Bài 2: “Lỗ hổng” lớn từ điểm học bạ

Dù đã có chuẩn kiến thức nhưng việc kiểm soát điểm số của từng học sinh cũng rất khó. (Ảnh minh họa: KT)

Trở lại với câu chuyện năng lực học sinh không xứng tầm với điểm trong học bạ, nhiều chuyên gia giáo dục cũng cho rằng, nếu nhìn vào tỷ lệ học sinh giỏi, tỷ lệ người có bằng cấp cao hiện nay trong xã hội thì quả thật rất đáng mừng. Nhưng đó chỉ là “bề nổi”, điều mà xã hội lo ngại chính là bằng cấp không đi liền với chất lượng giáo dục, đào tạo.

Thực tế, câu chuyện nhà trường, giáo viên nâng điểm cho học sinh chẳng phải mới mẻ, thậm chí tồn tại dai dẳng trong môi trường giáo dục. Nhưng vài năm trở lại đây, chính vì điểm học bạ là một căn cứ quan trọng quyết định việc đỗ, trượt của học sinh nên câu chuyện học thật và điểm trong học bạ mới càng được dư luận quan tâm.

Cũng vì bản chất của giáo dục là “học để thi” nên ngành giáo dục cứ đuổi theo thành tích và điểm số. Và thực tế việc kiểm soát được điểm số của từng học sinh, từng lớp cũng rất khó vì mỗi giáo viên có một cách cho điểm khác nhau. Mặt bằng kết quả học tập của học sinh sẽ không đồng đều giữa các vùng miền.

Chính thầy cô nhiều trường cũng cho rằng, dù đã có chuẩn kiến thức, kỹ năng các môn học, chuẩn về đề thi... nhưng ngay cả kết quả dạy học của một giáo viên đạt chuẩn trong một lớp học hoặc các lớp dạy của chính họ cũng đã có “độ vênh” nhất định, huống chi cả trường, cả tỉnh, cả nước.

Ông Đặng Đình Đại, Hiệu trưởng trường THPT Wellspring Hà Nội phân tích, việc chấm điểm vào học bạ cho học sinh ở mỗi trường sẽ khác nhau. Ví dụ như một học sinh học ở lớp A thì có thể được điểm 6 môn Toán, nhưng khi học ở lớp B, lớp C thì có thể được chấm điểm 7, 8.

Trở lại vấn đề học bạ "đẹp", ở đây có hai vấn đề cần bàn. Thứ nhất, về phía phụ huynh, thật không công bằng khi nói phần lớn cha mẹ đều “xin” điểm, “chạy” học bạ cho con nhưng chắc chắn đâu đó vẫn có một bộ phận không nhỏ các bậc phụ huynh đi “đường vòng” như thế. Bởi là cha mẹ ai cũng mong muốn con được học trường chuyên, trường điểm.

Và thực tế, những năm trước khi học sinh thi thì phụ huynh chưa có nhu cầu “chạy điểm” và cũng ít quan tâm tới vấn đề này. Còn hiện nay, việc xét tuyển bằng học bạ sẽ dễ dẫn đến tình trạng tiêu cực như việc phụ huynh “chạy điểm”, “xin điểm” để có học bạ "đẹp" cho con nhằm tăng thêm cơ hội trúng tuyển vào các trường đại học, cao đẳng (ĐH, CĐ). Đó là chưa kể, với cách thi cử hiện nay, nhiều bậc phụ huynh cũng sợ không công bằng trong trường hợp “mình không xin điểm cho con, mà người ta chạy điểm thì thiệt con mình”.

Vấn đề thứ hai, để tạo nên học bạ "đẹp" thì không thể không nói đến phía nhà trường, thầy, cô giáo. Phải chăng do cách thi cử hiện nay nên giáo viên đã nương tay, thương học sinh không đúng cách? Dù không có văn bản nào quy định, nhưng nhiều trường đều “ngầm” hiểu với nhau, điểm số trong tay mình tội gì mà không dễ dãi, nâng lên “làm đẹp” học bạ để học sinh mình được lợi, không thua thiệt học sinh các trường bạn.

Một Hiệu trưởng Trường THPT dân lập tại Hà Nội (xin giấu tên) khi trao đổi với phóng viên Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam cũng phải thừa nhận việc nâng điểm diễn ra khá phổ biến trong các trường. Liệu trường mình xét điểm nghiêm túc, thực chất, đúng quy định thì trường khác có thực hiện đúng quy định hay không?

“Thực tế nhà trường, các thầy cô đều mong muốn học và thi nghiêm túc, các em học thế nào thì chấm như vậy. Vì có như thế học sinh mới nể, mới phục thầy cô giáo. Thế nhưng trường mình cũng phải theo thời cuộc. Các trường bạn không nghiêm, học sinh trường mình học nghiêm túc được 6 điểm, học sinh trường khác học yếu hơn lại được 7, 8 điểm thì liệu có công bằng cho chính các em hay không” – vị này nói.

Cùng quan điểm, Hiệu trưởng một trường THPT ở ngoại thành cũng bày tỏ, bản thân các phụ huynh không “xin điểm”, nhưng với cách thi cử hiện nay thì nhìn chung trường nào cũng có tư tưởng ủng hộ, tạo điều kiện cho các học sinh.

Đó là chưa kể đến việc chính người quản lý bắt ép giáo viên sửa, nâng điểm cho học trò. Đơn cử, trong năm 2015, Sở GD&ĐT Hà Tĩnh đã quyết định miễn nhiệm chức vụ Phó Hiệu trưởng Trường THPT Vũ Quang đối với ông Trần Trọng Thức - người đã làm giả học bạ cho một học sinh.

Phần lớn các thầy cô giáo đều mong muốn trình độ, năng lực của học sinh đến đâu thì giáo viên phải đánh giá đúng đến đó. Nhưng chính vì cách học, cách thi hiện nay đã khiến các trường không thể làm khác được. Và ưu thế học bạ "đẹp" sẽ được thể hiện khi học sinh được cộng điểm ưu tiên vào lớp 10 hay tăng cơ hội tuyển sinh vào các trường ĐH, CĐ.

Tất nhiên, trường học để xảy ra tình trạng giáo viên sửa bảng điểm của học sinh hoặc chấm điểm không đúng với trình độ của học sinh đã khiến cho thành tích giáo dục không thực chất. Vậy làm thế nào để ngăn ngừa tình trạng này?./.