Vinh danh di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đối với lễ hội cầu ngư tại thành phố Đà Nẵng

Từ bao đời nay, Lễ hội cầu ngư là một sản phẩm văn hóa đặc trưng của cộng đồng cư dân vùng biển Trung Bộ và Nam Bộ, gắn với tín ngưỡng thờ cúng cá Ông - vị thần biển hộ mệnh của ngư dân. Đối với đời sống cộng đồng cư dân biển, đây là lễ trọng lớn nhất trong năm, cầu mùa - cầu ngư, tế ngư thần và cầu xin thần ban cho được một năm “trời yên biển lặng, tôm cá đầy khoang”, “tấn tài, tấn lợi, tấn bình an”. 

Lễ hội không chỉ thể hiện bản sắc văn hóa dân gian đặc sắc, mang tính vùng miền của ngư dân mỗi địa phương có di sản, mà còn là môi trường bảo tồn, làm giàu và phát huy sự đa dạng của bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời là cơ hội phát huy giá trị văn hóa biển Việt Nam.

Quan trọng hơn, đây chính là nguồn sử liệu, bằng chứng vật chất và tinh thần xác thực về chủ quyền biển đảo và kinh nghiệm ứng xử với biển đảo của các thế hệ người Việt Nam trong quá khứ, hiện tại và tương lai. Nó đã khẳng định cả hàng ngàn năm qua, dân tộc ta đã có tầm nhìn thoáng mở, luôn hướng và tiến ra biển, khẳng định chủ quyền quốc gia trên biển và đồng thời vẫn luôn trọn vẹn khát vọng vươn khơi, bám biển, bám ngư trường để làm chủ vùng biển thiêng liêng của Tổ quốc.

Trong những năm qua, Lễ hội cầu ngư được tổ chức thường niên, quy mô, bài bản ở các địa phương thực hành nghề biển. Điều đó chứng tỏ Lễ hội chứa đựng những giá trị nhân văn sâu sắc, có vai trò rất lớn trong đời sống tâm linh và tác động sâu sắc đến việc bám biển, mưu sinh của cộng đồng vạn chài.

Việc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa “Lễ hội cầu ngư tại thành phố Đà Nẵng” vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia (theo Quyết định 829/QĐ-BVHTTDL) đã khẳng định giá trị đặc sắc của Lễ hội này; ghi nhận công lao to lớn và tri ân sâu sắc đối với các bậc tiền bối, thế hệ ngư dân, nhà nghiên cứu…đã cống hiến tâm sức sáng tạo, giữ gìn và trao truyền di sản văn hóa.

Thời gian tới, thành phố Đà Nẵng nói chung và quận Thanh Khê nói riêng sẽ triển khai có hiệu quả Kế hoạch 6144/KH-UBND ngày 18/7/2016 về “Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Lễ hội cầu ngư thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2016 - 2020”, để Lễ hội trở thành một sản phẩm du lịch độc đáo, đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội địa phương và cộng đồng./.