Trưng bày “Mộc bản Trường học Phúc Giang – Di sản tư liệu thế giới”

Trưng bày giới thiệu đến công chúng Thủ đô gần 100 hiện vật, tài liệu gồm: sách, ảnh, bản dịch nghĩa, các mô hình tái hiện mộc bản bằng gỗ... Đây là tài liệu phục vụ cho việc dạy và học tại Trường học Phúc Giang (một trường tư được Thám hoa Nguyễn Huy Oánh lập tại tỉnh Hà Tĩnh vào giữa thế kỷ XVIII).

“Mộc bản Trường học Phúc Giang” hiện còn 383 bản, được làm từ gỗ cây thị quý hiếm lâu năm, kích thước dài 25 – 30 cm, rộng 15 – 18 cm, dày từ 1 – 2 cm. Mộc bản được khắc tinh xảo, nét chữ đẹp, với nhiều dạng chữ như: lệ thư, thảo thư, giản tự, cổ tự… Phần lớn mộc bản khắc hai mặt là nội dung sách, số ít khắc một mặt là tên sách, tờ đầu, tờ cuối và lời tựa sách. Nội dung mộc bản gồm các quyển sách kinh điển của Nho giáo như “Tính lý đại toàn”, “Ngũ kinh đại toàn” dạng rút gọn và quyển sách “ Thư viện quy lệ” (Quy chế của Trường Phúc Giang).

Ngoài nội dung sách, trên mộc bản còn khắc thời gian, tên người biên soạn, người khảo duyệt, người viết chữ, người tổ chức khắc của mỗi tập sách, ấn triện, gia huy và những đặc điểm riêng của dòng họ Nguyễn Huy ở Trường Lưu.

Mộc bản Trường học Phúc Giang. Ảnh: VH

“Mộc bản Trường học Phúc Giang” là tư liệu quan trọng của nền giáo dục Nho học, góp phần to lớn trong việc đào tạo nhân tài cho đất nước từ giữa  thế kỷ XVIII đến đầu thế kỷ XX. Đây cũng là tài liệu gốc minh chứng cho hoạt động giáo dục và văn hóa của một dòng họ khoa bảng, hiếu học nổi tiếng ở địa phương. Bản thân mỗi bản khắc là một cổ vật quý hiếm, một tác phẩm nghệ thuật độc đáo. “Mộc bản Trường học Phúc Giang” là khối mộc bản duy nhất, cổ nhất về giáo dục của một dòng họ còn lưu giữ được ở Việt Nam, hiện đang được bảo quản tại tư gia dòng học Nguyễn Huy (huyện Can Lộc, Hà Tĩnh) và Bảo tàng Hà Tĩnh.

Với những giá trị đặc biệt và tầm ảnh hưởng lớn, ngày 19/5/2016, “Mộc bản Trường học Phúc Giang” đã được Ủy ban chương trình Ký ức thế giới khu vực châu Á – Thái Bình Dương của UNESCO công nhận là Di sản tư liệu và ghi vào danh mục Ký ức thế giới khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Được biết, trưng bày “Mộc bản Trường học Phúc Giang – Di sản tư liệu thế giới” sẽ kéo dài đến hết ngày 30/5/2017, tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám./.