Tập trung phòng chống rét cho đàn vật nuôi

Người dân che chắn chuồng nuôi để phòng tránh rét cho đàn gia súc (Ảnh: B.T)

Rét đậm, rét hại gây ảnh hưởng đến tổng đàn gia súc

Theo rà soát của Cục Chăn nuôi (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), đàn gia súc ăn cỏ của 20 tỉnh khu vực Trung du miền núi phía Bắc và Bắc Trung bộ thường xuyên chịu ảnh hưởng của rét đậm, rét hại. Số lượng đàn gia súc ăn cỏ có nguy cơ cao bị ảnh hưởng gồm: Đàn trâu 1,89 triệu con; đàn bò 2,19 triệu con; đàn ngựa 49,58 nghìn con; đàn dê 2,65 triệu con, chiếm tỷ lệ lần lượt là  81,08%; 36,61%; 97,32% và 44,03% tổng đàn trâu, bò, ngựa, dê của cả nước.

Rét đậm, rét hại xảy ra ở vụ Đông Xuân hàng năm là một trong những nguyên nhân làm ảnh hưởng lớn đến tổng đàn vật nuôi. Theo đó, vụ Đông - Xuân năm 2007-2008, rét đậm, rét hại kéo dài liên tục trong 34 ngày gây thiệt hại trên 200.000 gia súc, chủ yếu là trâu, bò. Vụ Đông - Xuân năm 2010-2011 rét đậm, rét hại kéo dài trên 40 ngày, làm số gia súc thiệt hại gần 100.000 con. Vụ Đông - Xuân năm 2011-2012 gây thiệt hại 5.887 con gia súc.

Vụ Đông - Xuân năm 2013-2014 là năm có thời tiết cực đoan nhất từ trước đến nay; có trên 30 ngày nhiệt độ dưới  0 độ C và liên tục gây bất lợi lớn cho gia súc, gia cầm. Số lượng gia súc thiệt hại 2.807 con trâu, bò, dê, ngựa,… Gần đây nhất, vụ Đông - Xuân 2020-2021 rét đậm, rét hại kéo dài làm số gia súc bị thiệt hại 2.271 con.

Nguyên nhân của những thiệt hại trên do thời tiết lạnh kéo dài nhiều ngày liên tục, nhiệt độ dưới 10 độ C, tại các xã vùng cao nhiệt độnhiều ngày dưới 5 độ C, kèm theo mưa phùn, độ ẩm cao; một số vùng có sương muối, băng giá.

Đáng chú ý, nguyên nhân chủ quan do người chăn nuôi chưa chuẩn bị đầy đủ điều kiện để phòng chống rét cho đàn gia súc; không che chắn chuồng trại; không dự trữ thức ăn lâu dài; không nhốt đàn gia súc khi mùa đông giá rét đến. Chuồng trại không được giữ khô sạch trong mùa đông là một trong những nguyên nhân quan trọng làm trâu, bò bị chết. Bên cạnh đó, một số nơi chưa thực sự tích cực và quyết liệt trong chỉ đạo phòng chống đói, chống rét cho gia súc, gia cầm. Công tác tuyên truyền, vận động ở một số địa phương, một số nơi chưa mạnh, chưa tích cực và đồng bộ.

Chủ động dự trữ nguồn thức ăn cho đàn vật nuôi

Theo dự báo của Trung tâm dự báo Khí tượng thủy văn Quốc gia, vụ Đông-Xuân năm 2021-2022 có thể xảy ra nhiều đợt rét đậm, rét hại kéo dài. Do vậy, để triển khai công tác phòng chống đói, rét cho đàn gia súc, Cục Chăn nuôi đề nghị các địa phương theo dõi chặt chẽ và thông tin kịp thời về tình hình diễn biến của thời tiết khí hậu, đặc biệt là những đợt rét đậm, rét hại để chủ động phòng chống đói, rét cho gia súc kịp thời.

Vận động người chăn nuôi không thả rông gia súc và cho gia súc làm việc khi nhiệt độ xuống dưới 10 độ C. Không chủ quan, lơ là trong chăm sóc nuôi dưỡng, quản lý vật nuôi trước, trong và sau rét đậm, rét hại. Sau khi kết thúc từng đợt rét, cần khẩn trương vệ sinh chuồng trại, cho trâu bò thích nghi dần với khí hậu ngoài chuồng nuôi, phòng chống bùng phát dịch bệnh.

Bên cạnh đó, thường xuyên kiểm tra, gia cố chuồng trại, tiến hành xây mới chuồng nuôi, đảm bảo chống rét được cho gia súc trước mỗi vụ Đông-Xuân hàng năm; chuẩn bị vật liệu che chắn chuồng trại cũng như giữ ấm cho gia súc bằng rơm rạ độn chuồng, nguồn nhiệt và áo bao. Thực hiện tiêu độc khử trùng, phòng nguy cơ có thể bùng phát dịch.

Cục Chăn nuôi lưu ý, thu gom phụ phẩm nông nghiệp có sẵn tại địa phương như: Rơm rạ, cây ngô, cây đậu, cây lạc khi thu hoạch; dự trữ, chế biến để nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn thức ăn, phế phụ phẩm nông nghiệp sẵn có tại các địa phương để làm thức ăn cho gia súc. Chuyển diện tích sản xuất lương thực kém hiệu quả sang trồng cây thức ăn cho gia súc. Mở rộng diện tích trồng cỏ, ngô sinh khối, ngô vụ đông để làm thức ăn cho gia súc ăn cỏ và phổ biến nhanh các giống cỏ năng suất cao, chịu hạn, chịu rét, chịu sương muối tốt để người chăn nuôi gieo trồng.

Cục Chăn nuôi đề nghị các địa phương có văn bản chỉ đạo các cơ quan, ban ngành, các doanh nghiệp, người chăn nuôi trên địa bàn chủ động các biện pháp phòng chống đói, rét cho đàn vật nuôi. Giao trách nhiệm cho cấp ủy, chính quyền cơ sở và người đứng đầu thôn, bản phối hợp với các đoàn thể để huy động nguồn nhân lực tại chỗ, bám sát địa bàn, khẩn trương áp dụng các biện pháp để chống đói, chống rét cho vật nuôi.

Đồng thời, cử các đoàn công tác đi chỉ đạo trực tiếp, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc công tác phòng, chống đói, rét; đặc biệt chú trọng khu vực vùng cao, xã biên giới, những nơi có nguy cơ vật nuôi bị ảnh hưởng nhiều do đói, rét.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Phùng Đức Tiến đề nghị các địa phương hỗ trợ vật tư, kinh phí cho các hộ chăn nuôi nghèo, hộ gia đình chính sách, hộ đồng bào dân tộc,… để gia cố, che chắn chuồng trại và mua thức ăn bổ sung cho đàn vật nuôi. Đồng thời, cần phổ biến kinh nghiệm phòng chống đói, rét cho gia súc của các địa phương, hướng dẫn người chăn nuôi chủ động dự trữ thức ăn để chuẩn bị cho đàn vật nuôi./.