Bảo tàng ký ức của tình yêu Tổ quốc

"Ký ức màu cờ" là chương trình nghệ thuật đặc biệt tuyên truyền trước thềm Đại hội XIII của Đảng và sẽ được phát lại nhiều lần trên sóng truyền hình quốc gia. Để tìm hiểu rõ hơn về chương trình, phóng viên đã có cuộc trò chuyện với nhà báo Diễm Quỳnh, Trưởng Ban VTV6 đồng thời là MC, đạo diễn của chương trình.

Những nhân vật lịch sử cùng MC Diễm Quỳnh trong chương trình Ký ức màu cờ

PV: Thưa nhà báo Diễm Quỳnh, là chương trình tuyên truyền phục vụ Đại hội XIII của Đảng nhưng ekip “Ký ức màu cờ” đã làm chương trình không chỉ đơn thuần ca ngợi Đảng mà đã tạo ra một “bảo tàng ký ức”. Đó dường như là một cách “làm mới” về đề tài lịch sử và truyền thống gần gũi hơn với khán giả truyền hình mà VTV6 đang hướng đến?

Nhà báo Diễm Quỳnh: Thực ra đây không phải là cách làm quá mới vì những năm gần đây khán giả truyền hình đã được xem những chương trình chính luận nhưng được thể hiện theo nhiều phong cách gần gũi và có tính nghệ thuật của Đài Truyền hình Việt Nam. Nhưng riêng với “Bảo tàng ký ức” là Format chương trình mà chúng tôi đã tạo ra trong thời điểm COVID-19 lần thứ nhất vào tháng 4 năm nay trong chương trình “Ký ức hòa bình” về ngày 30-4.

Sau khi làm xong chương trình này thì ekip cảm thấy cách làm này tạo hứng khởi cho cả người làm lẫn người xem. Vậy nên khi nhận đề tài là những câu chuyện ký ức để hướng tới chào mừng Đại hội XIII của Đảng, chúng tôi một lần nữa trở lại với Format này để xây dựng chương trình “Ký ức màu cờ”, giúp những câu chuyện quá khứ được kể nên một cách sinh động, hấp dẫn. Đó cũng là mong muốn để người trẻ ham thích xem những chương trình về đề tài lịch sử và truyền thống hơn.

PV: Khi khai thác một vấn đề đã cũ bằng một góc nhìn mới, mang hơi thở cuộc sống hôm nay, chị và các đồng nghiệp có gặp nhiều khó khăn trong thực hiện chương trình?

Nhà báo Diễm Quỳnh: Khó khăn là những câu chuyện này năm nào cũng được khai thác đi khai thác lại. Nếu như theo thời gian trôi đi thì nhiều nhân vật đã không còn đủ sức khỏe, nếu không muốn nói là nhiều bác đã không còn. Thế nhưng khi đã giải mã được khó khăn này rồi thì hơn ai hết, các nhân vật đều là những người có bề dày thành công, có dấu ấn lớn lao trong quá khứ, những Anh hùng lao động, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, những huyền thoại về chiến đấu hy sinh và cả những người đã tạo ra chiến công thầm lặng.

Họ là “bảo tàng sống” và khi các phóng viên trẻ tiếp cận được thì câu chuyện mở ra vô cùng cởi mở, chân tình. Chúng tôi tìm thấy ở những đại diện của thế hệ đi trước không chỉ là vốn sống, trải nghiệm về cuộc đời mà cả tình yêu thương và sự tin cậy khi gửi gắm lại câu chuyện quá khứ của mình cho lớp trẻ. Làm chương trình này thuận lợi lớn nhất là chúng tôi đã nhận được nhiều năng lượng từ tình yêu của nhân vật dành cho những người thực hiện chương trình.

PV: Việc lựa chọn nhân vật để phỏng vấn chắc hẳn cũng đã khiến chị và các đồng nghiệp phải đắn đo, cân nhắc rất nhiều? Và các nhân chứng cũng đều đã nổi tiếng trên giới truyền thông, ekip đã khai thác thế nào để khán giả khỏi phải than: “biết rồi, khổ lắm, nói mãi”?

Nhà báo Diễm Quỳnh: Tôi không nghĩ là như vậy, mỗi con người đều có những hành trình cuộc đời của mình. Có những nhân vật cách đây 10 năm báo chí khai thác hay những nhân vật ngày hôm qua báo chí khai thác nhưng đến khi gặp những người thực hiện chương trình này trong một không gian khác, mọi người lại có cảm xúc mới để chia sẻ. Tôi nghĩ rằng chỉ cần người hỏi chuyện thực sự lắng nghe thì luôn có được nội dung mới và cũng đừng nghĩ rằng nếu một nhân vật, một chiến công nào đó đã được in lên báo hoặc đóng thành phim là câu chuyện ấy không còn sức lay động. Tôi nghĩ sức lay động không phải ở thông tin mà ở cảm xúc.

Nếu như ở những người thuộc thế hệ 7X của chúng tôi lần đầu được nghe các Anh hùng, các chiến sĩ thi đua từ năm 20 tuổi thì sẽ rất khác với những bạn phóng viên trẻ hiện nay đang ở tuổi 20. Họ lại có một cảm xúc mới, mối quan tâm mới và những hình dung mới. Và cảm xúc của chương trình được cộng hưởng từ hai yếu tố, một là cảm xúc của nhân vật, hai là cảm xúc của người làm nghề. Người làm nghề cảm thấy rung động, thích thú điều gì, họ ghi lại và trình bày lại câu chuyện đó theo lăng kính của mình. Điều đó làm cho mỗi tác phẩm không bao giờ lặp lại, dù có cùng một đề tài hay cùng một nhân vật.

Những nhân vật lịch sử cùng MC Diễm Quỳnh trong chương trình Ký ức màu cờ

PV: Do tính chất của một chương trình mang tính ký ức, các nhân chứng đều là những cao tuổi vậy việc kiểm tra chéo giữa ký ức với những tư liệu lịch sử có phải là một thách thức với ekip?

Nhà báo Diễm Quỳnh: Đây là một trong những yêu cầu bắt buộc của các chương trình trên sóng VTV. Các nhân thân nhân vật được tra cứu qua sách vở, tài liệu là nhiệm vụ bắt buộc của chúng tôi. Gọi là thách thức thì không phải, bởi đó là nhiệm vụ. Và đã được làm với niềm mong muốn và yêu thích thì chúng tôi nghĩ là một nhiệm vụ khá thú vị. Khi gặp một nhân vật hay, sau đó tìm hiểu sâu hơn về nhân vật, chính là niềm cảm hứng để phóng viên làm chương trình được tốt hơn.

PV: Ký ức xen lẫn âm nhạc, đó dường như là một “thương hiệu” mà VTV6 đã chinh phục khán giả ở chương trình “Quán thanh xuân” và đến chương trình đặc biệt này thì “câu chuyện của âm nhạc” được kể như thế nào, thưa chị?

Nhà báo Diễm Quỳnh: Ban đầu chúng tôi cũng định biến âm nhạc thành “nhân vật” trong “bảo tàng ký ức” nhưng trong chương trình này yếu tố âm nhạc được khai thác mang tính phụ trợ, bởi vì tôi nghĩ rằng mỗi câu chuyện đã đầy đủ thông tin và mỗi nhân vật đều rất “nặng ký” nên các bài hát vang lên chỉ mang tính cộng hưởng mà thôi. Tôi nghĩ các chương trình âm nhạc nói về truyền thống thì đã nhiều nên trong chương trình này chúng tôi không đặt nặng yếu tố này.

PV: Làm một chương trình công phu tuyên truyền trước thềm Đại hội XIII của Đảng, ekip muốn gửi gắm điều gì đến với khán giả, nhất là với khán giả trẻ?

Nhà báo Diễm Quỳnh: Thực ra điều mà chúng tôi nhận được khi làm chương trình này cũng là điều chúng tôi muốn nói với khán giả: Quá khứ là một kho báu. Có thể giờ phút này nói ra điều này cũng hơi khó để chia sẻ, thế nhưng với tất cả những người làm “Ký ức màu cờ” thì chúng tôi may mắn được “chạm tay” vào kho báu, được trò chuyện với những nhân chứng sống, những gì thuộc về lịch sử. Chỉ một suy nghĩ nhỏ thôi, chúng tôi nghĩ là mình may mắn khi được gần gũi và trò chuyện cùng họ.

Thông điệp của các nhân vật truyền cho chúng tôi là: Hãy hiểu quá khứ để vững tin vào hiện tại và sống vì tương lai. Tôi nghĩ đó là thông điệp xuyên suốt của chương trình. Chỉ có điều là người trẻ thì có cách suy nghĩ và cách xem chương trình rất khác nhau. Khi xem nhiều người nhận ra có nhiều thông tin hay và tất nhiên chiều sâu, lớp trầm lắng của chương trình thì còn phục thuộc vào cảm nhận của từng khán giả. Với ekip thì chúng tôi luôn tìm mọi cách để điều đó trở nên rõ ràng nhất nhưng cũng không hẳn là những thông điệp nói thành lời. Vậy nên còn chờ sự đồng điệu của khán giả khi chương trình được phát sóng.

PV: Xin cảm ơn chị!