Sức sống mới vùng dân tộc thiểu số sau 75 năm nước nhà độc lập

Lịch sử hào hùng

 Tháng 01/1941, Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc (Chủ tịch Hồ Chí Minh) đã về nước sau hơn 30 năm bôn ba ở nước ngoài. Người đã chọn Cao Bằng - tỉnh miền núi, biên giới, dân tộc để xây dựng căn cứ địa cách mạng, nơi “đi đầu trong công cuộc cách mạng giải phóng dân tộc” để từ đó mở rộng ra toàn quốc.

Đồng bào các dân tộc thiểu số Việt Nam nguyện đoàn kết dưới ngọn cờ vẻ vang của Đảng, đồng lòng, chung sức, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam Xã hội Chủ nghĩa .

Dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Người, chiến khu Cao - Bắc - Lạng được thành lập và trở thành “cái nôi” cách mạng, tập trung đầu não kháng chiến. Trong 34 chiến sỹ xuất quân tại khu rừng Trần Hưng Đạo, tiền thân của Quân đội Nhân dân Việt Nam, có 29 đồng chí là người dân tộc thiểu số.

 Trước khi Cách mạng Tháng Tám nổ ra, nhiều căn cứ cách mạng đã được thành lập ở các địa phương trong cả nước. Tuy vậy, quan trọng và lớn nhất vẫn là căn cứ địa Việt Bắc, địa bàn cư trú của các dân tộc thiểu số: Tày, Nùng, Mông, Dao… Trong hoàn cảnh rất khó khăn, thiếu thốn song đồng bào các dân tộc thiểu số đã hết lòng hy sinh, che chở cho cách mạng, bảo vệ và nuôi dưỡng cán bộ cũng như trực tiếp tham gia làm cách mạng.

Thời kỳ kháng chiến chống Pháp, an toàn khu của Đảng và Chính phủ nằm trong vùng đồng bào các dân tộc thiểu số, thuộc địa bàn các tỉnh Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Hà Giang. 

 Trong các cuộc kháng chiến, hàng vạn con em đồng bào dân tộc thiểu số đã hăng hái lên đường nhập ngũ, cùng với quân và dân cả nước anh dũng chiến đấu. Hàng ngàn người là liệt sỹ, thương binh, bệnh binh đã đóng góp xương máu của mình làm nên chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” và “Đại thắng mùa Xuân năm 1975”, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

 Trong công cuộc đổi mới, xây dựng đất nước, đồng bào các dân tộc thiểu số tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, vượt khó vươn lên, hăng hái thi đua lao động sản xuất, phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo. Vì lợi ích quốc gia, trong 15 năm gần đây, khoảng 35 vạn hộ người dân tộc thiểu số đã di dời nhà cửa, ruộng vườn, quê hương gắn bó bao đời, chấp nhận gian khó, “tạo dựng lại cuộc sống từ đầu” để dành đất xây dựng các công trình thủy điện, thủy lợi, giao thông, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

 Sức sống mới vùng dân tộc thiểu số và miền núi

 Rơ Măm là một trong 16 dân tộc thiểu số (DTTS) rất ít người hiện đang cư trú tập trung tại làng Le, xã Mô Rai - xã vùng sâu, vùng xa, biên giới, đặc biệt khó khăn, DTTS chiếm trên 70%  của huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum. Già làng A Blong cho biết, trước đây, đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội của dân tộc Rơ Măm rất khó khăn. Cơ sở hạ tầng giao thông, thủy lợi yếu kém chưa đáp ứng yêu cầu sản xuất, đời sống. Nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước thông qua các chính sách đầu tư hỗ trợ cho các DTTS rất ít người, đồng bào bây giờ không còn bị đói, bị rét. Nhiều gia đình có tivi, đài để xem, để nghe, có điện thoại để thông tin liên lạc, có xe máy để đi lại. Những nhà khá giả hơn thì có xe công nông, xe tải phục vụ sản xuất. Con em đồng bào đều được đi học, học sinh được cấp sách vở, thẻ bảo hiểm y tế. Nhiều em đã đỗ các trường đại học, cao đẳng trong cả nước. Đường làng ngõ xóm ngày càng khang trang, sạch đẹp…

Trong không khí phấn khởi cùng cả nước kỷ niệm 75 năm Quốc khánh 2/9, đi đến nơi đâu trên khắp vùng DTTS và miền núi nước ta cũng có thể cảm nhận được sự đổi thay lớn lao như ở làng Le. Theo GS.TSKH Phan Xuân Sơn - Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, từ chỗ là người dân mất nước, đồng bào dân tộc thiểu số đã trở thành người làm chủ đất nước, được quyền bình đẳng với dân tộc đa số, được tham gia quản lý đất nước. Đây là thành tựu to lớn nhất trong tiến trình cách mạng nước ta, là nhân tố quan trọng đảm bảo cho thắng lợi cách mạng, tạo nên sức mạnh vĩ đại của đoàn kết dân tộc. Những năm kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, vùng dân tộc thiểu số và miền núi là “cái nôi” của cách mạng. Từ khi nước nhà giành được độc lập đến nay, thúc đẩy vùng dân tộc thiểu số và miền núi tiến lên luôn là chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta, vừa thể hiện sự công bằng trong chính sách phát triển giữa các vùng miền, đồng thời vừa là sự tri ân, tạo điều kiện để đồng bào được thụ hưởng thành quả của công cuộc đổi mới, phát triển đất nước.

Thực hiện chủ trương, đường lối nhất quán của Đảng về công tác dân tộc, những năm qua, mặc dù nguồn lực còn khó khăn nhưng Chính phủ đã ưu tiên bố trí nguồn vốn đầu tư từ ngân sách Nhà nước tập trung xây dựng hàng vạn công trình hạ tầng cho vùng DTTS và miền núi, chủ yếu là đường giao thông, hệ thống điện, thủy lợi, các công trình nước sạch, trường, lớp học, trạm y tế, nhà văn hóa, chợ nông thôn...Đến nay, 100% huyện có đường kết nối đến trung tâm tỉnh; 98,4% xã có đường ô tô đến trung tâm với trên 95% km đường được cứng hóa; 100% xã và 97,2% thôn, bản có điện lưới quốc gia, tỷ lệ hộ gia đình được sử dụng điện đạt 96,7%; 100% xã có trường tiểu học và THCS; 99,7% xã có trường mầm non, mẫu giáo; 99,5 % xã có trạm y tế; 65,8% số xã và 76,7% số thôn có nhà văn hóa hoặc nhà sinh hoạt cộng đồng... Tốc độ tăng trưởng kinh tế của các địa phương vùng DTTS và miền núi khá cao. Giai đoạn 2016-2019, đạt bình quân 7%, cao hơn bình quân chung cả nước, trong đó 21/52 địa phương có tốc độ tăng trưởng GDP năm 2018 đạt trên 8%. Tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh hằng năm. Bình quân toàn vùng giảm 2-3%/năm; riêng các xã đặc biệt khó khăn giảm 3-4%/năm trở lên; các huyện nghèo giảm 5-6%/năm trở lên. Giai đoạn 2015-2019, đã có 08/64 huyện nghèo theo Nghị quyết 30a thoát nghèo; 14/30 huyện nghèo hưởng cơ chế theo Nghị quyết 30a thoát khỏi tình trạng khó khăn; 124/2.139 xã, 1.322/20.176 thôn đặc biệt khó khăn ra khỏi diện đầu tư của Chương trình 135. 

Cùng với đó, công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào các DTTS được đặc biệt quan tâm. Giáo dục vùng DTTS và miền núi đã có những tiến bộ đáng khích lệ; chất lượng và hiệu quả giáo dục, đào tạo ngày càng được nâng lên. Công tác xóa mù chữ, tái mù chữ cho đồng bào DTTS thu được nhiều kết quả tích cực, đạt yêu cầu so với mục tiêu của Đề án xóa mù chữ đến năm 2020. Hệ thống chính trị cơ sở ngày càng được kiện toàn, chất lượng đội ngũ cán bộ được nâng lên. Cấp ủy, chính quyền các cấp quan tâm thực hiện công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí, sử dụng người DTTS; từng bước khắc phục tình trạng hẫng hụt nguồn cán bộ DTTS. Đội ngũ cán bộ đang dần được trẻ hoá, có trình độ chuyên môn, đa dạng về thành phần dân tộc. Nhiều người DTTS trở thành cán bộ cao cấp của Đảng, Quốc hội, Chính phủ.

 Sau 75 năm độc lập, đất nước ta đã có thế và lực để bước sang một giai đoạn phát triển mới. Vùng DTTS và miền núi cũng đang ngập tràn sức sống mới. Được thụ hưởng trực tiếp những thành quả của cách mạng, hơn 14 triệu đồng bào các DTTS trên khắp mọi miền đất nước luôn tuyệt đối tin tưởng và sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý, điều hành của Nhà nước. Đồng bào nguyện tiếp tục đoàn kết dưới ngọn cờ vẻ vang của Đảng, đồng lòng, chung sức, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam Xã hội Chủ nghĩa; cùng nhau phấn đấu vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh./.