Tân Trào vững bước trên con đường đổi mới

Chuyện kể về Bác bên lán Nà Nưa

Các sản phẩm du lịch tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Tân Trào, Sơn Dương, Tuyên Quang thu hút khách du lịch (Ảnh: Báo Tuyên Quang)

Năm nào cũng vậy, cứ gần đến dịp kỷ niệm Cách mạng tháng Tám, Quốc khánh 2-9, lại có đông đảo đồng bào, du khách thập phương, đủ các thành phần, lứa tuổi, từ khắp mọi miền của Tổ quốc hành hương về thăm Khu di tích Quốc gia đặc biệt Tân Trào, để được hòa mình vào không khí trong lành, mát mẻ của những khu rừng nguyên sinh rợp bóng cây xanh, để được nghe tiếng nước chảy luồn qua khe đá, tiếng chim muông rộn rã gọi bầy… Hơn thế nữa là được trực tiếp tham quan, tìm hiểu và tận mắt chứng kiến nơi ở và làm việc của Bác Hồ trong thời gian Người lãnh đạo nhân dân ta chuẩn bị tiến hành cuộc tổng khởi nghĩa, giành chính quyền trong cả nước.

Tại căn lán Nà Nưa, trong khu rừng Tân Trào, đợi mọi người lần lượt thắp những nén hương thơm, thành kính tưởng nhớ Bác Hồ, bằng chất giọng trầm ấm, xúc động, cô thuyết minh viên Khu di tích Quốc gia đặc biệt Tân Trào Triệu Thị Cẩm Lệ bắt đầu kể cho mọi người nghe những ngày tháng Bác gắn bó với đồng bào Tân Trào 75 năm về trước: “Mỗi độ tháng năm về, đến Ngày sinh nhật Bác, quân và dân Tân Trào lại thương Bác, nhớ Bác khôn nguôi. Đây là căn lán Nà Nưa, nơi Bác Hồ từng ở và làm việc từ cuối tháng 5 đến ngày 22-8-1945. Lán được dựng theo kiểu nhà sàn của đồng bào miền núi, nằm ẩn mình dưới tán rừng xanh mát, cột làm bằng thân cây, dui mè bằng tre, nứa, mái lợp lá gồi. Lán có hai gian nhỏ, gian trong là nơi Bác nghỉ ngơi, gian ngoài Bác dùng để làm việc, tiếp khách. Cũng tại căn lán nhỏ đơn sơ này, nhiều văn kiện, chỉ thị, chủ trương, kế hoạch liên quan đến Cách mạng tháng 8 đã được Bác Hồ soạn thảo…”. 

Chứng kiến nơi ở và làm việc quá đơn sơ của Bác và các bậc tiền bối cách mạng, ai cũng bồi hồi, xúc động. Nhất là khi nghe cô thuyết minh viên nhắc đến cuộc sống kham khổ của Người trong suốt thời gian làm việc trong khu rừng Tân Trào, nhiều người không cầm được nước mắt. Theo đó, cuối tháng 7-1945, giữa lúc tình hình cách mạng đang tiến triển có lợi cho quân và dân ta, Bác Hồ bị ốm nặng, lúc tỉnh lúc mê, khiến mọi người vô cùng lo lắng. Đồng chí Võ Nguyên Giáp, lúc ấy đang ở và làm việc tại gia đình ông Hoàng Trung Dân, dưới thôn Tân Lập, xã Tân Trào, hằng ngày lên lán Nà Nưa báo cáo tình hình công việc với Bác. Một hôm, thấy Bác rất yếu, đồng chí xin phép ở lại với Bác. Đêm ấy, tỉnh lại sau cơn sốt, Bác nói với đồng chí Võ Nguyên Giáp: “Lúc này thời cơ thuận lợi đã tới, dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng kiên quyết giành cho được độc lập”. Lúc khác Bác lại dặn: “Lúc nào cũng phải chú trọng xây dựng chi bộ, bồi dưỡng cán bộ đảng viên và các phần tử trung kiên, trong chiến tranh du kích, lúc phong trào lên ta phải hết sức phát triển, vừa phát triển vừa chú ý xây dựng căn cứ cho thật vững chắc đề phòng lúc khó khăn mới có chỗ đứng chân được”. Dù ốm nặng, nhưng hễ tỉnh dậy, Bác nghĩ ngay đến việc chung, đến sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Hôm sau, đồng chí Võ Nguyên Giáp cử người báo cáo tình hình sức khoẻ của Bác với Trung ương và tìm người chữa bệnh cho Bác. Nhờ sự mách bảo của nhân dân, có một cụ lang già không biết từ đâu đến xin chữa bệnh cho Bác. Bác đỡ dần và làm việc được ngay. Bác chỉ thị tổ chức gấp Hội nghị cán bộ toàn quốc của Đảng và Quốc dân Đại hội. Người nói với Thường vụ Trung ương: “Nên họp ngay và không nên kéo dài Hội nghị, chúng ta phải tranh thủ từng giây phút. Tình hình sẽ chuyển biến nhanh chóng, không thể để lỡ cơ hội…”. Chăm chú lắng nghe những câu chuyện về Bác, ai cũng lặng đi vì xúc động, đôi mắt rưng rưng ngắm nhìn căn lán nhỏ, chỉ đơn sơ vách nứa, mái lá, mà từ đây đã ra đời bao quyết sách quan trọng, có tính quyết định thắng lợi cuối cùng của cách mạng nước ta trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.

Tấm lòng của “ông Ké” với đồng bào Tân Trào

Rời lán Nà Nưa, chúng tôi đến tham quan làng văn hóa Kim Long (nay là thôn văn hóa Tân Lập), xã Tân Trào, nơi Bác Hồ và các bậc tiền bối cách mạng từng sống và làm việc, chuẩn bị cho cuộc tổng khởi nghĩa tháng 8 thành công. Những còn đường hoa trải dọc các con đường bê tông cứng cáp dẫn vào thôn Tân Lập, những ngôi nhà khang trang, kiên cố, mái ngói đỏ tươi, báo hiệu cuộc sống no ấm, đủ đầy. Hơn bảy thập kỷ đã trôi qua, nhưng lòng người dân chiến khu cách mạng vẫn mãi khắc ghi trong tim óc hình ảnh “Ông Ké Tân Trào” thân thương và gần gũi. Cùng đồng chí Hoàng Cao Khải, Chủ tịch UBND xã Tân Trào, chúng tôi đến thăm di tích ngôi nhà cụ Nguyễn Tiến Sự, nơi Bác Hồ từng ở và làm việc từ ngày 21 đến cuối tháng 5-1945, trước khi Người chuyển lên lán Nà Nưa. Bà Hoàng Thị Mai, 80 tuổi, con dâu của cụ Sự, nhớ lại: “Khi Bác Hồ về Tân Lập, tôi mới hơn 5 tuổi, chưa hiểu chuyện gì, nhưng sau này được các cụ, nhất là bố mẹ chồng kể cho nghe nhiều chuyện về “ông Ké”, gần gũi và yêu quý trẻ con vô cùng.

Giống lúa lai cho năng suất cao đang được gieo trồng đại trà trên địa bàn xã Tân Trào, Sơn Dương, Tuyên Quang (Ảnh: Trần Liên)

Vượt qua từng bậc chiếc cầu thang gỗ, vào thăm ngôi nhà sàn đã ngả màu thời gian, giờ trở thành một trong những điểm di tích quan trọng trong quần thể Khu di tích Quốc gia đặc biệt Tân Trào, chúng tôi được bà Mai chỉ tường tận vị trí làm việc, nghỉ ngơi, cũng như cuộc sống sinh hoạt giản dị thường ngày của "ông Ké". Trên bàn thờ Bác, lọ hoa tươi cùng mùi hương trầm tỏa ra thơm ngát. Bà Mai kể, tuy chỉ ở nhà cụ Sự ít ngày, lại bận nhiều công việc, nhưng mỗi khi rảnh rỗi, Bác lại hỏi thăm, động viên các cháu nhỏ, tặng quà cho người già. “Khi ấy, nhiều người trong thôn không hề biết Bác Hồ là ai, mà chỉ quen gọi là ông Ké, vì thấy ông gần gũi, nhân từ chẳng khác nào ông tiên vậy. Nên ai cũng yêu quý, kính trọng ông Ké. Bao năm nay, hình ảnh ông Ké vẫn luôn hiện hữu trong ngôi nhà này và trong trái tim của người dân Tân Trào”, bà Hoàng Thị Mai xúc động, chia sẻ.

Cách nhà của cụ Nguyễn Tiến Sự mấy bước chân, có gia đình cụ Hoàng Ngọc, 84 tuổi, con trai cụ Hoàng Trung Nguyên, nguyên chiến sĩ giao liên đặc biệt cho Bác Hồ trong thời gian Người ở Tân Trào. Khi chúng tôi gợi chuyện về Bác, cụ Ngọc bùi ngùi xúc động, hồi tưởng lại kỷ niệm được Bác cho kẹo, cho bánh, ân cần xoa đầu, dặn dò chăm chỉ học hành, tích cực làm nhiều việc tốt. Cụ Ngọc kể, những ngày ở Tân lập, Bác Hồ luôn quan tâm, thăm hỏi người dân trong thôn. Người còn cùng với đồng bào tăng gia, sản xuất. Đặc biệt, có lần Bác đi qua cánh đồng, thấy ruộng lúa của người dân bị vỡ bờ, Bác đã tự tay đắp lại bờ ruộng cho dân… Trong ký ức của người Tân Lập, Bác Hồ vĩ đại nhưng vô cùng giản dị, nhân từ. Gia đình cụ Ngọc hiện có 4 người con, cháu là cán bộ, đảng viên, bản thân cụ cũng gần 60 tuổi Đảng. “Nhớ ơn Bác, người dân Tân Trào chúng tôi luôn học tập và làm theo gương của Bác, bằng những hành động cụ thể, thiết thực, đóng góp công sức xây dựng quê hương”, cụ Ngọc bày tỏ.

Nhớ lời Bác dặn, không cam chịu cảnh nghèo

Hơn bảy thập kỷ đã trôi qua, địa danh Tân Trào đã in dấu ấn lịch sử, trở thành niềm tự hào không chỉ của đồng bào các dân tộc Tuyên Quang, mà còn là niềm hãnh diện của người dân cả nước về một vùng đất thiêng, nơi từng chở che, nuôi giấu cách mạng, góp phần vào chiến công chung của cả dân tộc. Mặc dù nhận được nhiều sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, nhưng đồng bào vùng chiến khu Tân Trào luôn tự lực cánh sinh, vượt khó vươn lên, không cam chịu cảnh nghèo. Đồng chí Viên Tiến Thăng, Bí thư Đảng ủy xã Tân Trào chia sẻ: Tiếp nối truyền thống quê hương cách mạng, nhiệm kỳ 2015 - 2020, Đảng bộ và nhân dân xã đoàn kết, nỗ lực xây dựng quê hương, đẩy mạnh phát triển kinh tế. Tính đến nay, cơ sở hạ tầng kinh tế-xã hội của xã đã được xây dựng và nâng cấp đồng bộ, khang trang với 100% đường thôn được bê tông hóa, 100% thôn có nhà văn hóa... đáp ứng nhu cầu sinh hoạt và sản xuất của nhân dân. 

Tìm hiểu tại thôn văn hóa Tân Lập, nơi Bác Hồ cùng các bậc tiền bối cách mạng đã ở và làm việc trong những ngày trước Cách mạng tháng Tám 1945, chúng tôi được biết, hiện Tân Lập có 182 hộ/802 nhân khẩu, chủ yếu là đồng bào Tày sinh sống. Năm 2005, Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang đã phê duyệt xây dựng, bảo tồn thôn Tân Lập thành Làng văn hóa du lịch cộng đồng. Đến nay, xã đã bảo tồn được 33 ngôi nhà sàn truyền thống làm dịch vụ. Từ đây, mở ra hướng phát triển mới cho người dân Tân Lập, bảo đảm đồng bào vừa phát triển được kinh tế ngay trên quê hương mà vẫn giữ được giá trị bản sắc riêng có của một chiến khu cách mạng.

Thực hiện lời căn dặn của Bác mỗi lần Người về thăm Tuyên Quang, những năm qua, Đảng bộ, chính quyền, nhân dân các dân tộc trong tỉnh luôn đoàn kết thống nhất, phấn đấu không ngừng và đạt nhiều thành tựu quan trọng. Trong nhiệm kỳ 2010 - 2015 đã đưa tỉnh Tuyên Quang thoát ra khỏi tình trạng kém phát triển, diện mạo từ đô thị tới nông thôn được đổi thay khởi sắc, đời sống nhân dân được cải thiện, nâng cao. Đặc biệt, kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI,  nhiệm kỳ 2015 -2020, Đảng bộ, chính quyền, nhân dân các dân tộc trong tỉnh đã nỗ lực, phấn đấu, đưa Tuyên Quang trở thành tỉnh phát triển khá trong các tỉnh miền núi phía Bắc, xứng đáng với truyền thống của quê hương cách mạng, vùng đất địa linh đã vinh dự được Bác Hồ chọn là Thủ đô Khu giải phóng, Thủ đô Kháng chiến 75 năm trước…/.