Tọa đàm “50 năm chặng đường bồi dưỡng và đào tạo cán bộ xuất bản”

Tháng 5/2017 đánh dấu Khoa Xuất bản tròn nửa thế kỷ xây dựng và phát triển. Đây là cơ sở duy nhất ở Việt Nam đào tạo cán bộ biên tập, xuất bản. Đây cũng là một trong những khoa đào tạo cơ bản của Học viện Báo chí và Tuyên truyền thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, có chức năng và nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và biên tập viên xuất bản ở trình độ đại học và sau đại học.

Để thực hiện tốt nhiệm vụ đào tạo, ngay từ khi thành lập, Khoa luôn kết hợp đào tạo với nghiên cứu khoa học nhằm xây dựng và hoàn thiện chương trình, nội dung, nâng cao chất lượng đào tạo, gắn với thực tiễn hoạt động xuất bản. Ngoài ra, Khoa còn có chức năng nghiên cứu khoa học phục vụ sự nghiệp truyền thông nói chung, sự nghiệp xuất bản nói riêng và phục vụ công tác đào tạo của Học viện.

Trải qua 50 năm xây dựng và phát triển, từ những hình thức bồi dưỡng ban đầu với số lượng khiêm tốn người học, đến nay, Khoa Xuất bản đã có đầy đủ các bậc học, các hình thức đào tạo, từ các lớp bồi dưỡng ngắn hạn và dài hạn, đến bậc đào tạo đại học và trên đại học. Hiện Khoa có các tổ bộ môn: Thực hành biên tập, Cơ sở lý luận xuất bản, Nghiệp vụ xuất bản; 01 Phòng thực hành xuất bản trang bị đầy đủ các máy móc, thiết bị hiện đại phục vụ cho việc thực hành nghề. Ngoài nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng nhân lực cho ngành xuất bản, Khoa còn là lực lượng nòng cốt cộng tác với các nhà xuất bản để xuất bản, xã hội hóa các công trình nghiên cứu khoa học của các tác giả trong và ngoài Học viện.

Về đào tạo, tính đến nay, Khoa Xuất bản đã đào tạo 14 khóa cử nhân Biên tập - Xuất bản với số lượng gần 1.000 cử nhân; 12 khóa cao học với khoảng 100 thạc sĩ. Đặc biệt, Khoa đã thành công trong việc xây dựng Đề án mở mã ngành đào tạo tiến sĩ Xuất bản học và đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt, ra quyết định và sẽ chính thức tuyển sinh từ năm 2017. Trong bối cảnh ngành xuất bản chưa có mã ngành đào tạo tiến sĩ, chưa có tiến sĩ Xuất bản nên việc lập Đề án và thuyết phục Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt rất khó khăn. Vượt lên những khó khăn ấy, Ban Chủ nhiệm Khoa và tập thể cán bộ, giảng viên của Khoa đã quyết tâm xây dựng một Đề án với đầy đủ luận chứng khoa học, khách quan. Đây là thành tích quan trọng giúp Học viện Báo chí và Tuyên truyền có thêm khoa thứ 4 trong Học viện có đủ năng lực đào tạo tiến sĩ.

Ngoài việc thực hiện hiệu quả công tác giảng dạy 1 chuyên ngành với 32 học phần mang tính đặc thù, Khoa còn liên tục mở các lớp bồi dưỡng ngắn hạn và dài hạn trang bị kiến thức pháp luật về xuất bản và kỹ năng nghiệp vụ biên tập. Các khóa học này đáp ứng nhu cầu của các học viên trong việc trau dồi kỹ năng nghiệp vụ biên tập và xuất bản.

Về hoạt động khoa học, trong chương trình đổi mới giáo dục chung của Học viện, Khoa đã chủ trì nghiên cứu, xây dựng các chương trình đào tạo bồi dưỡng thuộc các bậc học khác nhau từ cử nhân, thạc sĩ đến tiến sĩ; chủ trì nghiên cứu và hoàn thành 3 đề tài cấp Bộ, 30 đề tài cấp cơ sở, 60 bài báo khoa học đạt kết quả nghiệm thu loại xuất sắc và khá. Ngoài ra, cán bộ, giảng viên của Khoa còn tham gia các đề tài khoa học cấp nhà nước, cấp cơ sở, tham dự hội thảo khoa học thuộc các chuyên ngành và liên ngành của các cơ quan, đơn vị, nhà trường, học viện khác. Cán bộ, giảng viên của Khoa đã trực tiếp tham gia, chủ trì nhiều đề tài khoa học các cấp, hướng dẫn thành công nhiều đề tài khoa học sinh viên.

Tại Hội thảo, các đại biểu là giảng viên, sinh viên, cán bộ một số nhà xuất bản đã cùng nhau thảo luận, trao đổi về thuận lợi cũng như thách thức của lĩnh vực xuất bản thời kỳ mới nói chung và việc đào tạo cán bộ xuất bản nói riêng. Theo đó, đa số đại biểu đều nhất trí cao rằng, công tác đào tạo và bồi dưỡng nguồn nhân lực cho ngành xuất bản của Khoa Xuất bản trải qua 50 năm đã đạt được những thành tựu và kết quả rất đáng tự hào. Tuy nhiên, nhìn lại kết quả, chất lượng sản phẩm đầu ra của công tác đào tạo xuất bản chủ yếu phát triển về quy mô và số lượng mà chất lượng đào tạo vẫn còn chưa thực sự đáp ứng được yêu cầu của sự phát triển xuất bản thời kỳ hiện đại, nhất là trong tình hình hiện nay khi nền kinh tế tri thức phát triển mạnh dựa trên nền khoa học công nghệ cao, trong đó có xuất bản điện tử đang phát triển mạnh mẽ.

Trước bối cảnh đó, những vấn đề đặt ra cho công tác đào tạo của Khoa Xuất bản trong thời gian tới là cần đổi mới mạnh mẽ và toàn diện công tác đào tạo, bồi dưỡng ở tất cả các bậc học, các hình thức đào tạo; từ đổi mới chương trình, xác định mục tiêu, xác định phương châm, đến phương pháp dạy và học, phương thức đánh giá chất lượng. Trong đó, việc đổi mới nội dung chương trình theo phương thức đào tạo tín chỉ có ý nghĩa cấp thiết hơn cả. Việc đổi mới chương trình đào tạo, bồi dưỡng của Khoa Xuất bản cần triển khai theo các hướng sau: (i)- chương trình phải xác định rõ, cụ thể mục tiêu đào tạo cũng như phải bám sát thực tiễn; (ii)- trong quá trình xây dựng chương trình môn học phải giảm lý thuyết, tăng thực hành; (iii) - chương trình phải có tính hệ thống và liên thông; (iv)- chương trình cần tích hợp đa ngành, liên ngành./.