Trung Quốc lôi kéo nhân tài AI từ Thung lũng Silicon 

Tại các trung tâm công nghệ ở Bắc Kinh, Hàng Châu hay Thâm Quyến, một sự chuyển dịch thầm lặng đang diễn ra, tái định hình bối cảnh phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) ở Trung Quốc. Theo đó, trong vòng 12 tháng qua, các tài năng kỹ thuật và khoa học từ Mỹ ồ ạt quay về Trung Quốc, bởi mức lương và chất lượng cuộc sống tại quốc gia Đông Á này ngày càng được cải thiện.

Kỹ sư Trung Quốc bên cạnh robot được trang bị AI. Ảnh: SCMP

Diễn biến trên làm dấy lên câu hỏi tại sao những người kiến tạo tương lai lại rời bỏ Thung lũng Silicon, thủ đô công nghệ của thế giới, để trở về Trung Quốc.

Nhiều thập niên qua, Thung lũng Silicon là điểm thu hút tham vọng công nghệ toàn cầu nhưng hiện "gió đổi chiều". Những nhân vật như Wu Yonghui, chuyên gia cấp cao từng làm việc tại "gã khổng lồ" công nghệ Google 17 năm, hay Yao Shunyu, nhà nghiên cứu tại OpenAI, hồi năm ngoái đã trở về Trung Quốc, lần lượt “đầu quân” cho ByteDance và Tencent. Trong khi Wu đảm trách chương trình phát triển các mô hình ngôn ngữ quy mô lớn thế hệ tiếp theo của ByteDance, Yao dẫn dắt mảng phát triển AI của Tencent.

Còn Roger Jiang rời bỏ vị trí nhà khoa học cấp cao của OpenAI trở về Trung Quốc thành lập công ty khởi nghiệp robot tại Thâm Quyến, trong khi Zhou Hao rời Google DeepMind để về nước tinh chỉnh các mô hình của Alibaba.

Đáng chú ý, 3 công ty tuyển dụng chuyên về AI cho biết đã giúp tuyển dụng và đưa hơn 30 nhà nghiên cứu từ Mỹ về Trung Quốc chỉ trong năm qua.

Sự tái cấu trúc nói trên diễn ra trong bối cảnh các yếu tố vĩ mô và vi mô ở Trung Quốc đang tạo ra sức hút khó cưỡng. Ở cấp độ vĩ mô, cơ hội ở Trung Quốc đang mở rộng. Trong khi Thung lũng Silicon tranh luận về vấn đề đạo đức trong ứng dụng AI, Trung Quốc triển khai AI trên tất cả các lĩnh vực của nền kinh tế. Từ taxi tự lái ở Bắc Kinh đến giao dịch dựa trên AI ở Thượng Hải, ứng dụng AI ở Trung Quốc tăng vọt. Ngược lại, dù các ứng dụng AI cũng được triển khai ở Mỹ nhưng các quy định và mối lo ngại về an ninh đang làm chậm quá trình áp dụng công nghệ này.

“Nếu bạn làm việc trong lĩnh vực phần cứng, đặc biệt là robot, bạn nhất định phải ở Thâm Quyến, nơi có ít nhất 100 công ty sản xuất robot hình người. Nếu không, chỉ cần một linh kiện bị hỏng, bạn phải gửi nó đến Thâm Quyến và mất nhiều thời gian sửa chữa” - Steve Hsu, giáo sư Đại học bang Michigan (Mỹ), nhận xét.

Theo tờ Financial Times, cơ hội vĩ mô nói trên được các điều kiện vi mô hấp dẫn hơn hỗ trợ. Các nhà tuyển dụng tiết lộ, mức lương cho các nhà nghiên cứu AI hàng đầu ở Trung Quốc vượt qua mức lương ở Thung lũng Silicon. Ngay cả nhà nghiên cứu cấp thấp hoặc cấp trung tại một trung tâm công nghệ của Trung Quốc cũng có mức lương cao hơn cả những kỹ sư được trả lương cao ở khu vực Vịnh San Francisco, cho phép họ dễ dàng tiếp cận các tiện nghi đẳng cấp thế giới. Chưa kể, để giành lợi thế trong cuộc đua thu hút nhân tài AI, chính quyền địa phương ở Trung Quốc thậm chí sẵn sàng cấp căn hộ miễn phí, văn phòng; trợ giá năng lực tính toán; chuyển đổi các trung tâm dữ liệu bỏ không thành vườn ươm khởi nghiệp.

Jonathan Zhou, nhà quản lý quỹ định lượng vừa trở về Trung Quốc từ Mỹ, cho biết: “Tôi chuyển về Thượng Hải bởi tôi nghĩ đó là nơi tốt hơn để xây dựng gia đình. Trung Quốc có hệ thống giáo dục nghiêm ngặt dựa trên năng lực và đó là một nơi sinh sống an toàn hơn”.

Tuy nhiên, yếu tố quyết định nhất khiến nhân tài Trung Quốc trở về nước có thể là “áp lực” từ Mỹ. Căng thẳng địa chính trị leo thang và chính sách nhập cư khắt khe hơn khiến việc chuyển đổi từ thị thực sinh viên sang thẻ xanh (thường trú nhân) ngày càng khó khăn hơn. “Bạn có thể thấy ngày càng nhiều bạn trẻ xuất sắc nhất của Trung Quốc chọn ở lại quê nhà thay vì theo đuổi bằng tiến sĩ ở Mỹ. Điều này chắc chắn có liên quan đến chính sách nhập cư của Mỹ. Chưa kể, hiện có nhiều cơ hội hơn ở Trung Quốc” - giáo sư Hsu cho hay.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)