75% người tị nạn đang đối mặt với hiểm họa khí hậu
Trong báo cáo công bố ngày 6-11, Cao ủy Liên Hiệp Quốc về người tị nạn (UNHCR) cho biết 90 triệu người tị nạn đang sinh sống tại các quốc gia đối mặt với những rủi ro rất lớn liên quan đến khí hậu. Con số này chiếm 75% số người đang đi lánh nạn trên toàn cầu.
Trẻ em tại một trại tị nạn ở Bangladesh. Ảnh: Licas News
UNHCR chỉ ra rằng những người vốn phải rời bỏ nhà cửa để chạy trốn xung đột và bạo lực lại phải sống tại những quốc gia đang vật lộn với tình trạng hạn hán nghiêm trọng, lũ lụt chết người và nắng nóng cực đoan, chẳng hạn như Afghanistan và Bangladesh.
Theo UNHCR, biến đổi khí hậu cũng ngày càng đe dọa triển vọng tìm kiếm các giải pháp lâu dài cho những người lánh nạn. Cơ quan này cho biết hơn 2/3 số người tị nạn hồi hương trong nửa đầu năm nay đã trở về những quốc gia có mức độ tổn thương cao trước các hiểm họa khí hậu.
Tại Syria, nơi gần 4 triệu người lánh nạn gần đây đã trở về, tình trạng suy giảm nguồn nước ngầm và những cú sốc khí hậu đang đe dọa quá trình phục hồi. Trận lũ lụt dọc sông Euphrates hồi năm ngoái đã khiến nhà cửa hư hại và hàng ngàn người lại phải tiếp tục đi lánh nạn.
Nắng nóng cực đoan cũng đang trở thành vấn đề đáng báo động. UNHCR cảnh báo rằng đến năm 2050, cứ 3 khu định cư dành cho người tị nạn ở khu vực châu Phi cận Sahara thì sẽ có 1 nơi hứng chịu ít nhất 100 ngày nắng nóng gay gắt mỗi năm.
Trong khi đó, các thảm họa liên quan thời tiết đang đẩy nhanh tình trạng di dời ngay trong phạm vi các quốc gia, với hơn 255 triệu lượt lánh nạn trên toàn cầu trong thập kỷ qua. Con số này tương đương 70.000 lượt mỗi ngày.
Hiện tượng El Nino hoạt động mạnh bất thường trong năm nay được dự báo sẽ làm trầm trọng thêm cuộc di dời. El Nino là hiện tượng nước biển ở khu vực xích đạo Thái Bình Dương nóng lên bất thường so với mức trung bình. Đây là một phần của chu kỳ khí hậu tự nhiên, có thể làm thay đổi các hình thái thời tiết trên phạm vi toàn cầu. Theo các chuyên gia, El Nino có thể khiến một số khu vực mưa nhiều, đối mặt với lũ lụt, trong khi những nơi khác chịu hạn hán và các đợt nắng nóng.
Tại Đông Phi, các dự báo cho thấy tình trạng lũ lụt dữ dội liên quan hiện tượng thời tiết này có thể buộc tới 3 triệu người phải rời bỏ nhà cửa tại Somalia, Kenya, Nam Sudan và Uganda vào cuối năm nay. Tại vùng Sahel, hạn hán, lũ lụt và xung đột có thể làm gia tăng cuộc tranh giành nguồn tài nguyên vốn khan hiếm, trong khi một số khu vực ở châu Á đối mặt với nguy cơ cao về hạn hán, lũ lụt và bão nhiệt đới.
Đáng nói là, chỉ 10% nguồn tài chính khí hậu toàn cầu được phân bổ cho các quốc gia dễ tổn thương và chịu ảnh hưởng bởi xung đột, trong khi những nước này lại đang tiếp nhận lượng lớn người chạy trốn các hiểm họa khí hậu.
UNHCR công bố báo cáo chỉ vài ngày trước Hội nghị lần thứ 31 các Bên tham gia Công ước khung của LHQ về biến đổi khí hậu (COP31) tại Thổ Nhĩ Kỳ. Tại COP31, tổ chức này sẽ kêu gọi các chính phủ và tổ chức tài chính khí hậu đưa người tị nạn và những nhóm di cư khác vào các kế hoạch quốc gia ứng phó biến đổi khí hậu cũng như các cơ chế tài trợ. COP31 sẽ tập trung vào việc thực thi các chính sách khí hậu.
Hôm 4-11, một báo cáo của LHQ cho thấy các nước giàu đang đóng góp thấp hơn rất nhiều so với mức 305 tỉ USD cần thiết mỗi năm để giúp các quốc gia đang phát triển thích ứng với biến đổi khí hậu. Các nước đang phát triển hiện chỉ nhận được chưa tới 1/10 số tiền này.
HẠNH NGUYÊN (Theo AFP, Reuters)
