Các giải pháp sản xuất lúa phát thải thấp ở châu Á: Đổi mới sáng tạo trong khu vực và lộ trình áp dụng 

(CTO) - Ngày 22-7, tại TP Cần Thơ, Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam (VAAS), Mạng lưới Sáng kiến hợp tác nông nghiệp và lương thực châu Á (AFACI), Viện Nghiên cứu lúa gạo quốc tế (IRRI), Viện Lúa ĐBSCL (CLRRI), Chương trình RDA-AFACI (Hàn Quốc), Trung tâm quốc tế về công nghệ thực phẩm và phân bón khu vực châu Á Thái Bình Dương FFTC-ASPAC, phối hợp tổ chức hội thảo “Các giải pháp sản xuất lúa phát thải thấp ở châu Á: Đổi mới sáng tạo trong khu vực và lộ trình áp dụng”.

Hội thảo “Các giải pháp sản xuất lúa phát thải thấp ở châu Á: Đổi mới sáng tạo trong khu vực và lộ trình áp dụng”.

Đại diện lãnh đạo ngành Nông nghiệp vùng ĐBSCL, các nhà khoa học, viện, trường, tổ chức quốc tế cùng tham dự.

Theo Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam, khu vực châu Á đang đóng góp 90% sản lượng lúa gạo toàn cầu. Tại Việt Nam, ngành sản xuất lúa gạo đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong đảm bảo an ninh lương thực quốc gia và ổn định chuỗi cung ứng toàn cầu, với sản lượng hàng triệu tấn xuất khẩu trong năm. Dù giữ vị trí cốt lõi, ngành sản xuất lúa gạo tại châu Á cũng như Việt Nam đang đối mặt với những thách thức nghiêm trọng như tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu; phát thải khí nhà kính; áp lực chi phí sản xuất...

Để hạn chế bất lợi này và hướng tới chuỗi giá trị bền vững, ngành lúa gạo châu Á triển khai các giải pháp thích ứng: nghiên cứu, lưu hành và phổ biến các giống lúa chống chịu (hạn, ngập, mặn), năng suất cao nhằm duy trì sản lượng gạo trước các rủi ro khí hậu và môi trường; áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật canh tác phát thải thấp (như tưới ngập khô xen kẽ - AWD, gieo sạ khô - DSR, quản lý rơm rạ tuần hoàn, cơ giới hóa) và chuyển đổi số (sử dụng thiết bị bay không người lái - UAV/Drone, đo phát thải bằng thiết bị gắn cảm biến, máy móc tích hợp GPS, hệ thống MRV kỹ thuật số...).

Bà Nguyễn Thị Giang, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ, phát biểu tại hội thảo.

Mặc dù các mô hình canh tác lúa thích ứng thông minh với biến đổi khí hậu, canh tác giảm phát thải chứng minh hiệu quả và đang được triển khai mạnh mẽ tại các quốc gia trong khu vực, việc nhân rộng các giải pháp thích ứng và giảm thiểu vẫn gặp nhiều rào cản và trở ngại (về chi phí ban đầu, chính sách hỗ trợ và cơ chế tài chính carbon) trong việc nhân rộng trên quy mô vùng và quốc gia...

Hội thảo nhằm tăng cường trao đổi kiến ​​thức, đổi mới chính sách và hợp tác liên quốc gia thúc đẩy hệ thống canh tác lúa phát thải carbon thấp ở châu Á, thông qua khuyến khích áp dụng các phương pháp canh tác giảm thiểu phát thải và ứng dụng các công nghệ hỗ trợ.

Trong các ngày diễn ra hội thảo, khảo sát thực tế (từ ngày 22 đến 24-7), hội thảo sẽ đúc kết và chỉ ra các đổi mới sáng tạo cốt lõi, thách thức chính, điều kiện cần và đủ để thúc đẩy sản xuất lúa phát thải thấp trong khu vực; xác định rõ các lỗ hổng về mặt chính sách, hướng nghiên cứu và năng lực thực tế, làm cơ sở định hình các chủ đề hợp tác trong tương lai. Khuyến nghị giải pháp nhân rộng, đưa ra đề xuất cụ thể để mở rộng quy mô ứng dụng công nghệ và thực hành canh tác lúa phát thải thấp, liên kết trực tiếp với mục tiêu của các nước, chương trình an ninh lương thực và các cơ chế hợp tác vùng.

Ban tổ chức cũng đặt nền móng cho Chương trình hợp tác khu vực (2026-2029) về thiết lập “Cộng đồng thực hành sản xuất lúa gạo bền vững”, chia sẻ tri thức và thúc đẩy chuyển giao công nghệ xanh trong sản xuất lúa gạo bền vững, phát thải thấp trong khu vực…

Tin, ảnh: HÀ VĂN