Xung đột Israel - Iran “phủ bóng” Thượng đỉnh G7
Hôm 15-6, Hội nghị Thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7, gồm Canada, Pháp, Đức, Ý, Nhật Bản, Anh, Mỹ) đã khai mạc tại thị trấn Kananaskis (tỉnh Alberta, Canada) trong bối cảnh tình hình an ninh và thế giới đang trở nên đầy hỗn loạn, bao trùm là cuộc xung đột Israel - Iran.
Đám đông người biểu tình tập trung tại Tòa thị chính Calgary. Ảnh: Calgary Herald
Giới chuyên gia cho rằng cuộc xung đột đang diễn ra giữa Israel và Iran “chi phối mạnh mẽ” Hội nghị Thượng đỉnh G7 lần này, không chỉ vì nguy cơ leo thang căng thẳng mà còn vì yếu tố khó lường trong chính sách của Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump.
Julia Kulik, Giám đốc các sáng kiến chiến lược của Nhóm nghiên cứu G7 tại Đại học Toronto (Canada), cho rằng các cuộc thảo luận về hòa bình toàn cầu, vốn ban đầu dự kiến tập trung vào xung đột Nga - Ukraine nhiều khả năng chuyển hướng sang cuộc đối đầu Israel - Iran.
Các nhà lãnh đạo G7 dự kiến cũng sẽ thảo luận về khả năng hỗ trợ nhân đạo cho Gaza, đồng thời kêu gọi ngừng bắn và thúc đẩy giải pháp hai nhà nước Israel - Palestine. Tuy nhiên, các nước vẫn có lập trường khác biệt. Theo đó, Mỹ thiên về ủng hộ Israel, trong khi Pháp, Đức và Canada nghiêng về nhân đạo và giải pháp ngoại giao lâu dài.
Ngoài ra, các chủ đề khác được thảo luận tại hội nghị lần này là vấn đề thương mại đa phương. Đây cũng có thể là thách thức lớn nhất của G7 do những căng thẳng từ vấn đề thuế quan mà Mỹ đang đặt ra đối với cả đồng minh cũng như đối tác. Theo giới phân tích, áp lực đối với nước chủ nhà Canada sẽ là rất lớn khi nước này muốn tận dụng Hội nghị Thượng đỉnh G7 năm nay làm nền tảng để tăng cường mối quan hệ thương mại, cũng như kêu gọi có sự đổi mới đối với thương mại đa phương dựa trên luật lệ.
Ổn định kinh tế toàn cầu và chuỗi cung ứng là nội dung không thể thiếu trên bàn nghị sự G7. Trong bối cảnh chính sách “Nước Mỹ trên hết” quay lại, G7 sẽ tìm cách duy trì sự phối hợp chính sách tiền tệ, bảo vệ chuỗi cung ứng chiến lược (như chip, đất hiếm, dược phẩm), thúc đẩy thương mại mở và công bằng.
Tương lai cuộc xung đột tại Ukraine cũng là chủ đề quan trọng. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trực tiếp tham dự để kêu gọi G7 tiếp tục hỗ trợ quân sự và tài chính. Ngoài ra, các biện pháp trừng phạt mới nhằm vào lĩnh vực công nghệ cao, ngân hàng và cá nhân liên quan đến Điện Kremlin cũng được bàn thảo.
Bên cạnh đó, khí hậu, môi trường và tài chính xanh cũng là những vấn đề được quan tâm. Nước chủ nhà Canada dự kiến thúc đẩy mục tiêu khí hậu trong toàn bộ các văn kiện G7, gồm cam kết giảm khí thải, đầu tư vào năng lượng tái tạo và tài chính xanh cho các nước nghèo.
Tuy vậy, các nhà ngoại giao cho biết Canada đã từ bỏ ý tưởng về một tuyên bố chung toàn diện truyền thống, thay vào đó sẽ ban hành bản tuyên bố tóm tắt của nước chủ nhà, với hy vọng ngăn chặn sự cố và duy trì sự tham gia của Mỹ.
TRÍ VĂN (Tổng hợp)
