Nỗi buồn mùa nhãn xuồng vùng Vĩnh Phước
Vụ nhãn xuồng cơm vàng phường Vĩnh Phước năm nay không nhiều tiếng cười, bởi đằng sau những vườn nhãn được mùa là tiếng thở dài của nông dân khi mất giá, thương lái thưa vắng, công sức chăm bón quanh năm giờ chỉ mong gỡ vốn.
Người dân thấp thỏm ...
Nhiều năm qua, nhãn xuồng cơm vàng là niềm tự hào của người dân phường Vĩnh Phước, với 232ha nhãn, trong đó 221ha là nhãn xuồng, sản lượng hằng năm đạt trên 2.000 tấn. Tuy nhiên, niềm vui được mùa năm nay lại nhanh chóng... nhường chỗ cho sự thấp thỏm khi giá bán liên tục giảm sâu.
Gia đình chị Nguyễn Thị Loan, khu vực Biển Trên, có hàng trăm gốc nhãn tơ mới vào vụ thu hoạch đầu tiên sau 2 năm ròng chăm sóc. Chị vừa thu hoạch hàng tấn nhãn, chất thành từng đống lớn giữa sân, chờ người đến thu mua nhưng chỉ cầm chừng. “Nhãn năm nay trúng mùa, trái đẹp và ngon lắm nhưng giá cứ giảm từng ngày. Thương lái vào mua rất ít, nhiều khi còn ép giá. Cả năm chăm sóc, bón phân, tưới nước, giờ chỉ mong bán được để gỡ lại vốn” - chị Loan nói.
Không riêng gia đình chị Loan, nhiều hộ trồng nhãn khác cũng rơi vào tình cảnh tương tự. Khi bước vào chính vụ, lượng nhãn chín đồng loạt khiến nguồn cung tăng mạnh, trong khi đó thương lái thu mua cầm chừng nên nhiều nhà vườn phải tự chở nhãn đi bán lẻ. Ông Lý Hữu Thành, khu vực Biển Trên, với vẻ mặt nặng trĩu lo lắng, nói: “Nhà có hơn 1ha trồng nhãn, là nguồn thu nhập chính của gia đình. Nhãn mua tại vườn dao động từ 10.000-15.000 đồng/kg. Do không có giá nên năm nay hầu như rất ít doanh nghiệp hay đầu mối lớn đến thu mua. Gia đình buộc phải thu hoạch thủ công rồi bán lẻ cho các sạp ở chợ. Bán được ngày nào hay ngày đó, còn nếu chậm, trái bị nứt, giảm chất lượng và gần như không còn giá trị”.
Vườn nhãn nhà chị Loan vào mùa thu hoạch rộ, nhưng thương lái chỉ đến mua cầm chừng.
Cần một chuỗi liên kết…
Theo ông Đào Công Chương, Phó Chủ tịch UBND phường Vĩnh Phước, năng suất nhãn năm nay vẫn đạt khá, nhưng giá bán giảm quá sâu nên lợi nhuận của người dân giảm đáng kể. Có thể do sản lượng nhãn ở nhiều địa phương đều tăng, trong khi sức tiêu thụ giảm và nhiều loại trái cây khác cũng vào chính vụ nên giá nhãn thấp hơn năm trước. Đây là nguyên nhân khiến thu nhập của bà con bị ảnh hưởng.
Hiện trên địa bàn phường có 3 hợp tác xã và tổ hợp tác, song việc kết nối tiêu thụ vẫn chưa đạt hiệu quả như mong muốn. Chính quyền địa phương đang kiến nghị các ngành chức năng tăng cường kết nối với doanh nghiệp, chợ đầu mối, siêu thị; đồng thời, hỗ trợ người dân đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử, mở rộng thị trường tiêu thụ. Địa phương cũng tiếp tục hỗ trợ các hợp tác xã nâng cao chất lượng sản phẩm, phát huy lợi thế khi nhãn xuồng đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao, được cấp mã số vùng trồng để mở rộng đầu ra và nâng cao giá cả thị trường cho nông sản.
Để trái nhãn xuồng Vĩnh Phước không còn rơi vào cảnh “được mùa mất giá”, rất cần những giải pháp căn cơ hơn từ quy hoạch sản xuất, rải vụ, liên kết tiêu thụ đến xây dựng chuỗi giá trị bền vững. Chỉ khi đầu ra được đảm bảo, người nông dân mới có thể yên tâm gắn bó với loại cây đã làm nên thương hiệu của vùng đất ven biển.
Bài, ảnh: SONG LÊ
