Chất lượng sinh hoạt chi bộ - yếu tố quyết định xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh

Chi bộ là nền tảng, là hạt nhân chính trị ở cơ sở, là cầu nối trực tiếp giữa Đảng với nhân dân, là nơi quản lý, giáo dục đảng viên và bồi dưỡng kết nạp đảng viên. Hoạt động của chi bộ nhằm bảo đảm cho đường lối của Đảng được triển khai nhanh, hiệu quả, nhằm cùng chính quyền lãnh đạo đơn vị hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao. Thực tiễn đã khẳng định: “Hễ nơi nào, lúc nào sinh hoạt chi bộ bị buông lỏng, rời rạc, hoặc không có nội dung chính trị tư tưởng cụ thể, thiết thực thì nơi đó, lúc đó bắt đầu có nguy cơ đi chệch đường lối, chính sách của Đảng, hạ thấp vai trò tiên phong gương mẫu của đảng viên, làm cho kỷ luật của Đảng bị lỏng lẻo, các biểu hiện tiêu cực nảy sinh và phát triển. Sự gắn bó giữa Đảng và quần chúng bị suy yếu” (1). 

Qua hoạt động của chi bộ, ý kiến của đảng viên sẽ góp phần bổ sung chủ trương, chính sách của Đảng. Hầu hết các hoạt động của tổ chức cơ sở đảng đều diễn ra ở chi bộ. Vì vậy, chất lượng của tổ chức đảng có liên quan mật thiết với chất lượng các chi bộ.

Qua tìm hiểu ở một số đảng bộ cơ sở, chúng tôi có chung một nhận xét là những năm gần đây, hoạt động của các loại hình chi bộ đã có nhiều chuyển biến. Hầu hết đều thực hiện tương đối tốt chế độ sinh hoạt định kỳ. Nội dung sinh hoạt có nhiều đổi mới, thiết thực. Nhiều đảng bộ đã chú trọng hướng dẫn các chi bộ tổ chức các sinh hoạt theo chuyên đề, phù hợp với tình hình thực tiễn đặt ra. Việc ghi chép biên bản hội nghị được hầu hết các chi bộ coi trọng. Số lượng đảng viên tham gia sinh hoạt ngày càng cao.

Tuy nhiên, cũng cần thấy rõ một thực trạng là không ít chi bộ, nhất là chi bộ khối doanh nghiệp, chi bộ nông thôn, chất lượng sinh hoạt chưa cao. Nội dung sinh hoạt đơn điệu, kéo dài, tính chiến đấu hạn chế. Nhiều cuộc họp, việc ghi biên bản thiếu cẩn thận, chưa phản ánh đúng tinh thần và nội dung của cuộc họp. Cá biệt, có chi bộ, khi tổ chức đảng cấp trên kiểm tra mới viết lại, hoàn chỉnh nội dung sinh hoạt từng tháng để đối phó.

Từ thực trạng chất lượng sinh hoạt của các chi bộ, xuất phát từ yêu cầu của công tác xây dựng Đảng theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI, việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ thực sự là vấn đề cần thiết.

Tham khảo ý kiến của một số đồng chí lãnh đạo Huyện ủy ở các huyện: Vụ Bản, Ý Yên (tỉnh Nam Định) cho thấy, việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ phụ thuộc nhiều yếu tố. Song, trước hết là phụ thuộc vào năng lực, trình độ của bí thư chi bộ. Nhận thức rõ vấn đề này, nhiều năm nay, đảng bộ các huyện trong tỉnh Nam Định đã đưa ra nhiều giải pháp, nhằm từng bước nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, lý luận chính trị, nhất là nghiệp vụ công tác xây dựng Đảng cho đội ngũ bí thư chi bộ cơ sở. Thông qua việc quán triệt chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, các chương trình học tập lý luận chính trị, bồi dưỡng chuyên đề, hầu hết bí thư các chi bộ cơ sở đã tích lũy thêm được những kiến thức cần thiết, cùng cấp ủy lãnh đạo chi bộ triển khai thực hiện tốt các chủ trương, nghị quyết của Đảng đến quần chúng nhân dân.

Cùng với nâng cao chất lượng bí thư chi bộ, bản thân đảng viên trong các chi bộ cũng phải thường xuyên được cung cấp thông tin mới, nhằm giáo dục đảng viên xác định tư tưởng vững vàng, tiên phong trong lời nói và việc làm, là tấm gương để quần chúng noi theo.

Theo quy định của Điều lệ Đảng, việc duy trì sinh hoạt chi bộ, chi ủy được thực hiện mỗi tháng một lần. Đảng viên dù ở cương vị nào cũng phải tham gia sinh hoạt chi bộ, phải thực hiện nghiêm các nghĩa vụ của người đảng viên; đồng thời, được hưởng đầy đủ quyền lợi do Điều lệ Đảng quy định. 

Vấn đề sinh hoạt chi bộ được nhiều chi bộ thực hiện khá nghiêm túc. Tuy nhiên, trong những hoàn cảnh cụ thể, có những chi bộ vài ba tháng mới sinh hoạt một lần. Có những đảng viên, thậm chí là cán bộ chủ chốt (không tham gia cấp ủy) vin vào lý do khách quan, không tham gia sinh hoạt chi bộ thường kỳ nhiều lần. Mặc dù, tại Điều 8 Điều lệ Đảng khóa XI quy định: “Đảng viên bỏ sinh hoạt chi bộ hoặc không đóng đảng phí 3 tháng trong năm mà không có lý do chính đáng; đảng viên giảm sút ý chí phấn đấu, không làm nhiệm vụ đảng viên, đã được chi bộ giáo dục mà không tiến bộ thì chi bộ xem xét, đề nghị lên cấp có thẩm quyền xóa tên trong danh sách đảng viên”.

Rõ ràng, việc tham gia sinh hoạt chi bộ được coi là một trong những tiêu chí để xem xét đánh giá tư cách đảng viên. Những vấn đề trên, cấp ủy biết, đảng viên trong chi bộ biết, nhưng việc góp ý, phê bình lại rất hạn chế. Đây đang là thiếu sót mà một số các chi bộ cơ sở cần nhanh chóng khắc phục.

Đến các xã Quang Trung, Hiển Khánh, Cộng Hoà (huyện Vụ Bản) Yên Thắng, Yên Lợi, Yên Tiến, Yên Dương (huyện Ý Yên).  Mỹ Trung, Mỹ thuận, Lộc Hạ (huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định), trao đổi với một số bí thư chi bộ thôn, đều thấy hầu hết thực hiện tương đối nghiêm túc quy trình sinh hoạt chi bộ. Tại đây, bí thư các chi bộ làm tốt các khâu,  như: Chuẩn bị nội dung, chương trình, thời gian, tài liệu... cho một buổi sinh hoạt chi bộ, trong đó việc chuẩn bị nội dung được các bí thư chi bộ chuẩn bị khá công phu. Một số chi bộ, trước khi chuẩn bị nội dung sinh hoạt, bí thư chi bộ trao đổi với chi ủy, tranh thủ ý kiến cấp ủy xã phụ trách để thống nhất nội dung, đồng thời thực hiện việc thông báo nội dung, thời gian sinh hoạt để đảng viên biết, bố trí sắp xếp công việc, chuẩn bị ý kiến phát biểu.

Ghi nhận của chúng tôi, bí thư chi bộ, chủ tọa điều hành sinh hoạt chi bộ ở nhiều nơi là những người có năng lực, có kiến thức công tác Đảng, công tác chính trị; có khả năng tổng hợp, bình tĩnh, lắng nghe ý kiến của đảng viên để kết luận đúng nội dung mà đảng viên đã thảo luận. Nhiều chi bộ, nhất là các chi bộ thuộc các đơn vị lực lượng vũ trang, cơ quan hành chính sự nghiệp, cơ quan Đảng, chính quyền, thư ký hội nghị ghi chép nội dung, diễn biến hội nghị, kết luận của chủ tọa, cũng như những ý kiến của đảng viên khá đầy đủ. Tình trạng ghi biên bản chung chung từng bước được khắc phục. Cách làm này đang từng bước bảo đảm cho sự lãnh đạo của chi bộ phát huy hiệu quả theo hướng sâu sắc, chắc chắn, khắc phục được sự khô cứng.

Có thể nói, bí thư chi bộ và các đồng chí tham gia cấp ủy có vai trò rất quan trọng đối với hoạt động chi bộ và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ. Năng lực và trách nhiệm của bí thư, cấp ủy viên là một trong những nhân tố quyết định đối với việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, đáp ứng yêu cầu lãnh đạo của Đảng trong thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 (khoá XI) về xây dựng Đảng trong tình hình mới.

(1) Báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng và sửa đổi Điều lệ Đảng, Nxb Sự thật, Hà Nội, 1977, tr. 131. 

                                                                                                                                                              Trần Thông