.

Dưới sự chỉ đạo của BS.CKI Phạm Thanh Huy, phụ trách Khoa Nhi, ê-kíp bác sĩ đã phối hợp theo dõi sát sao diễn tiến và áp dụng phác đồ điều trị tích cực. Sau thời gian chăm sóc chuyên sâu, sức khỏe bệnh nhi đã hồi phục hoàn toàn và đủ điều kiện xuất viện.

Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhi trước khi xuất viện. Ảnh BS cung cấp.

Giải thích về cơ chế bệnh sinh, các bác sĩ chuyên khoa cho biết, hen phế quản làm đường thở bị viêm, co thắt và thu hẹp, gây cản trở nghiêm trọng quá trình hô hấp. Khi trẻ lên cơn hen, phản xạ ho nhiều hoặc nỗ lực thở dốc sẽ làm áp lực trong các phế nang tăng vọt. Sự gia tăng áp lực quá giới hạn này khiến phế nang bị xé rách, làm không khí rò rỉ vào mô kẽ của phổi rồi di chuyển theo các cấu trúc quanh phế quản, mạch máu tràn vào khoang trung thất. Khi lượng khí rò rỉ tiếp tục thoát ra các mô mềm vùng cổ hoặc ngực, tình trạng tràn khí dưới da sẽ xuất hiện. Phần lớn các ca tràn khí trung thất tự phát có thể cải thiện nhờ điều trị hỗ trợ và theo dõi phù hợp, tuy nhiên trẻ bắt buộc phải được thăm khám y khoa kịp thời để xác định chính xác nguyên nhân và loại trừ các biến chứng đe dọa tính mạng khác.

Nhận diện dấu hiệu cảnh báo

Theo các bác sĩ nhi khoa, mặc dù tràn khí trung thất sau cơn hen không phổ biến nhưng tuyệt đối không thể lơ là, nhất là khi trẻ xuất hiện triệu chứng đau ngực và bộc lộ dấu hiệu khó thở tăng dần. Mức độ biểu hiện của bệnh phụ thuộc vào lượng khí tích tụ trong lồng ngực. Các biểu hiện điển hình bao gồm: cơn đau ngực xuất hiện đột ngột và dữ dội hơn khi ho hoặc hít sâu; tình trạng khó thở khiến trẻ thở gấp, hụt hơi; cảm giác đau rát vùng cổ họng do khí tích tụ chèn ép lan lên phía trên. Bên cạnh đó, trẻ còn có hiện tượng sưng nề vùng cổ hoặc ngực khi có tràn khí dưới da đi kèm, khiến cơ thể mệt mỏi, suy kiệt và giảm vận động rõ rệt. Đặc biệt, nếu trẻ khó thở dữ dội, tím tái môi, lơ mơ hoặc đau ngực dữ dội, gia đình phải lập tức đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để cấp cứu khẩn cấp.

Các bác sĩ nhấn mạnh, hen phế quản là bệnh lý mạn tính đòi hỏi quá trình kiểm soát và quản lý lâu dài. Mặc dù không phải cơn hen nào cũng dẫn đến biến chứng tràn khí trung thất, phụ huynh vẫn cần sát sao dõi theo từng chuyển biến sức khỏe của con. Để kiểm soát bệnh hiệu quả, cha mẹ cần tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định điều trị của bác sĩ, cho trẻ dùng thuốc đúng liều, đúng giờ và tuyệt đối không tự ý ngừng hay điều chỉnh đơn thuốc. Gia đình cần chủ động quan sát các dấu hiệu bất thường, đặc biệt là tình trạng đau ngực, khó thở gia tăng hay sưng vùng cổ ngay sau cơn hen.

Việc chủ động cách ly trẻ khỏi các tác nhân như khói thuốc lá, bụi bẩn, lông thú nuôi... kết hợp duy trì lịch tái khám định kỳ sẽ giúp bác sĩ đánh giá chính xác mức độ kiểm soát bệnh, từ đó kịp thời điều chỉnh phác đồ điều trị phù hợp, bảo vệ an toàn cho trẻ.

THU SƯƠNG