Thương từ những cái tên
Tiếp tục chương trình Bình chọn và tuyên dương các tác phẩm văn học - nghệ thuật tiêu biểu của TP Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2025), danh sách 10 tác phẩm sân khấu được công bố, nghe tên
thôi đã thấy thương…
NSƯT Thanh Nga và NSƯT Thanh Sang trong vở “Tiếng trống Mê Linh”. Ảnh tư liệu
Thương là bởi lẽ, nhiều tác phẩm trong số đó đã trở nên kinh điển, được nhiều thế hệ khán giả mến mộ. Ðó cũng là những vở tuồng, vai diễn mang đậm sắc thái văn hóa Việt Nam, kể lại những câu chuyện lịch sử Việt Nam bằng nghệ thuật sân khấu đặc sắc.
Vở cải lương kinh điển đầu tiên phải nhắc đến là “Tiếng trống Mê Linh” của tác giả Việt Dung - Vĩnh Ðiền, do NSND Ngô Y Linh làm đạo diễn, Ðoàn Cải lương Thanh Nga thực hiện, công diễn lần đầu tiên năm 1977. Nội dung vở cải lương nói về cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng trong lịch sử Việt Nam, được kể bằng một câu chuyện đậm bản sắc và hấp dẫn. Ðến nay, dù đã qua nhiều lần tái dựng nhưng bản dựng của Ðoàn Cải lương Thanh Nga, với sự tham gia của hai nghệ sĩ gạo cội là Thanh Nga và Thanh Sang, vẫn được nhiều người nhắc đến như hình mẫu vai diễn sân khấu cải lương.
Một vở cải lương khác cũng rất nổi tiếng là “Người ven đô” của đạo diễn Minh Khoa, xuất hiện trên sân khấu Ðoàn Sài Gòn 1 vào năm 1976. Ðó là câu chuyện về quân dân 18 thôn vườn trầu Bà Ðiểm - Hóc Môn kiên cường anh dũng chiến đấu chống Mỹ xâm lược. Hai nhân vật kinh điển của vở là ông Tám Khỏe và Bảy Ðờn. Vở ghi dấu những tên tuổi cải lương như Út Trà Ôn, Út Bạch Lan, Thành Ðược… Chào mừng 30-4 năm nay, Sân khấu Ðại Việt của soạn giả Hoàng Song Việt đã dựng lại vở, tạo hiệu ứng rất tốt.
Ở loại hình sân khấu cải lương, danh sách còn vinh danh vở “Chim Việt cành Nam” của tác giả Thể Hà Văn, do NSND Lưu Chi Lăng đạo diễn, Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang thực hiện, có tuổi đời gần nửa thế kỷ. Vở có đề tài cách mạng, nói về du học sinh yêu nước Nguyễn Thái Bình với sự góp mặt của nghệ sĩ Ðặng Vinh Quang, Ngọc Giàu, Kim Phương… Vở diễn khác là “Rồng Phượng” của tác giả Lê Duy Hạnh (chuyển thể cải lương: Hoàng Song Việt, đạo diễn: NSND Trần Ngọc Giàu) do Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang thực hiện; đạt Huy chương Vàng Cuộc thi Sân khấu cải lương toàn quốc năm 2005. Trong danh sách còn có “Chiến binh” của Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang, đạt Huy chương Vàng Cuộc thi Sân khấu cải lương toàn quốc năm 2015.
Ở loại hình sân khấu kịch, khi nhắc đến tên “Lá sầu riêng”, hẳn nhiều người sẽ dành tình cảm đặc biệt. Vở kịch do NSND Kim Cương viết vào năm 1963 với bút danh Hoàng Dũng, do NSND Ngô Y Linh đạo diễn. Ðó là chuyện đời truân chuyên, đẫm nước mắt của cô Diệu. Mỗi nhân vật trong vở đều ghi dấu ấn đặc biệt với khán giả, trong đó vai cô Diệu do NSND Kim Cương đóng và vai mẹ cô Diệu do NSND Bảy Nam, thân mẫu NSND Kim Cương thủ vai, trở thành hình mẫu kinh điển của sân khấu kịch. Vở kịch nói còn lại là “Dạ cổ hoài lang” của tác giả - NSƯT Thanh Hoàng, do NSƯT Nguyễn Công Ninh đạo diễn, đơn vị thực hiện là Nhà hát kịch Sân Khấu Nhỏ. Câu chuyện về nỗi nhớ quê hương của hai ông già xa xứ đã lay động người xem.
Loại hình hát bội có tuồng “Lê Công kỳ án” do Nhà hát Nghệ thuật Hát Bội thực hiện. Vở tuồng ca ngợi danh tướng, công thần Tả quân Lê Văn Duyệt - Tổng trấn Gia Ðịnh thành.
Ở loại hình xiếc, được ghi danh là “À Ố Show” do Luna Production thực hiện. Bằng hình thức kịch xiếc, “À Ố Show” sử dụng toàn bộ đạo cụ chính là tre, kết hợp với âm nhạc độc đáo, làm nên chương trình hấp dẫn, đậm bản sắc Việt Nam. “À Ố Show” từng được lưu diễn tại nhiều quốc gia trên thế giới.
“Anh hùng Nguyễn Trung Trực” là vở diễn đại diện loại hình múa rối nước. Vở diễn của tác giả Mai Thắm, do Thu Thủy - Ngọc Hải đạo diễn, Nhà hát Nghệ thuật Phương Nam thực hiện.
DUY KHÔI
