Chặn đứng thực phẩm bẩn!

Chỉ trong 3 ngày (từ ngày 24 - 26/12), lực lượng cảnh sát giao thông (CSGT) Trạm Diễn Châu (thuộc Phòng CSGT Nghệ An) đã liên tiếp bắt giữ nhiều vụ vận chuyển sản phẩm là động vật, gia cầm trái phép.

Cụ thể, vào khoảng 19h30, ngày 26/12, trên QL1A qua địa bàn xã Diễn Hồng (Diễn Châu) – tổ công tác Trạm CSGT Diễn Châu phát hiện trên xe khách biển số 30Z - 7978 do lái xe Phan Huy Hoàng (43 tuổi) trú ở quận Ngô Quyền, TP Hải Phòng) điều khiển một lượng lớn gồm 4 thùng xốp chứa 289kg xương sụn ức gia cầm không có giấy tờ hợp lệ, đã bốc mùi hôi thối được vận chuyển ra Hà Nội tiêu thụ.

Tiếp đến vào ngày 24-25/12, cũng thuộc địa bàn Diễn Châu các chiến sĩ CSGT trạm Diễn Châu phát hiện xe khách mang biển số 49B-010.10 do lái xe Nguyễn Đức Dũng (SN 1983 ở Phú Yên) điều khiển, phát hiện trên xe có 5 thùng xốp chứa 270 kg sản phẩm động vật gồm da, chân trâu bò.

Chỉ một ngày sau (tức 26/12), tổ công tác CSGT của trạm này đã tiến hành kiểm tra xe khách 76B. 00819 do Bùi Thế Hải (SN 1976, ở TP Quảng Ngãi) điều khiển, trên xe chở 8 giỏ nhựa, bên trong đựng 56 con vịt trời không có giấy tờ kiểm dịch.

Còn ở các địa phương khác như Lạng Sơn, Quảng Ninh, Lào Cai…thời gian qua, việc bắt giữ thực phẩm bẩn tuồn qua biên giới không phải là chuyện hiếm. Điều đó cho thấy, tình trạng buôn bán thực phẩm bẩn ngày càng phức tạp, thủ đoạn ngày càng tinh vi hơn. Tuy nhiên vòng vây luật pháp của chúng ta với thực phẩm bẩn cũng đang được siết chặt hơn, khi mà có những chuyến hàng thực phẩm bẩn vừa qua khỏi biên giới, lập tức bị lực lượng chức năng của ta phát hiện, bắt giữ.

Một trong những nguyên nhân làm cho tình trạng buôn bán thực phẩm bẩn phức tạp phải kể đến, đó là nước ta có đường biên giới trên đất liền dài hơn 4.500 km, trải dài theo hình đất nước. Đây cũng là điểm yếu cho thực phẩm bẩn từ bên kia biên giới được tuồn dễ dàng vào nội địa. Một số địa bàn “nóng”, liên tục phát hiện, bắt giữ thực phẩm không rõ nguồn gốc phải kể đến như: Lạng Sơn, Quảng Ninh, Lào Cai…và gần đây nổi lên là một số tỉnh biên giới miền Trung. Có một điểm chung là các địa phương này đều có đường biên trải dài hàng trăm cây số với nước láng giềng.

Còn trong nước ta, vẫn còn một bộ phận người dân hám lời khi dùng chất cấm trong chăn nuôi, hay sử dụng thuốc bảo vệ thực vật vượt hàm lượng cho phép phun cho rau quả…Song những năm qua, với việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền trên phương tiện thông tin đại chúng, với các chiến dịch như: “Chống thực phẩm bẩn”, “Nói không với thực phẩm bẩn”,…nhận thức của cộng đồng về vấn đề thực phẩm an toàn đã được nâng lên rõ rệt.

Khái niệm “người tiêu dùng thông thái” cũng đã xuất hiện. Sự chung tay của các nhà quản lý cũng như các cơ quan chuyên môn về vấn đề thực phẩm đã tuyên truyền những kiến thức cần thiết cho cộng đồng trong việc “thông thái” để lựa chọn được các thực phẩm an toàn, từ đó từng bước khoanh vùng thực phẩm bẩn, tiến tới làm cho thực phẩm bẩn tự triệt tiêu vì “không còn đất sống”.

Ở các địa phương như Hà Nam, Phú Thọ, hay Thái Bình, Nam Định đã xuất hiện các công ty, hợp tác xã, tổ hợp sản xuất thực phẩm sạch quy mô lớn với các sản phẩm chính như: lương thực, rau củ, thịt gia cầm, gia súc…tất cả được đầu tư sản xuất theo một quy trình khép kín, đảm bảo các sản phẩm khi đến tay người sử dụng đạt chất lượng an toàn tuyệt đối. Hoặc ở các đô thị lớn như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Đà Năng, Thành phố Hồ Chí Minh… đã xuất hiện nhiều hệ thống siêu thị, các gian hàng chuyên cung ứng thực phẩm sạch ra thị trường. Từ đó, niềm tin của người tiêu dùng cũng được cải thiện đáng kể trước vấn đề chất lượng thực phẩm có thời gian được ví von như là “ma trận”.

Sự nhìn nhận rõ vai trò của thực phẩm đối với sức khỏe của người dân còn được Nhà nước ta cụ thể hóa, hình sự hóa trong những điều luật, để tạo hành lang pháp lý trong việc điều chỉnh cũng như có chế tài xử lý đối với các hành vi vi phạm trong lĩnh vực vệ sinh an toàn thực phẩm.

Còn nhớ tại buổi thảo luận các quy định về tội vi phạm an toàn vệ sinh thực phẩm, trong dự án Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự 2015 vào sáng 20/10/2016, đại biểu Quốc hội Thái Trường Giang từng đề xuất: Tội phạm về vệ sinh an toàn thực phẩm rất nghiêm trọng, họ bất chấp tất cả gây hại cho sức khoẻ của con người, mà sức khoẻ con người thì không thể mua được bằng tiền. Vì thế, phải xem xét nâng lên mức án chung thân cho tội này, thậm chí phải xem xét đến cả mức án cao nhất là tử hình.

Đề xuất này được đại biểu Thái Trường Giang góp ý trên cơ sở hiện trong luật, các tội vi phạm vệ sinh an toàn thực phẩm không có hình phạt chung thân và tử hình, chỉ có mức xử phạt cao nhất là 20 năm, cho nên không thoả đáng, phải nâng mức xử phạt lên.

Tại phiên thảo luận, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đồng tình quan điểm trên và cho rằng, thực phẩm bẩn phải xử lý nghiêm, vì đây là hình thức “giết người gián tiếp”.

Có thể thấy, trước các hình phạt đầy răn đe, xong vì cám dỗ của lợi nhuận, một bộ phận đối tượng vẫn cố tình bất chấp pháp luật, buôn bán thực phẩm bẩn hoặc sản xuất cung ứng ra thị trường các loại thực phẩm không an toàn. Những việc đó đang đặt ra muôn vàn khó khăn cho lực lượng chức năng trên mặt trận đấu tranh với vấn nạn này. Nhưng một khi chúng ta hạ quyết tâm bài trừ thực phẩm bẩn đến cùng, những chuyến hàng chở gia cầm, nội tạng bẩn, nhưng hành vi vi phạm về lĩnh vực thực phẩm…sẽ khó lòng lọt qua được lưới kiểm soát của luật pháp.

Thiết nghĩ từ các vấn đề đã nêu, các cơ quan chức năng cần tiếp tục đẩy mạnh công tác đấu tranh bài trừ thực phẩm bẩn, cùng với đó tiếp tục tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cho cộng đồng về việc nhận biết thực phẩm bẩn, thực phẩm an toàn. Khi phát hiện các vụ vi phạm vệ sinh an toàn thực phẩm bẩn, cần có biện pháp xử lý nghiêm minh để vừa làm gương, vừa giáo dục, răn đe; cần có chiến lược tổng thể về việc công bố vùng, cơ sở sản xuất thực phẩm sạch cùng các đầu mối cung ứng. Làm được tốt một số nhiệm vụ trên, vấn nạn thực phẩm bẩn chắc chắn sẽ bị chặn đứng như một tất yếu./. 

Theo số liệu của Bộ Công Thương, trong 10 tháng đầu năm 2016, lực lượng Quản lý thị trường đã kiểm tra, xử lý 13.893 vụ việc vi phạm, xử phạt vi phạm hành chính 29,6 tỷ đồng, trị giá tang vật thu giữ 20,4 tỷ đồng trong lĩnh vực an toàn thực phẩm. Hàng hóa vi phạm bị thu giữ là: 3.418 chai, 11.207 lít rượu; 37.368 lon bia; 59.058 chai, lon nước giải khát; 10.330 kg, 373.873 hộp, gói bánh kẹo; 14.711 hộp, 15 thùng sữa; 250 kg, 291 chai dầu thực vật; 2.507 gói, 1.153 kg sản phẩm chế biến bột và tinh bột; 39.785 kg rau, củ, nông sản; 205.886 kg hoa quả; 17.663 kg, 2.604 con gia cầm và thịt gia cầm; 43.300 quả trứng gia cầm; 21.971 kg, 1.279 con gia súc và thịt gia súc; 215.781 kg phụ phẩm gia súc; 56.609 kg thủy, hải sản; 11.550 kg mì chính; 303.245 kg đường và 343.788 kg, 144.015 hộp, gói thực phẩm các loại.

Mới đây, Ban chỉ đạo liên ngành Trung ương về vệ sinh an toàn thực phẩm ban hành Kế hoạch triển khai công tác bảo đảm an toàn thực phẩm Tết Nguyên đán Đinh Dậu và mùa Lễ hội Xuân năm 2017. Theo đó, Thường trực Ban chỉ đạo liên ngành Trung ương về vệ sinh an toàn thực phẩm đã quyết định thành lập 6 đoàn kiểm tra liên ngành, tiến hành kiểm tra an toàn thực phẩm tại 12 tỉnh, thành phố. Tất cả nhằm quyết tâm ngăn chặn thực phẩm bẩn tràn ra thị trường trong dịp Tết Nguyên đán 2017.