Xây dựng đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao tại đồng bằng sông Cửu Long

Đồng bằng sông Cửu Long là vùng sản xuất lúa trọng điểm của cả nước. Đây là vùng có lợi thế nhất trong sản xuất lúa ở nước ta, đóng góp trên 50% sản lượng lúa cả nước và 90% lượng gạo xuất khẩu. Ở các vùng phù sa ngọt, phát huy thế mạnh 2 vụ lúa/năm và có thể luân canh 2 lúa - màu ở nơi có điều kiện.

Vùng còn nhiều tiềm năng là vùng ven biển phù hợp với sản xuất lúa chất lượng cao hoặc lúa hữu cơ trong cơ cấu tôm - lúa. Chuyển đổi diện tích sản xuất lúa ở các nơi có hiệu quả thấp sang cây trồng khác hoặc nuôi trồng thủy sản, giảm diện tích lúa xuân hè và lúa vụ ba (thu đông) ở nơi không đủ điều kiện. Hình thành vùng sản xuất lúa thơm phục vụ xuất khẩu ở các vùng phù sa ngọt và vùng ven biển.

Tuy nhiên, ngành lúa gạo vùng đồng bằng sông Cửu Long đang đứng trước thử thách do hiệu quả thấp, thâm dụng tài nguyên, ô nhiễm môi trường, tác động của biến đổi khí hậu...

Để vượt qua thử thách, phát huy lợi thế, giữ vững vị trí quan trọng của sản xuất lúa gạo, vùng đồng bằng sông Cửu Long cần được định hướng phát triển và đầu tư mạnh mẽ hơn trong giai đoạn 2025-2030 nhằm đáp ứng yêu cầu mới cho sự phát triển cao hơn và bền vững hơn.

Được sự cho phép của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đang xây dựng Đề án sản xuất bền vững 1 triệu hecta chuyên canh lúa chất lượng cao, giảm khí phát thải vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Nông dân huyện An Biên (Kiên Giang) thu hoạch lúa hè thu 2022. 

Nội dung của đề án bao gồm đánh giá hiện trạng sản xuất lúa; xây dựng vùng sản xuất bền vững chuyên canh lúa chất lượng cao 1 triệu hecta vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Đi kèm với đề án là chính sách ưu tiên khuyến khích tổ chức, cá nhân tham gia như chính sách đất lúa; chính sách hỗ trợ cơ sở hạ tầng, đất đai đối với doanh nghiệp liên kết trực tiếp với nông dân; chính sách tín dụng ưu đãi cho doanh nghiệp sản xuất máy móc, vật tư đầu vào, cung cấp giống, dịch vụ sấy, kho tàng…

Tại hội nghị, các chuyên gia tư vấn cho rằng đề án cần có sự nghiên cứu thị trường, sản xuất theo nhu cầu thị trường. Đề án cần tạo điều kiện cho các nhà khoa học nghiên cứu giải pháp nâng cao chất lượng hạt gạo đi kèm với giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu; những ý tưởng trong đề án phải được nhân dân, doanh nghiệp ủng hộ, thực hiện, muốn làm được điều đó phải có những gói chính sách khuyến khích doanh nghiệp và nông dân tham gia đề án…

Phát biểu tại hội nghị Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Trần Thanh Nam cho biết nội dung của đề án phải đáp ứng các mục tiêu như vùng sản xuất sử dụng giống chất lượng cao, hướng đến đảm bảo dinh dưỡng cho người tiêu dùng, các giống lúa đảm bảo chế biến gia tăng được giá trị sản phẩm.

Quy trình sản xuất thực hiện theo hướng giảm sử dụng phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật, giống tiết kiệm, đảm bảo môi trường sinh thái. Vùng lúa chất lượng cao phải liên kết theo chuỗi giá trị giữa nông dân, hợp tác xã đảm bảo đầu vào với chi phí thấp, đầu ra giá trị gia tăng, đem lại lợi ích cho các bên liên quan.

Vùng lúa chất lượng cao phải thực hiện cơ giới hóa, hạ tầng đồng bộ, được số hóa, truy xuất nguồn gốc, tích hợp công nghệ thông minh trong canh tác...

Tin và ảnh: THÙY TRANG