“Chạm” vào di sản
“Chạm” vào di sản là xu hướng kết nối văn hóa hiện đại, đang được áp dụng bằng nhiều phương thức khác nhau. Với ý tưởng khởi nghiệp “Phát triển sản phẩm du lịch văn hóa gắn với nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ tại TP Cần Thơ”, nhóm bạn trẻ Trường Cao đẳng Cần Thơ không chỉ giúp du khách nghe, nhìn mà còn “chạm” và “cảm” đờn ca tài tử trong một không gian đặc biệt.
Tour trải nghiệm “Xuôi dòng Hậu Giang - Một đêm làm tài tử”. Ảnh: NVCC
Tour trải nghiệm “Xuôi dòng Hậu Giang - Một đêm làm tài tử” là sản phẩm mà dự án này hướng đến. Từ Bến Ninh Kiều, du khách ngồi tàu bắt đầu chuyến trải nghiệm khi hoàng hôn buông xuống. Trong trang phục áo bà ba, khăn rằn, du khách được uống trà, ăn bánh dân gian Nam Bộ, bồng bềnh trên sông nước Hậu Giang, neo bến cồn Ấu, thả lòng dưới những rặng bần mướt xanh và những chiếc xuồng chở tài tử sẽ cặp lại, trỗi lên những bài bản bổng trầm, khoan nhặt, giữa ráng chiều rực rỡ. Mỗi du khách sẽ được trao một cây song lang để gõ nhịp cùng tài tử.
Hành trình trải nghiệm của du khách còn là “ẩm thực trên khói sóng” và “thả thơ lục bình”. Sau đó, tàu chở khách ra chân cầu Cần Thơ neo tại đây khi đêm buông xuống sông Hậu. Giữa tiếng sóng vỗ, tiếng gió trời và tiếng tàu ghe qua lại, tiếng đờn lời ca lắng đọng với những bản Oán, câu vọng cổ trữ tình miên man. “Một đêm làm tài tử” còn là dịp để du khách “chạm” vào từng nhạc cụ, giao lưu cùng nghệ nhân và nếu thích, có thể giao lưu văn nghệ. Để từ “chạm”, du khách sẽ có sự rung cảm, cảm nhận về di sản văn hóa đất Cần Thơ.
Dự án do nhóm bạn trẻ: Võ Lâm Hải Đoàn, Đinh Hoàng Minh, Cao Thanh Tôn và Bùi Thanh Sang thực hiện, vừa đạt giải Nhì Cuộc thi Ý tưởng khởi nghiệp trong thanh niên TP Cần Thơ năm 2026 vừa qua. Anh Võ Lâm Hải Đoàn cho biết: “Xuôi dòng Hậu Giang - Một đêm làm tài tử” hướng đến mang lại cho du khách trải nghiệm văn hóa sông nước, di sản đờn ca tài tử, ẩm thực địa phương và những trải nghiệm văn hóa như thả thơ lục bình, trang phục…
Anh Hải Đoàn nói thêm, nhóm có ý tưởng khởi nghiệp này vì vốn có tình yêu đờn ca tài tử và luôn muốn làm sao để di sản này được bảo tồn, phát huy hiệu quả giữa đời sống đương đại, để du khách dễ tiếp cận. Ý tưởng khởi nghiệp cũng hướng tới tạo thu nhập cho nghệ nhân, hướng dẫn viên du khách để từ đó tiếp thêm động lực để họ gắn bó và trao truyền di sản.
Để hiện thực hóa ý tưởng khởi nghiệp này, nhóm tác giả đề ra nhiều chiến lược trọng tâm, bắt đầu từ những công việc mang tính nền tảng như tập huấn nghệ nhân đờn ca tài tử làm du lịch, tổ chức workshop và các lớp kỹ năng về đờn ca tài tử. Để từ đó, nghệ nhân đờn ca tài tử, nhất là người trẻ sẽ có kỹ năng về phục vụ du lịch, làm mới sản phẩm, tránh tình trạng rập khuôn, đơn điệu và vun bồi tình yêu di sản. Anh Đinh Hoàng Minh, thành viên nhóm tác giả, cho biết thêm: Điểm mới của ý tưởng còn là chuyển đổi mô hình hoạt động từ “nghe” sang “chạm”. Mục tiêu là tận dụng xu hướng “du lịch trải nghiệm sâu” và tài nguyên sinh thái phong phú với các sản phẩm mang tính tương tác cao. Đó là “sân khấu tự nhiên” gần gũi, du khách có thể tự tay gảy thử đờn kìm, đờn tranh, thích thú gõ nhịp song lang và “lên cống, xuống xề” với sự hướng dẫn của nghệ nhân.
Qua ý tưởng này, nhóm tác giả còn mong muốn thu hút, giữ chân nghệ nhân tài tử, trẻ hóa đội ngũ tài tử làm du lịch, số hóa và tiếp thị sản phẩm, đặc biệt là gắn đờn ca tài tử với du lịch sinh thái một cách hiệu quả tại TP Cần Thơ. “Mục tiêu là tạo ra sản phẩm du lịch sinh thái “có hồn văn hóa” bằng việc nâng cấp giá trị điểm đến. Biến không gian sinh thái thành một sân khấu mở, thực cảnh”, anh Võ Lâm Hải Đoàn nhấn mạnh.
Sản phẩm du lịch “Xuôi dòng Hậu Giang - Một đêm làm tài tử” cho thấy người trẻ ngày càng quan tâm đến di sản văn hóa và có những cách tiếp cận rất mới. Với lăng kính hiện đại, nhóm tác giả không chỉ xem đờn ca tài tử là loại hình nghệ thuật cần bảo tồn, mà còn nhận diện đây là nguồn tài nguyên văn hóa giàu tiềm năng để phát triển du lịch.
Nếu được nghiên cứu, hoàn thiện và tổ chức thực hiện bài bản, ý tưởng có triển vọng trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng của Cần Thơ. Quan trọng hơn, hướng đi này góp phần mở rộng không gian sống cho đờn ca tài tử, tạo sinh kế cho nghệ nhân, khuyến khích thế hệ trẻ tiếp nối di sản. Khi những giá trị văn hóa được chuyển hóa thành sản phẩm có sức hấp dẫn, tạo ra nguồn thu và mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng, di sản sẽ trở thành tài sản có giá trị, góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa địa phương.
ĐĂNG HUỲNH
