Phát huy hiệu quả hệ thống công trình thủy lợi
Hệ thống kênh thủy lợi Phước Hòa
Nổi bật trong số đó là hồ chứa nước Dầu Tiếng, công trình thủy lợi đặc biệt quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia theo Quyết định số 1502/QĐ-TTg, ngày 02/12/2024 và thuộc Danh mục đập, hồ chứa thủy lợi loại đặc biệt theo Quyết định số 124/QĐ-TTg, ngày 24/01/2019 của Thủ tướng Chính phủ. Với dung tích lên đến 1,58 tỉ mét khối, hồ không chỉ đảm bảo cấp nước tưới cho sản xuất nông nghiệp mà còn phục vụ công nghiệp, sinh hoạt và các dịch vụ khác cho ba địa phương gồm Tây Ninh, Đồng Nai và TP. HCM.
Để khai thác hiệu quả nguồn nước từ hồ Dầu Tiếng, hệ thống kênh tưới được đầu tư đồng bộ gồm hai tuyến chính với tổng chiều dài 73,675km, hiện đang cấp nước cho 33.530ha/47.874ha diện tích thiết kế, đạt 70,01%. Trong đó, kênh chính Tây dài 38,975km, lưu lượng thiết kế 93m3/s, tưới cho 17.430ha/22.000ha, đạt 79,23%. Ngoài ra, tuyến này còn cấp nước công nghiệp và cấp nước sinh hoạt thông qua Công ty Cổ phần Cấp thoát nước Tây Ninh với lưu lượng khoảng 20.000m3/ngày/đêm. Kênh chính Đông dài 34,7km, cũng có lưu lượng thiết kế 93m3/s, tưới cho 16.100ha/25.874ha, đạt 62,22%, đồng thời, đảm nhận vai trò cấp nước sinh hoạt với công suất lên đến 150.000m3/ngày/đêm.
Song song với hệ thống kênh tưới, các tuyến kênh tiêu cũng được đầu tư bài bản nhằm đảm bảo tiêu thoát nước hiệu quả. Hệ thống kênh tiêu gồm 4 tuyến, tổng chiều dài 22,087km, gồm kênh tiêu Phước Hội – Bến Đình, kênh tiêu sau cống xả cạn tại K1+677 kênh chính Đông, kênh tiêu T3 tại K13+042 kênh chính Tây và kênh tiêu sau đập phụ. Hệ thống đê bao bảo vệ vùng dân cư, trong đó đê cấp III dài 9.298m, bao gồm tuyến bảo vệ thị trấn Tân Hưng (cũ) dài 4.371m và tuyến bảo vệ thị trấn Vĩnh Hưng (cũ) dài 9.298m.
Bên cạnh các công trình do Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý, Tây Ninh còn vận hành nhiều công trình thủy lợi quan trọng do UBND tỉnh quản lý. Nổi bật là hệ thống kênh chính Tân Hưng dài 29,89km (trong đó kiên cố hóa được 4,508km), lưu lượng thiết kế 12,8m3/s, tưới cho 6.858 ha/10.701ha, đạt 64,09%. Hệ thống kênh chính Tân Biên dài 23,018 km, lưu lượng thiết kế 13,5 m³/s, nhưng hiệu quả tưới còn thấp, chỉ đạt 1.687,77 ha/6.407 ha, tương đương 16,23%.
Ngoài ra, hệ thống kênh tưới Đức Hòa có quy mô lớn, với tổng chiều dài 185,85 km, bao gồm kênh chính dài 3,66km, kênh cấp I dài 31,766km, kênh cấp II và vượt cấp dài 62,31km và kênh cấp III cùng các nhánh dài 88,11km. Đây là tuyến kênh quan trọng phục vụ khu vực phát triển nông nghiệp – công nghiệp phía Nam tỉnh.
Đáng chú ý, hệ thống tưới tự chảy phục vụ vùng nguyên liệu mía đường Tân Châu đang cấp nước hiệu quả cho 2.752,96 ha/vụ, đạt 75,01%, đồng thời cung cấp nước công nghiệp cho Nhà máy sản xuất tinh bột sắn Tân Châu thuộc Công ty CP Nông sản Thực phẩm Quảng Ngãi, với công suất 1.500 m³/ngày/đêm.
Hồ chứa nước Tha La, một hồ chứa lớn với dung tích khoảng 27,5 triệu m3, có nhiệm vụ tưới thiết kế cho 3.670ha, tiếp tục là một nguồn nước chiến lược cho khu vực phía Tây tỉnh.
Hiện toàn tỉnh có 12 trạm bơm, 25 tuyến đê cấp IV với tổng chiều dài 53,651km, cùng hệ thống kênh tưới các cấp gồm 1.765 tuyến dài 1.743,12km; kênh rạch 196 tuyến dài 2.515,106km; hệ thống kênh tiêu gồm 215 tuyến dài 576,146km và 43 công trình cống điều tiết. Hệ thống hạ tầng thủy lợi ngày càng được mở rộng, nâng cấp, góp phần quan trọng trong việc điều tiết, phân phối nước hợp lý, giảm thiểu thiệt hại do hạn hán, ngập úng, đồng thời tạo điều kiện thúc đẩy phát triển bền vững các vùng sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và đô thị trên địa bàn tỉnh Tây Ninh./.
Lê Đức
