Liên kết hình thành chuỗi giá trị chế biến gỗ bền vững
Sở hữu diện tích rừng khá lớn, TP Cần Thơ có nhiều tiềm năng cung ứng nguyên liệu cho ngành chế biến gỗ và mỹ nghệ xuất khẩu. Thành phố đang đẩy mạnh quy hoạch vùng trồng, thu hút đầu tư và liên kết doanh nghiệp nhằm từng bước hình thành chuỗi giá trị ngành gỗ bền vững.
Diện tích rừng sản xuất của TP Cần Thơ chủ yếu do các công ty lâm nghiệp quản lý. Trong ảnh: Du khách tham quan rừng tràm tại Khu du lịch sinh thái Mùa Xuân, xã Tân Phước Hưng.
TP Cần Thơ có tổng diện tích rừng trên 13.393ha. Trong đó có trên 1.753ha rừng đặc dụng, trên 6.810ha rừng phòng hộ, hơn 4.830ha rừng sản xuất. Rừng sản xuất chủ yếu do các công ty lâm nghiệp quản lý. Trong diện tích rừng sản xuất của thành phố có khoảng 110ha là rừng trồng gỗ lớn, có khả năng cung cấp nguồn gỗ ổn định cho ngành chế biến gỗ. Các loài cây trồng chủ yếu gồm tràm cừ, tràm lá dài, keo lá tràm, keo lai và một số loài cây trồng khác.
Theo ông La Trọng Kỳ, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ, hằng năm, trên địa bàn thành phố có khoảng 200-250ha rừng sản xuất do tổ chức quản lý đến tuổi khai thác, cung cấp khoảng 120.000-150.000m³ gỗ nguyên liệu/năm, là cơ sở để phát triển công nghiệp chế biến gỗ. Mặc dù thành phố có lợi thế về diện tích rừng sản xuất và nguồn nguyên liệu gỗ tương đối ổn định, song việc liên kết giữa người trồng rừng với doanh nghiệp chế biến còn hạn chế; sản phẩm tiêu thụ chủ yếu ở dạng thô và nhỏ lẻ, chưa có nhà máy sản xuất hay doanh nghiệp chế biến sâu.
Qua liên kết tìm nguồn nguyên liệu phục vụ xuất khẩu, ông Trần Lam Sơn, Ủy viên Thường vụ Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP Hồ Chí Minh, cho biết: Doanh nghiệp trong Hội đang phải nhập khẩu nguyên liệu gỗ từ nước ngoài. Do đó, Hội đang nghiên cứu phát triển vùng nguyên liệu gỗ, thủ công mỹ nghệ và chế biến sâu tại ĐBSCL và bắt đầu thí điểm tại TP Cần Thơ trên cơ sở tính toán đồng bộ cả khâu chế biến sâu và thị trường đầu ra. Đồng thời đóng vai trò là cầu nối liên kết nhà khoa học - doanh nghiệp - nông dân trồng rừng để tăng năng suất, nâng cao chất lượng gỗ, bán được giá cao và đảm bảo ổn định đầu ra để tất cả các bên tham gia đều hưởng lợi.
Các doanh nghiệp ngành gỗ cho rằng, TP Cần Thơ có nhiều tiềm năng trồng cây gáo trắng, keo và cỏ năn tượng để làm nguyên liệu phục vụ xuất khẩu. Ở khu vực đầu nguồn có thể hình thành vùng trồng bạch đàn và gáo trắng, vùng nước lợ, phèn và trũng phèn trồng keo và gáo trắng. Đồng thời nghiên cứu mở rộng mô hình trồng cỏ năn tượng để làm nguyên liệu chính cho ngành thủ công mỹ nghệ xuất khẩu.
Theo ông Vũ Quang Huy, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Tekcom, doanh nghiệp có nhu cầu mua gỗ bóc để làm nguyên liệu sản xuất ván ép và sẵn sàng đồng hành xây dựng vùng nguyên liệu lớn, cam kết thu mua với giá ổn định. Đồng thời đặt nhà máy tại vùng nguyên liệu, tổ chức các điểm thu mua tại chỗ để người dân yên tâm. Với thời gian trồng rừng từ 5-7 năm, doanh nghiệp đề xuất nghiên cứu mô hình trồng cây năn tượng phục vụ ngành thủ công mỹ nghệ, tạo đầu ra ổn định và đảm bảo sinh kế trong ngắn hạn cho người dân.
Ông Thang Văn Hóa, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty TNHH Hào Hưng, cho biết: Công ty đang tổ chức điểm thu mua gỗ nguyên liệu trực tiếp tại Cảng Cần Thơ và sẵn sàng thu mua từ 5.000-20.000 tấn/ngày. Nếu các lâm trường có nhu cầu bán hoặc hợp tác trồng rừng, Hào Hưng sẵn sàng thu mua cũng như hỗ trợ đầu tư về vốn và cây giống. Hào Hưng đang trồng cây keo nguyên liệu và nghiên cứu thêm cây gáo trắng vì đây là loại cây có giá trị cao. Đồng thời mong muốn hợp tác với các lâm trường tại TP Cần Thơ để phát triển vùng nguyên liệu và cam kết sẵn sàng bao tiêu.
Theo ông La Trọng Kỳ, để khai thác hiệu quả tiềm năng vùng nguyên liệu gỗ của thành phố, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ làm đầu mối kết nối các doanh nghiệp chế biến gỗ khảo sát, đầu tư phát triển vùng nguyên liệu gỗ và cơ sở chế biến trên địa bàn; tăng cường liên kết hình thành chuỗi giá trị từ trồng rừng, khai thác, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm, góp phần nâng cao giá trị gia tăng của ngành lâm nghiệp và phát triển vùng nguyên liệu gỗ bền vững. Đồng thời kết nối các cơ sở cưa xẻ, chế biến gỗ trên địa bàn thành phố với các doanh nghiệp trong ngành; hỗ trợ chuyển giao công nghệ, phát triển chế biến sâu, mở rộng thị trường tiêu thụ và hình thành chuỗi liên kết bền vững từ vùng nguyên liệu đến chế biến, tiêu thụ sản phẩm.
Bài, ảnh: MINH HUYỀN
