Bảo hộ sở hữu trí tuệ - "Bệ phóng" cho đặc sản Cần Thơ 

Trong tiến trình phát triển kinh tế nông thôn hiện đại, TP Cần Thơ xác định ưu tiên sản phẩm đặc sản, có lợi thế của địa phương chứa đựng tri thức và bản sắc văn hóa vùng miền. Do đó, việc xác lập, bảo hộ sở hữu trí tuệ đóng vai trò then chốt, giúp tạo nền tảng vững chắc để nâng cao sức cạnh tranh lẫn giá trị thương hiệu cho các sản phẩm này.

Gạo ST 25 đã được đăng ký bảo hộ tài sản trí tuệ.

Quan tâm hỗ trợ

Sau hợp nhất, TP Cần Thơ có 3 chỉ dẫn địa lý, 8 nhãn hiệu chứng nhận và 41 nhãn hiệu tập thể được bảo hộ, thuộc nhóm sản phẩm nông nghiệp, thực phẩm và đặc sản có lợi thế của vùng ĐBSCL như cá thát lát Hậu Giang, khóm Cầu Đúc Hậu Giang, hành tím Vĩnh Châu, Artemia Vĩnh Châu, gạo ST... Bên cạnh đó, thành phố cũng xây dựng và bảo hộ nhiều nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận cho các sản phẩm đặc sản địa phương như vú sữa Thới An Đông, sữa bò Milk 100% Long Hòa, bánh tét lá cẩm Cần Thơ, dâu Hạ Châu Phong Điền, mãng cầu Thới Hưng, sầu riêng Tân Thới… góp phần nâng cao khả năng nhận diện sản phẩm, tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động khai thác thương mại.

Theo bà Trần Thị Thanh Điệp, Trưởng Phòng Sở hữu trí tuệ, Sở Khoa học và Công nghệ TP Cần Thơ, thời gian qua, TP Cần Thơ thực hiện nhiều nhiệm vụ khoa học và công nghệ nhằm khai thác, quản lý và phát triển tài sản trí tuệ sau khi được bảo hộ; xây dựng hệ thống nhận diện thương hiệu, ứng dụng tem truy xuất nguồn gốc và nền tảng số để quản lý và khai thác tài sản trí tuệ. Cụ thể, đã triển khai thực hiện 2 nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp nhà nước (đã nghiệm thu), ký hợp đồng hỗ trợ triển khai thực hiện 15 nhiệm vụ khoa học và công nghệ (đã nghiệm thu 8 nhiệm vụ) và tuyển chọn 3 nhiệm vụ khoa học và công nghệ (năm 2026). Qua đó, giúp doanh nghiệp đẩy mạnh sử dụng công cụ sở hữu trí tuệ trong hoạt động sản xuất kinh doanh, thúc đẩy việc tạo ra và khai thác tài sản trí tuệ cho các sản phẩm, dịch vụ chủ lực địa phương.

Ông Huỳnh Thành Hữu, Chánh Văn phòng điều phối Các chương trình mục tiêu quốc gia TP Cần Thơ, cho biết: Trong quá trình triển khai chương trình OCOP, thành phố hỗ trợ các chủ thể xây dựng thương hiệu, đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, ứng dụng mã QR truy xuất nguồn gốc, tem điện tử và hoàn thiện bao bì sản phẩm cho nhiều sản phẩm đặc sản, chủ lực. Đến nay, 27 sản phẩm OCOP của các hợp tác xã và làng nghề được đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, góp phần nâng cao giá trị thương hiệu, bảo vệ quyền và lợi ích của chủ thể sản xuất, đồng thời tạo nền tảng cho việc khai thác hiệu quả tài sản trí tuệ.

Đi vào chiều sâu

Theo Sở Khoa học và Công nghệ TP Cần Thơ, thông qua chương trình Phát triển tài sản trí tuệ, Sở Khoa học và Công nghệ tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và chủ thể OCOP đăng ký bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp cho các sản phẩm đặc trưng có lợi thế của thành phố; triển khai các nhiệm vụ khoa học và công nghệ nhằm phát triển sản phẩm gắn với xây dựng thương hiệu. Đồng thời, xây dựng hệ thống quản lý chất lượng kết hợp mã số vùng trồng, chứng nhận an toàn thực phẩm, các tiêu chuẩn chất lượng và hệ thống xác thực, truy xuất nguồn gốc. 

Bà Trần Thị Thanh Điệp nhấn mạnh: “Đối với TP Cần Thơ, yêu cầu đặt ra không chỉ là tiếp tục gia tăng số lượng sản phẩm được công nhận hay số lượng nhãn hiệu được xác lập, mà quan trọng hơn là nâng cao tỷ lệ nhãn hiệu được sử dụng thực chất, có khả năng tạo giá trị và duy trì hoạt động bền vững sau bảo hộ. Trong đó, cần ưu tiên lựa chọn những sản phẩm có lợi thế về vùng nguyên liệu, chất lượng, danh tiếng, giá trị văn hóa và tiềm năng thị trường để tập trung nguồn lực phát triển thành những thương hiệu có sức cạnh tranh”.

Theo ông Huỳnh Thành Hữu, quyền sở hữu trí tuệ chỉ phát huy hiệu quả khi được gắn với một hệ sinh thái liên kết giữa Nhà nước, hợp tác xã, doanh nghiệp và cộng đồng sản xuất. Trong đó, hợp tác xã và các tổ chức cộng đồng không chỉ là chủ thể sản xuất mà còn là lực lượng nòng cốt trong việc liên kết các hộ sản xuất, duy trì chất lượng sản phẩm, bảo tồn ngành nghề truyền thống, quản lý và khai thác hiệu quả tài sản trí tuệ. Ngoài ra, để quyền sở hữu trí tuệ thực sự trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn bền vững, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ; nâng cao năng lực quản trị của hợp tác xã; tăng cường liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị; đẩy mạnh chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc, phát triển thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Việc xác lập, bảo hộ và phát triển sở hữu trí tuệ đóng vai trò nòng cốt trong việc gia tăng giá trị và nâng cao sức cạnh tranh cho các sản phẩm đặc trưng, có lợi thế của TP Cần Thơ. Khi gắn liền với chuyển đổi số, liên kết chuỗi giá trị giữa các bên, tài sản trí tuệ sẽ được khai thác thực chất và hiệu quả hơn. Đây chính là động lực quan trọng góp phần bảo tồn tri thức bản địa, nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn bền vững.

Bài, ảnh: MỸ THANH