Châu Âu tăng cường phối hợp ứng phó các đe dọa đánh bom máy bay
Hàng loạt đe dọa đánh bom nhằm vào các chuyến bay tại nhiều nước châu Âu trong những ngày gần đây đã khiến nhiều máy bay phải chuyển hướng, hạ cánh ngoài kế hoạch hoặc được chiến đấu cơ hộ tống, gây gián đoạn hoạt động hàng không và buộc Liên minh châu Âu (EU) kích hoạt cơ chế chia sẻ thông tin an ninh. Tuy nhiên, các cuộc kiểm tra đến nay chưa phát hiện chất nổ và chưa xác định được nguồn gốc những lời đe dọa này.
Có ít nhất 25 lời đe dọa đánh bom hôm 5-11, gây gián đoạn hoạt động hàng không dân dụng trên khắp châu Âu. Ảnh: Reuters
Theo phóng viên TTXVN tại châu Âu, diễn biến đáng chú ý xảy ra ngày 5-11, khi một thư điện tử đe dọa đánh bom bằng tiếng Ý được gửi tới sân bay Fiumicino ở thủ đô Rome. Nội dung thư tuyên bố đã cài bom trên các chuyến bay từ Helsinki (Phần Lan) và Dublin (Ireland) tới Ý. Trước tình hình này, không quân Ý và Pháp đã điều các chiến đấu cơ Eurofighter và Rafale xuất kích để hộ tống những máy bay liên quan.
Trong đó, chuyến bay EI402 của hãng hàng không Aer Lingus từ Dublin tới Rome, chở 151 người, đã phải chuyển hướng và hạ cánh tại căn cứ quân sự Évreux-Fauville ở Normandy (Pháp). Một máy bay của hãng LOT (Ba Lan) cũng phải hạ cánh tại sân bay Zaventem ở Brussels (Bỉ) sau khi nhận được cảnh báo tương tự. Trong khi đó, một chuyến bay của Finnair từ Helsinki tới Rome vẫn hạ cánh theo kế hoạch nhưng được không quân Ý hộ tống trong chặng cuối hành trình.
Tại CH Séc, 4 máy bay trên đường tới sân bay Václav Havel ở thủ đô Praha ngày 5-11 cũng nhận được thư điện tử nặc danh đe dọa có bom. Các máy bay, khởi hành từ Anh, Ireland và Hy Lạp, lần lượt hạ cánh trong khoảng từ 9h45 đến 10h30. Cảnh sát và nhân viên sân bay đã tiến hành kiểm tra theo quy trình, song không phát hiện chất nổ hoặc vật thể khả nghi. Người phát ngôn Cảnh sát Ngoại kiều Séc Josef Urban cho biết nhà chức trách đánh giá mức độ xác thực của các lời đe dọa ở mức thấp, nhưng vẫn triển khai kiểm tra kỹ lưỡng để bảo đảm an toàn. Cơ quan Quốc gia Phòng chống Khủng bố, Cực đoan và Tội phạm mạng (NCTEKK) đã tiếp quản công tác điều tra.
Bulgaria cũng ghi nhận 3 máy bay của hãng Ryanair phải chuyển hướng sau khi nhận được lời đe dọa. Hai chuyến bay từ Copenhagen (Đan Mạch) và Madrid (Tây Ban Nha) hạ cánh xuống Sofia, trong khi một máy bay từ London (Anh) được chuyển tới Plovdiv. Tại Romania, một chuyến bay của Wizz Air từ Milan tới Bucharest hạ cánh an toàn sau khi nhận được cảnh báo đánh bom. Cảnh sát Copenhagen cũng kiểm tra 2 chuyến bay nhận được cảnh báo tương tự nhưng không phát hiện vật thể khả nghi.
Ngoài ra, một chuyến bay của Finnair (Phần Lan) do hãng Jettime khai thác từ Helsinki đã hạ cánh an toàn tại Vienna (Áo) sau khi nhận được lời đe dọa. Một chuyến bay khác của Finnair tới Rome cũng gặp tình huống tương tự đã được chiến đấu cơ hộ tống. Một máy bay Wizz Air từ Milan tới Warszawa (Ba Lan) cũng phải chuyển hướng hạ cánh tại Vienna. Trong khi đó, 2 chuyến bay của Aegean Airlines từ Thessaloniki (Hy Lạp) và Ryanair từ Porto (Bồ Đào Nha) đều hạ cánh an toàn xuống sân bay Malpensa ở Milan.
Các cơ quan chức năng đã triển khai biện pháp an ninh, kiểm tra máy bay và hành lý bằng chó nghiệp vụ. Tại các địa điểm được thông tin, kết quả kiểm tra đều không phát hiện thiết bị nổ hoặc vật thể nguy hiểm.
Ủy viên EU phụ trách Giao thông Apostolos Tzitzikostas ngày 5-11 lên án các hành vi đe dọa nhằm vào máy bay chở khách là “không thể chấp nhận”, đồng thời cho biết Ủy ban châu Âu (EC) đang duy trì liên lạc chặt chẽ với các quốc gia thành viên bị ảnh hưởng. EU đã kích hoạt cơ chế trao đổi thông tin về an ninh hàng không, tạo điều kiện để các nước nhanh chóng chia sẻ dữ liệu về các vụ việc, phương thức đe dọa và kết quả điều tra. Tuy nhiên, ông Tzitzikostas nhấn mạnh hiện còn quá sớm để khẳng định các vụ việc có liên hệ với nhau hoặc xuất phát từ một chiến dịch chung.
Thực tế, các đe dọa mới nhất diễn ra trong bối cảnh trước đó 2 ngày, ít nhất 7 chuyến bay và một tàu du lịch tại châu Âu cũng nhận được thông báo đe dọa đánh bom, gây gián đoạn hoạt động tại nhiều địa điểm. Cơ quan chức năng các nước đang tiếp tục điều tra để xác định nguồn gốc và động cơ của những vụ việc này.
Tại Ý, cơ quan công tố Rome và Milan đã thụ lý điều tra các cảnh báo giả. Bộ trưởng Quốc phòng Guido Crosetto cho rằng những vụ việc này có thể nằm trong một “chiến lược gia tăng hỗn loạn”, đồng thời đề cập khả năng có mối liên hệ với các sự cố an ninh mạng gần đây. Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng xác nhận nhận định này.
Tại Đức, các vụ việc cũng được theo dõi trong bối cảnh nước này quan ngại về những hình thức gây rối nhằm vào cơ sở hạ tầng thiết yếu. Một số ý kiến trên truyền thông Đức đặt vấn đề liệu các cảnh báo đánh bom giả có thể được sử dụng như một công cụ gây gián đoạn với chi phí thấp nhưng buộc sân bay, hãng hàng không và lực lượng an ninh phải huy động nguồn lực lớn. Dù vậy, phía Đức chưa đưa ra kết luận về mối liên hệ giữa các vụ đe dọa hàng không và những sự cố mạng được ghi nhận gần đây tại một số nước châu Âu.
Về phần mình, Bộ trưởng Giao thông Anh Heidi Alexander mô tả các vụ việc là những “đe dọa giả mạo có chủ ý xấu” nhằm vào hoạt động hàng không trên khắp châu Âu.
Giới chức EU hiện chưa đưa ra nhận định về thủ phạm hoặc động cơ đứng sau chuỗi vụ việc. Trước mắt, các nước tập trung bảo đảm an toàn hàng không, tăng cường chia sẻ thông tin và phối hợp điều tra nhằm xác định liệu đây là những hành động riêng lẻ hay một chiến dịch có tổ chức.
VIỆT HẢI
