Nguyên nhân Mỹ dừng không kích Iran
Sau 13 ngày tấn công liên tiếp, Mỹ đã dừng không kích Iran từ 25-7 và Tehran cũng ngưng đáp trả. Vậy điều gì khiến chính quyền Tổng thống Donald Trump đưa ra quyết định bất ngờ này?
Tên lửa đạn đạo Kheibar Shekan của Iran. Ảnh: Getty Images
Trước khi có quyết định trên, Tổng thống Trump còn cảnh báo rằng “hình phạt quân sự nặng nề sẽ được giáng xuống Iran” nếu phiến quân Houthi do nước này hậu thuẫn tiếp tục các cuộc tấn công ở Biển Đỏ. Tuy nhiên, tại cuộc họp an ninh ở Nhà Trắng, nhiều thành viên thân cận của ông Trump như Phó Tổng thống JD Vance, Tổng tham mưu trưởng liên quân Dan Caine bày tỏ lo ngại về những nguy cơ nếu Mỹ duy trì chiến dịch không kích vào Iran. Riêng Tướng Caine đặc biệt nêu lên những lo ngại về kho vũ khí của Mỹ, cùng với những hậu quả tiềm tàng khác nếu tiếp tục cuộc tấn công.
Báo động cạn kiệt kho tên lửa
Một báo cáo nội bộ của Lầu Năm Góc cho thấy kho vũ khí của Mỹ đã suy giảm nghiêm trọng trong giai đoạn đầu chiến dịch không kích vào Iran từ ngày 28-2. Khi đến giai đoạn ngừng bắn hồi tháng 4, Lầu Năm Góc đã sử dụng ít nhất một nửa số tên lửa đánh chặn đạn đạo THAAD, gần một nửa số tên lửa phòng thủ Patriot và khoảng 30% số tên lửa tấn công mặt đất Tomahawk.
Theo Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), Mỹ đã sử dụng hơn 1.200 tên lửa Patriot, hơn 1.000 tên lửa Tomahawk và khoảng 1.100 tên lửa hành trình JASSM. CSIS dự đoán sẽ cần 3 năm hoặc hơn để khôi phục lượng dự trữ vũ khí đó về mức trước chiến tranh Iran.
Bên cạnh việc lo ngại thiếu hụt đạn dược sẽ đe dọa an ninh quốc gia Mỹ tại khu vực cực kỳ quan trọng Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, khả năng tên lửa của Iran càng làm phức tạp thêm tính toán chiến lược của Mỹ. Theo báo Wall Street Journal ngày 25-7, Iran trong những ngày gần đây đã liên tục sử dụng tên lửa đạn đạo tầm trung Kheibar Shekan tấn công trả đũa các căn cứ quân sự Mỹ khắp vùng Vịnh. Các chuyên gia quân sự cho biết khác với các tên lửa cũ vốn cần nạp nhiên liệu trước khi phóng, Kheibar Shekan sử dụng nhiên liệu rắn, có khả năng được đưa nhanh lên xe tải hoặc các phương tiện di động khác, giúp dễ dàng né tránh các đòn không kích phủ đầu của Mỹ.
Ngoài ra, các quan chức Mỹ cho biết Tehran không chỉ phóng tên lửa theo cách truyền thống mà còn kết hợp nhiều quỹ đạo bay, tốc độ và động cơ cơ động khác nhau để tạo ra nhiễu sóng, khiến các hệ thống phòng không khó phát hiện và đánh chặn hơn. Đáng chú ý, Iran kết hợp các vụ bắn tên lửa Kheibar Shekan với các vụ phóng máy bay không người lái tấn công tốc độ cao và các tên lửa kém tinh vi hơn, nhắm vào nhiều mục tiêu khác nhau tại các căn cứ quân sự Mỹ khắp khu vực.
Điều đặc biệt là Kheibar Shekan có giá thành rẻ hơn nhiều so với tên lửa đánh chặn từ 2-15 triệu USD tùy loại của Mỹ hay Israel.
Vẫn kỳ vọng đàm phán
Viết trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump cũng phủ nhận thông tin cho rằng quân đội Mỹ thiếu thốn tên lửa, đồng thời nhấn mạnh nước này sở hữu “số lượng vũ khí nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào trên thế giới và nhiều hơn mức cần thiết”.
Giải thích nguyên nhân Mỹ ngừng không kích Iran, Đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc Mike Waltz hôm 26-7 cho biết Tổng thống Trump đang “dành thêm không gian” cho các cuộc đàm phán với Iran, dù quân đội Mỹ vẫn duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu và đã tăng cường lực lượng cũng như khí tài tới khu vực. Ông Waltz cũng bác bỏ các thông tin cho rằng Washington phải hạn chế sử dụng một số loại vũ khí do lo ngại thiếu hụt nguồn dự trữ, đồng thời khẳng định quân đội Mỹ vẫn có đầy đủ năng lực để tiến hành các chiến dịch quân sự nếu cần.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei ngày 26-7 cũng cho biết nước này vẫn duy trì trao đổi thông điệp với Mỹ thông qua các bên trung gian. Quân đội Iran cũng tuyên bố dừng hành động tấn công đáp trả Mỹ trong khu vực.
Những động thái hòa hoãn của Mỹ và Iran đang làm dấy lên hy vọng chiến sự tại Trung Đông sẽ hạ nhiệt và các nỗ lực ngoại giao sẽ sớm đem lại kết quả. Giá dầu thế giới giảm hơn 5% trong phiên giao dịch sáng 27-7 là một phản ứng tích cực cho triển vọng ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, bất chấp tình hình an ninh ở Biển Đỏ vẫn tiếp tục căng thẳng.
ĐỨC TRUNG
