Sự trỗi dậy của phim hoạt hình độc lập
Sự kiện “Flow” đánh bại nhiều phim hoạt hình danh tiếng của các hãng phim từ Hollywood để chiến thắng ở Quả cầu vàng và Oscar 2025 đã mở ra cánh cửa mới: từ đây phim hoạt hình độc lập bắt đầu được chú ý nhiều hơn.
“Flow” (ảnh) của đạo diễn Gints Zilbalodis sản xuất ở Latvia với kinh phí chỉ 3,7 triệu USD. Câu chuyện của “Flow” đơn giản xoay quanh thế giới loài vật và không lời. Thế nhưng, “Flow” đã làm được nhiều điều không tưởng. Doanh thu tại rạp vượt 10 lần so với kinh phí sản xuất, phim gần như thắng tất cả các hạng mục quan trọng về phim hoạt hình ở các giải lớn Quả cầu vàng, Oscar. Ðây cũng là phim Latvia đầu tiên trong lịch sử thắng Oscar. Chia sẻ về thành công của “Flow”, đạo diễn Gints Zilbalodis nói: “Tôi thực sự xúc động trước sự đón nhận nồng nhiệt của mọi người. Với “Flow”, tôi hy vọng phim sẽ mở ra cánh cửa cho các nhà làm phim hoạt hình độc lập trên toàn thế giới”.
Chiến thắng của “Flow” khiến nhiều người phải nhìn nhận lại về giá trị của phim hoạt hình độc lập. Các phim độc lập không có kinh phí lớn, kỹ xảo đơn giản, không cần diễn viên nổi tiếng lồng tiếng, nội dung đơn giản nhưng lại có sức hút riêng. Ví dụ như “Memoir of a Snail”, phim hoạt hình độc lập của Úc. “Memoir of a Snail” được đạo diễn Adam Elliot làm theo phong cách stop motion - hoạt hình tĩnh vật, kết hợp thể loại hài hước đen tối. Khác hẳn những phim hoạt hình thường phủ hồng câu chuyện, thì “Memoir of a Snail” mang đến thực tế khốc liệt của thế giới người trưởng thành. Ðó là hành trình bám trụ cuộc sống của cặp đôi song sinh Grace và Gilbert bị chia cắt khi cha mẹ qua đời vào những năm 1970.
Tương tự, “The Most Precious of Cargoes” của đạo diễn Michel Hazanavicius cũng không phủ hồng cuộc sống. Thế giới hoạt hình của Michel Hazanavicius miêu tả cuộc sống với nhiều điều bất khả kháng và nỗi đau cần vượt qua. “The Most Precious of Cargoes” dựa trên truyện ngắn của Jean-Claude Grumberg, lấy bối cảnh thời kỳ diệt chủng Holocaust. Vợ chồng người tiều phu đã bấp chấp nguy hiểm để cứu một đứa trẻ sơ sinh bị ném ra khỏi tàu hỏa đến trại tập trung Auschwitz của chế độ Ðức Quốc xã. Michel Hazanavicius chia sẻ, ông hoàn toàn có thể làm phim người đóng với nội dung này nhưng lựa chọn hoạt hình bởi cảm thấy hoạt hình là cách tiếp cận trung thực hơn.
Thực tế, gần như tất cả các phim hoạt hình độc lập thường lựa chọn những câu chuyện dành cho người trưởng thành. Ở đó, những thước phim sẽ nhuốm màu hiện thực và đau thương hơn, như “Waltz with Bashir” về chiến tranh Lebanon năm 1982, “Persepolis” về hành trình trưởng thành của một cô gái Iran trong Cách mạng Hồi giáo…
Mặt khác, những phim hoạt hình độc lập đều đòi hỏi sự sáng tạo vượt bậc của các nhà làm phim. Ðiển hình như cách đạo diễn Pháp Michel Gondry tập trung làm phim hoạt hình tự chế. Michel Gondry đã sáng tạo nên câu chuyện “Maya, Give Me a Title” kỳ ảo phi lý dựa trên các tiêu đề mà cô con gái nhỏ Maya đặt. Ví như tiêu đề “Maya in the Sea with a Bottle of Ketchup” đã gợi ý làm nên câu chuyện cô gái trẻ cố gắng ngăn chặn loại chai làm ô nhiễm các đại dương trên thế giới. Ðồng thời, Michel Gondry sử dụng tạo hình phim bằng hoạt hình cắt giấy đầy màu sắc, một kỹ thuật có từ năm 1926. Ðây là kỹ thuật sử dụng trong “The Adventures of Prince Achmed” của Lotte Reiniger, phim hoạt hình dài tập lâu đời nhất còn tồn tại hiện nay. Trong khi đó, hai nhà làm phim Stephen và Timothy Quay lại thích sử dụng stop-motion sử dụng rối để làm tác phẩm “Sanatorium Under the Sign of the Hourglass”.
Có thể thấy, sự sáng tạo của các nhà làm phim hoạt hình độc lập luôn đem đến nét mới mẻ, tạo cho tác phẩm mang bản sắc riêng, thu hút người xem.
BẢO LAM (Tổng hợp từ The Guardian, South China Morning Post)
