Cá hồi - “chìa khóa” trì hoãn lão hóa sinh học 

Ăn nhiều cá hồi có thể làm chậm lão hóa sinh học nhờ nó chứa các dưỡng chất omega-3, prôtêin và vitamin D tốt cho não bộ, tim mạch và cơ bắp.

Cá hồi thường hiện diện trong chế độ ăn Địa Trung Hải nổi tiếng là giúp lão hóa khỏe mạnh. Ảnh: EatingWell

Theo chuyên gia dinh dưỡng Canada Jennifer Pallian, người sáng lập trang web hàng đầu về khoa học dinh dưỡng và thực phẩm Foodess, tuổi thời gian (chronological age) là số năm chúng ra đã sống, còn tuổi sinh học (biological age) là tốc độ lão hóa của cơ thể ở cấp độ tế bào, phản ánh sức khỏe thực sự của cơ thể, có thể cao hơn hoặc thấp hơn tuổi thật.

Yếu tố di truyền, môi trường, dinh dưỡng và lối sống có thể tác động đến tuổi sinh học. Trong đó, thực phẩm giàu dinh dưỡng với nhiều rau quả, các loại hạt và cá béo giàu omega-3, đặc biệt là cá hồi, có thể làm chậm tốc độ lão hóa sinh học nhờ mang đến rất nhiều lợi ích.

Đặc tính chống viêm

Axít béo omega-3 trong cá hồi có đặc tính chống viêm và kiểm soát quá trình giải phóng các cytokine gây viêm. “Viêm mãn tính là một trong những yếu tố thúc đẩy lão hóa sinh học, vì vậy các thực phẩm giàu omega-3 có thể đóng vai trò bảo vệ quan trọng”, chuyên gia dinh dưỡng Laura Pensiero giải thích.

Căng thẳng (stress) ôxy hóa, tình trạng mất cân bằng giữa các gốc tự do và là thủ phạm gây viêm mãn tính, thường tăng khi con người già đi. Tình trạng này góp phần dẫn đến các bệnh như thoái hóa thần kinh, viêm khớp, ung thư và tim mạch.

Trong khi đó, omega-3 với đặc tính chống viêm có thể giúp giảm stress ôxy hóa, củng cố hệ miễn dịch và ức chế hoạt động bệnh ở một số bệnh tự miễn. Khi lớn tuổi, omega-3 thậm chí giúp giảm viêm ở võng mạc, qua đó góp phần trì hoãn hoặc ngăn ngừa thoái hóa điểm vàng do tuổi tác.

Một số nghiên cứu phát hiện hàm lượng omega-3 trong máu cao sẽ làm chậm cơ chế rút ngắn tự nhiên của telomere, phần mũ bảo vệ các đầu của nhiễm sắc thể. Telomere ngắn dẫn đến các bệnh liên quan tuổi tác như tim mạch, tiểu đường tuýp 2 và các bệnh thoái hóa thần kinh.

Hỗ trợ sức khỏe não bộ

Khi lớn tuổi, não bộ có những thay đổi và nó ảnh hưởng đến trí nhớ, chức năng nhận thức. DHA, một dạng omega-3 có trong cá hồi, đặc biệt hữu ích trong việc hỗ trợ sức khỏe não bộ.

Trong não, DHA là thành phần quan trọng của màng tế bào thần kinh, nhưng nó có xu hướng giảm theo tuổi tác. Mức omega-3 thấp làm tăng nguy cơ suy giảm nhận thức, trong khi mức omega-3 cao đẩy lùi nguy cơ sa sút trí tuệ.

Duy trì sức khỏe cơ và xương

Không chỉ giàu chất béo lành mạnh, cá hồi còn là nguồn prôtêin dồi dào, với mỗi khẩu phần 85g cung cấp 21 gram prôtêin. “Prôtêin đóng vai trò chính trong quá trình lão hóa khỏe mạnh bằng cách giúp duy trì khối lượng và sức mạnh cơ bắp, vốn suy giảm tự nhiên theo tuổi tác”, chuyên gia dinh dưỡng Jacqueline Gomes chia sẻ. Bổ sung đủ prôtêin sẽ ngăn ngừa tình trạng mất khối lượng cơ do tuổi tác (sarcopenia), đồng thời hỗ trợ chức năng miễn dịch, sửa chữa mô và sức khỏe chuyển hóa, bao gồm cả độ nhạy insulin.

Sarcopenia dễ dẫn đến gãy xương và mật độ xương thấp. Xương yếu có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống, dẫn đến loãng xương và hạn chế khả năng vận động.

Bảo vệ cơ thể ở cấp độ tế bào

Cá hồi cũng là một trong những nguồn thực phẩm tự nhiên giàu vitamin D nhất, hỗ trợ xương, cơ chắc khỏe và tăng cường chức năng miễn dịch - những yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh mãn tính liên quan tuổi tác.

Theo thời gian, số lượng thụ thể vitamin D trong cơ giảm dần, khiến khối lượng và chức năng cơ đều giảm. Tuy nhiên, một dạng hoạt động của vitamin D liên kết với các thụ thể trong mô cơ và kích thích quá trình tổng hợp prôtêin, giúp cơ phát triển.

Vitamin D còn hỗ trợ quá trình lão hóa khỏe mạnh vì có liên quan đến telomere dài hơn, giúp bảo vệ tế bào và ngăn ngừa tổn thương nhiễm sắc thể.

Có nhiều cách bổ sung cá hồi vào chế độ ăn, bao gồm ăn sáng với món bánh mì kèm cá hồi xông khói, chế biến chả cá từ cá hồi đóng hộp hoặc nướng cá hồi với dầu ôliu và chanh.

MINH DŨNG (Theo EatingWell)