Để theo đuổi văn chương, ngoài đam mê còn phải kiên trì và đừng tự ái! 

Sau nhiều tập truyện ngắn thành công, nhà văn Cao Thanh Mai (ảnh) vừa ra mắt tiểu thuyết đầu tay “Sương giăng triền núi” (NXB Hà Nội). Trao đổi với phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Cần Thơ, nữ nhà văn chia sẻ:

- Từ khi bắt đầu tập tành viết lách, mỗi người sẽ chọn cho mình một thể loại phù hợp để gởi gắm nỗi lòng. Có người viết được nhiều thể loại khác nhau, và có thành công nhất định. Cũng có người chỉ viết được một thể loại và gắn bó để theo đuổi đam mê văn chương. Việc viết truyện ngắn là sở trường của tôi và có chút thành công, có tác phẩm được nhiều người biết là một quá trình cố gắng hết sức có thể.

Nay “thử nghiệm” viết tiểu thuyết, được xem như một bước “đột phá” của bản thân khi mình xác định theo đuổi con đường văn chương lâu dài. Tất nhiên, không thể nói viết cái nào dễ hay khó hơn. Nhưng khi thử sức với tiểu thuyết, đòi hỏi dồn nhiều tâm huyết hơn, mất nhiều thời gian hơn. Nhất là trong việc chọn đề tài, xây dựng nhân vật, bối cảnh, câu chuyện diễn ra… Cả một quá trình chuẩn bị từ tất cả mọi thứ đến lúc bắt đầu viết những dòng đầu tiên, đôi khi cũng bị bế tắc.

Có người nói viết tiểu thuyết nhẹ hơn, không cần phải trau chuốt câu từ như truyện ngắn. Câu chuyện qua nhiều lớp lang, thời gian kéo dài có khi cả cuộc đời nhân vật. Xây dựng cốt truyện sao cho hợp tình hợp lý, hợp không gian, thời gian mà người đọc chấp nhận được. Tôi chưa biết đúng sai như thế nào, vì mới tập viết, cũng là vượt qua giới hạn của bản thân. Còn hay hay dở là do bạn đọc nhận xét, đánh giá.

Tóm lại, theo tôi viết tiểu thuyết khó. Còn truyện ngắn cũng không phải dễ!

Tiểu thuyết “Sương giăng triền núi”.

Trong lời tựa tiểu thuyết có đoạn: “Đây là một cuốn sách dành cho những ai đang tìm kiếm sức mạnh để vượt qua giông bão”. Nhà văn chia sẻ thêm về “Sương giăng triền núi”?

- Viết về thân phận phụ nữ gần như là sở trường của tôi. Nhân vật Amila trong tiểu thuyết đáng thương vô cùng. Tôi yêu nhân cách sống của cô ấy. Người phụ nữ bị chồng bỏ rơi giữa rừng núi, mẹ chồng hắt hủi, dắt hai con ra đi giữa bão tuyết, không chốn nương thân, không một đồng dính túi. Một mình cắn răng chịu đựng, chống chọi lại những nghịch cảnh để bảo vệ hai con.

Khi xây dựng nhân vật này, tôi cũng đắn đo, tại sao không phải là người phụ nữ Việt Nam, hay phụ nữ Nam Bộ. Cái này đâu nhất thiết phải là ai, sống ở đâu. Tại sao chúng ta đọc sách dịch thì được. Còn nhà văn lấy bối cảnh nước ngoài thì không? Mở rộng biên độ chút xíu, giống như một cuộc thử nghiệm trong nghề cầm bút của tác giả. Đọc một tác phẩm văn học, ta chú ý điều gì? Nội dung cốt truyện lôi cuốn, văn phong có ổn không? Cách tác giả xây dựng tình tiết có phù hợp không?...

Nếu bạn đọc từng theo dõi, đọc tác phẩm của tôi đều thấy nhân vật tôi xây dựng có một ý chí mạnh mẽ, kiên cường, không gì khuất phục được họ, rất dịu dàng, bao dung nhưng không mềm yếu. 

Giữa thời đại mà người đọc dễ bị cuốn vào những nội dung giải trí ngắn, nhanh trên các nền tảng số, viết và đọc tiểu thuyết dường như đều đòi hỏi sự kiên nhẫn. Điều gì khiến nhà văn muốn dấn thân vào thể loại này và có đủ động lực để tiếp tục theo đuổi sau “Sương giăng triền núi”?

- Các nhà văn đi trước hay nói vui rằng: Đã là nhà văn, viết 100 truyện ngắn cũng chưa là gì. Không phải lấy thước đo là tiểu thuyết. Nhưng nhất định phải viết được tiểu thuyết. Còn hay dở tính sau.

Nói như vậy để thấy rằng, khi bắt tay viết tiểu thuyết phải chuẩn bị rất nhiều yếu tố. Chất liệu ở đâu mà có để xây dựng tình tiết? Phải có vốn sống, phải tìm hiểu, thu thập nhiều nguồn thông tin, rồi xử lý nguồn dữ liệu đó như thế nào… để hoàn thành một bản thảo gởi đến nhà xuất bản, đều không đơn giản chút nào.

Bạn đọc ngày nay, nhất là các bạn trẻ, nếu không đam mê văn chương thì khó đọc những tác phẩm văn học lắm. Nhất là tiểu thuyết, đòi hỏi phải có thời gian. Mình không thể trách, chỉ khuyến khích các em đến gần hơn với văn học đã là một thành công rồi.

Để theo đuổi con đường văn chương ngoài đam mê cũng chưa đủ đâu. Còn phải kiên trì và đừng tự ái. Dưới lớp hoa hồng đều còn lại những cái gai nhọn vô tình.

Tôi tiếp tục viết tiểu thuyết nữa hay không còn phải chờ một cái duyên nữa. Nhưng chắc chắn rằng sẽ cố gắng hoàn thành cuốn tiểu thuyết thứ 2 viết về chiến trường biên giới Tây Nam và Campuchia. Là sở trường của mình!

Xin cảm ơn nhà văn!

Nhà văn Cao Thanh Mai hiện sinh sống tại phường Hưng Phú, TP Cần Thơ, hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, hội viên Hội Văn học Nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam, hội viên Hội Nhà văn TP Cần Thơ. Các tập truyện ngắn đã xuất bản như “Trầu không xanh lá” (2015), “Chim cánh cụt biết bay” (2018), “Biển về bên sông” (2018), "Về miền xa lắc" (2021), “Ngày ấy chưa xa” (2024)…; tập tản văn “Tự tình với quê” (2023) và nhiều tác phẩm in chung.

ĐĂNG HUỲNH (thực hiện)