Cấp bách gỡ khó cho các dự án năng lượng trọng điểm
Để bảo đảm an ninh năng lượng cho tăng trưởng kinh tế, tiến độ các dự án nguồn và lưới điện theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh đang được tập trung thực hiện. Dù đã có chuyển biến tích cực, nhưng nhiều dự án vẫn còn vướng mắc về thủ tục pháp lý, hợp đồng mua bán điện, giải phóng mặt bằng và thu xếp vốn... cần sớm được tháo gỡ.
Dự án đường ống dẫn khí Lô B - Ô Môn đang được đẩy nhanh tiến độ thi công.
Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài, phát triển nguồn và lưới điện ghi nhận nhiều khởi sắc so với năm 2025. Chuỗi dự án khí - điện Lô B cùng các dự án thủy điện có chuyển động rõ nét; 16/18 dự án nhiệt điện LNG đã chọn xong nhà đầu tư; 10/43 dự án truyền tải giai đoạn 2026-2030 đã thi công thực địa.
Tuy nhiên, nếu không xử lý dứt điểm các “nút thắt” nội tại, nguy cơ trễ hẹn vận hành giai đoạn 2028-2030 vẫn rất lớn. Áp lực nặng nhất dồn vào nhóm LNG khi phần lớn dự án còn vướng ở khâu chuẩn bị do biến động giá khí thế giới, tài chính quốc tế thắt chặt và đàm phán hợp đồng mua bán điện kéo dài. Các dự án thủy điện và lưới truyền tải tiếp tục vướng bồi thường giải phóng mặt bằng, xác minh nguồn gốc đất và thủ tục chuyển đổi đất rừng...
Với vai trò trung tâm động lực vùng ĐBSCL, TP Cần Thơ đang theo dõi, đôn đốc 6 dự án năng lượng trọng điểm: Nhà máy Nhiệt điện Long Phú 1, đường ống dẫn khí Lô B - Ô Môn và chuỗi Nhiệt điện Ô Môn I, II, III, IV. Ông Lê Công Lý, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Cần Thơ, cho biết: Thành phố luôn chủ động phối hợp các chủ đầu tư tháo gỡ điểm nghẽn, nhất là khâu giải phóng mặt bằng cho các dự án năng lượng trọng điểm. Đến nay, đoạn qua Cần Thơ của dự án đường ống dẫn khí Lô B - Ô Môn đã bàn giao 100% mặt bằng. Dự án Nhiệt điện Long Phú 1 sau khi tái khởi động đạt khoảng 47% khối lượng; Nhà máy Nhiệt điện Ô Môn IV đạt 21% tiến độ.
Để bảo đảm tiến độ toàn chuỗi năng lượng, lãnh đạo UBND TP Cần Thơ kiến nghị Trung ương và các bộ, ngành sớm giải quyết dứt điểm vướng mắc tại 2 dự án trọng điểm. Đối với Dự án Nhiệt điện Ô Môn II, tình trạng đàm phán hợp đồng mua bán điện và khí kéo dài đang cản trở tiến độ vận hành toàn chuỗi khí - điện Lô B - Ô Môn. Thành phố kiến nghị Bộ Công Thương cùng chủ đầu tư xác lập mốc thời hạn cụ thể để chốt phương án thực hiện, tránh lãng phí nguồn lực. Với Dự án Nhiệt điện Sông Hậu 2, dù đã có chủ trương chấm dứt nhưng các thủ tục thanh lý hợp đồng và tồn đọng pháp lý vẫn chưa xử lý triệt để, thành phố đề xuất khẩn trương tháo gỡ dứt điểm để sớm tái cơ cấu mặt bằng, triển khai các phương án phát triển mới.
Tháo gỡ khó khăn cho các dự án năng lượng trọng điểm quốc gia, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà, cho rằng cần tính toán đầy đủ nhu cầu phụ tải điện trong thời gian tới, nhất là khi triển khai các dự án đường sắt đô thị, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đường sắt điện khí hóa, trung tâm dữ liệu quốc gia và các khu công nghệ cao. Đồng thời, cần phân loại cụ thể vướng mắc ở khâu chuẩn bị đầu tư hay trong quá trình thi công để xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và có giải pháp xử lý phù hợp.
Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp, các địa phương cần chủ động thực hiện đúng thẩm quyền giao đất, chuyển mục đích sử dụng đất, tránh tình trạng chuyển hồ sơ qua nhiều cấp làm kéo dài thời gian. Đối với điện mặt trời trên mặt nước hồ thủy lợi, thủy điện và điện gió ngoài khơi, khung pháp lý cùng các cơ chế, chính sách cơ bản đã được ban hành, các địa phương có thể chủ động triển khai trên cơ sở bảo đảm phù hợp quy hoạch.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và chủ đầu tư khẩn trương tăng tốc thi công các dự án đủ điều kiện; những dự án đang vướng mắc phải được tập trung xử lý ngay từ cơ sở. Dự án không còn khả năng triển khai phải kịp thời báo cáo cấp thẩm quyền để điều chỉnh, thay thế bằng nguồn điện khả thi. Văn phòng Chính phủ chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương tổng hợp, phân loại kiến nghị của địa phương; xác định rõ nội dung thuộc thẩm quyền cấp nào thì cấp đó chủ động xử lý, vấn đề vượt thẩm quyền phải khẩn trương báo cáo Chính phủ. Các bộ, ngành liên quan tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế, tập trung tháo gỡ bất cập về pháp luật, nhất là quy định trong lĩnh vực điện lực.
UBND các tỉnh, thành phố nêu cao tinh thần trách nhiệm, đồng hành cùng nhà đầu tư trong bồi thường, hỗ trợ tái định cư và bàn giao hướng tuyến hành lang lưới điện truyền tải. Các tập đoàn năng lượng trụ cột cần tập trung đẩy nhanh tiến độ công trình trọng điểm theo cam kết. Sự vào cuộc đồng bộ này nhằm khơi thông các điểm nghẽn, đưa các dự án nguồn và lưới điện về đích, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn mới.
Bài, ảnh: MỸ HOA
