Pháp tìm kiếm đồng minh mới ở châu Phi
Sau khi rút quân đội khỏi khu vực Sahel (gồm Senegal, Mauritania, Mali, Burkina Faso, Niger, Nigeria, CH Chad, Sudan và Eritrea), Pháp đang tìm cách mở rộng ảnh hưởng địa chiến lược ở châu Phi bằng cách tìm kiếm các đồng minh mới. Hội nghị thượng đỉnh “Quan hệ đối tác châu Phi - Pháp vì đổi mới và tăng trưởng” diễn ra trong 2 ngày 11 và 12-5 tại Kenya cho thấy điều đó.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (trái) gặp người đồng cấp Kenya William Ruto trước thềm hội nghị thượng đỉnh. Ảnh: AFP
Theo tờ DW (Đức), khoảng 30 nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ tham dự hội nghị. Trọng tâm các cuộc thảo luận tại hội nghị là nhằm tăng cường an ninh, đầu tư kinh tế và phát triển năng lượng xanh.
Theo giới phân tích, sở dĩ Pháp đồng tổ chức hội nghị thượng đỉnh đầu tiên tại một quốc gia châu Phi nói tiếng Anh không nằm trong số các đối tác truyền thống là bởi Paris muốn “xoay trục” khỏi chính sách châu Phi trước đây ở Tây Phi. “Pháp mất rất nhiều uy tín và ảnh hưởng tại các quốc gia châu Phi nói tiếng Pháp, đặc biệt là khu vực Sahel. Hiện Pháp đang nỗ lực mạnh mẽ để mở rộng ảnh hưởng sang các quốc gia nói tiếng Anh khác, như Nam Phi, Kenya hay Nigeria, nhằm tái định vị vị thế và tự giới thiệu là đối tác quan trọng nhất của châu Phi” - Ulf Laessing, người đứng đầu chương trình Sahel tại Quỹ Konrad Adenauer, nói với tờ DW.
Ông Laessing cho rằng hội nghị thượng đỉnh lần này nhằm báo hiệu sự thay đổi trong chiến lược châu Phi của Pháp. Theo ông, mục tiêu của Paris là nhằm bù đắp sự mất ảnh hưởng ở các nước nói tiếng Pháp tại châu Phi bằng cách giành được nhiều ảnh hưởng hơn ở các nước nói tiếng Anh.
Trong giai đoạn 2022-2023, nhiều cuộc biểu tình chống lại ảnh hưởng của Pháp nổ ra rầm rộ ở Tây Phi, đặc biệt là ở vùng Sahel. Nhiều người biểu tình cáo buộc Paris can thiệp công việc nội bộ của các nước trong khu vực. Mali, Burkina Faso và Niger đã chấm dứt hợp tác quân sự với Pháp và buộc quân đội Pháp phải rút lui.
“Sau khi rút khỏi Sahel, Pháp đang tìm cách định hướng lại các mối quan hệ đối tác theo hướng đa dạng hơn, hướng đến kinh tế, chủ yếu ở các khu vực đang phát triển nhanh như Đông Phi” - Yves Ekoué Amaïzo, giám đốc Viện nghiên cứu Afrocentricity (Áo), cho biết.
Theo ông Amaïzo, thay vì tập trung vào khai thác nguyên liệu thô, Pháp tìm kiếm các cơ hội đầu tư ổn định trong các lĩnh vực như cơ sở hạ tầng, năng lượng, đặc biệt là năng lượng tái tạo, kinh tế số và hậu cần. Ngoài ra, Pháp đang ký các thỏa thuận hợp tác quốc phòng và đầu tư mới với các quốc gia như Kenya, Rwanda hay Tanzania, qua đó củng cố vị thế của nước này như là trung tâm chiến lược giữa châu Âu, Ấn Độ Dương và toàn bộ lục địa châu Phi.
Song, để giành được ảnh hưởng tại Đông Phi, Pháp buộc phải cạnh tranh khốc liệt với Trung Quốc và các quốc gia vùng Vịnh vốn đã sử dụng nguồn lực tài chính dồi dào và các mối quan hệ lâu dài để mở rộng ảnh hưởng tại khu vực. Năm ngoái, Chính phủ Kenya đã chấm dứt thỏa thuận mở rộng đường cao tốc trị giá 1,5 tỉ USD với Vinci SA, tập đoàn xây dựng và nhượng quyền hàng đầu của Pháp, do cho rằng thỏa thuận này khiến Nairobi phải gánh chịu quá nhiều rủi ro và trao nó cho các công ty Trung Quốc.
TRÍ VĂN (Tổng hợp)
