Bình đẳng giới và những thách thức đối với gia đình trẻ hiện nay
Tại buổi tọa đàm, các chuyên gia đã nhận định, trong nhiều trường hợp, chính người phụ nữ đã tạo ra sự bất bình đẳng giới. Theo khảo sát của Viện nghiên cứu Gia đình và giới, với câu hỏi được đặt ra là trong trường hợp vợ không biết đối xử với gia đình chồng thì chồng có thể đánh vợ không, có đến 12% phụ nữ đồng ý trong khi chỉ có 7% nam giới đồng tình. Đặc biệt, với trường hợp vợ không chung thủy, 50,5 % phụ nữ đồng ý với việc chồng có thể đánh vợ, trong khi chỉ có 24,2% nam giới đồng ý. Viện nghiên cứu Gia đình và giới cho rằng, chính nguyên nhân này mà bạo lực gia đình vẫn thường xuyên xảy ra ở nước ta.
Bên cạnh đó, có một tồn tại vẫn đang diễn ra trong các gia đình Việt Nam là việc lựa chọn giới tính đang gia tăng. Nếu như năm 2009, tỉ lệ bé trai/bé gái khi chào đời là 110,5 trai/100 gái thì đến năm 2010 có 111,2% trai/100 gái. Năm 2014 tỉ lệ chênh lệch nam/nữ đã tăng lên 112 bé trai/100 bé gái. Vấn đề con nối dõi đang làm chênh lệch cán cân nam/nữ. Có đến 64% người được hỏi đồng ý với quan điểm phải có con trai nối dõi.
Một thực tế thấy rõ hiện nay là, mặc dù đã gần 10 năm Luật Phòng, chống bạo lực gia đình được Quốc hội nước ta thông qua và những vấn đề liên quan đến bạo lực gia đình đã được tuyên truyền mạnh mẽ bằng nhiều hình thức, nhưng sự hiểu biết của người dân, trong đó có giới trẻ còn khá hạn chế. Nhiều bạn trẻ vừa mới bước vào cuộc sống hôn nhân một vài năm, chưa kịp thích ứng với vị trí, vai trò mới đã ly hôn. Hay có những bạn trẻ bản thân nhận thức tốt về vai trò giới trong gia đình nhưng vẫn bị ràng buộc bởi những định kiến giới truyền thống từ phía những người trong gia đình, họ tộc.
PGS.TS Nguyễn Hữu Minh, Viện nghiên cứu Gia đình và giới cho biết: Thách thức bình đẳng giới trong gia đình trẻ hiện nay đó là sự phân công lao động và sự chia sẻ phân công lao động. Muốn tạo được sự bình đẳng giới thì người phụ nữ trong gia đình phải có điều kiện, thời gian dành cho bản thân. Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Minh, lâu nay, chúng ta vẫn theo mô hình truyền thống, người phụ nữ làm việc nhà, người đàn ông kiếm thu nhập bên ngoài. Vì vậy người phụ nữ ở nhà cố gắng làm thêm nhiều công việc gia đình để người đàn ông có thể bươn chải ngoài xã hội. Xét về khía cạnh văn hóa, từ trước đến nay, người phụ nữ chịu trách nhiệm tề gia nội trợ, họ có thể làm mọi việc trong xã hội nhưng luôn canh cánh nỗi lo đảm nhận việc nhà. Họ có thu nhập nhiều hơn nhưng vẫn bị ảnh hưởng bởi quan nhiệm cũ, ảnh hưởng đến khả năng thăng tiến và tham gia vào các công việc của xã hội.
PGS.TS Nguyễn Hữu Minh cũng cho rằng, đối với các gia đình trẻ hiện nay, đã có sự thay đổi trong việc phân công lao động. Các gia đình trẻ và những gia đình có trình độ học vấn cao sẽ có sự chia sẻ nhiều hơn. “Như vậy, yếu tố về mặt nhận thức, suy nghĩ, quan niệm rất là quan trọng cho nên để thay đổi bức tranh về bình đẳng giới ở Việt Nam cần phải nâng cao nhận thức, tuyên truyền giúp những người phụ nữ và nam giới hiểu rõ hơn về vai trò của mình trong gia đình và xã hội, sẽ góp phần thúc đẩy bình đẳng giới” - PGS.TS Nguyễn Hữu Minh khẳng định.
Theo ông Hoa Hữu Vân, Phó Vụ trưởng Vụ Gia đình, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, bất bình đẳng giới giữa nam và nữ trong gia đình là nguyên nhân gốc sâu xa dẫn đến tình trạng bạo lực gia đình hiện nay. Đối với mỗi phụ nữ, ngoài công việc xã hội thì còn phải gánh vác tất cả các việc trong gia đình từ công việc bếp núc, chăm sóc, giáo dục con cái... Trong khi đó, người chồng đi làm về thì thơ ơ, phó thác mọi việc cho vợ. Chính bởi vậy, ông Hoa Hữu Vân cho rằng, xây dựng gia đình hạnh phúc là quá trình cố gắng không mệt mỏi của cả vợ và chồng. Trong bối cảnh hiện nay, cần quan tâm nhiều đến vai trò của đàn ông, phải bắt đầu từ đàn ông để đàn ông cùng xây tổ ấm. Người đàn ông trong cuộc sống hiện đại không chỉ thiên về kinh tế mà thêm vào đó là nuôi dạy con cái thành đạt và tạo dựng mối quan hệ tốt đẹp, mang giá trị tinh thần đến mái ấm của mình./.
