Châu Phi đòi lại “kích thước thật” trên bản đồ thế giới
Liên minh châu Phi (AU) đang thúc đẩy một sáng kiến mang ý nghĩa biểu tượng và chiến lược nhằm khôi phục hình ảnh chân thực của châu lục trên bản đồ thế giới, qua đó góp phần khẳng định vị thế, bản sắc và tầm ảnh hưởng của châu Phi trong bối cảnh toàn cầu.
Bản đồ châu Phi trong phép chiếu Mercator (trái) và Equal Earth. Ảnh: NY Times
Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, sáng kiến này do Togo đề xuất lần đầu tại Hội nghị Thượng đỉnh thường kỳ lần thứ 39 của AU hồi tháng 2, sau đó được các nhà lãnh đạo châu Phi chính thức thông qua với tên gọi sáng kiến “Hiệu chỉnh bản đồ châu Phi”.
Mục tiêu của sáng kiến là khắc phục những sai lệch kéo dài hàng thế kỷ từ các phép chiếu bản đồ truyền thống như Mercator, vốn khiến diện tích và tầm vóc thực tế của châu Phi bị thu nhỏ đáng kể trong nhận thức toàn cầu.
Sau khi được AU thông qua, Togo đã đưa vấn đề này ra Liên Hiệp Quốc nhằm vận động cộng đồng quốc tế sử dụng các phương pháp thể hiện địa lý chính xác hơn.
Theo AU, việc điều chỉnh bản đồ không chỉ là vấn đề kỹ thuật địa lý mà còn là bước đi quan trọng nhằm sửa đổi những định kiến lịch sử, bảo vệ phẩm giá và tiếng nói của châu Phi trên trường quốc tế.
Phó Chủ tịch AU Selma Malika Haddadi cho rằng phép chiếu Mercator đã vô tình duy trì nhận thức sai lệch về một châu Phi “nhỏ bé”, trong khi đây là châu lục lớn thứ hai thế giới. Bà kêu gọi chuyển sang các hệ thống thể hiện công bằng hơn, như bản đồ Equal Earth, phản ánh sát thực diện tích các khu vực trên hành tinh.
Để triển khai sáng kiến, Ủy ban AU dự kiến tổ chức hội thảo cấp châu lục với sự tham gia của các quốc gia thành viên, chuyên gia, nhà giáo dục và tổ chức xã hội nhằm xây dựng lộ trình hành động cụ thể. Các tiêu chuẩn bản đồ mới sẽ được lồng ghép vào chương trình giáo dục, nền tảng số và các công cụ xuất bản quốc tế.
AU cũng đang phối hợp với Liên Hiệp Quốc, Ngân hàng Thế giới cùng các tập đoàn công nghệ nhằm mở rộng sự ủng hộ đối với chiến dịch.
Theo giới quan sát, việc thể hiện đúng quy mô của châu Phi không chỉ góp phần thay đổi nhận thức toàn cầu mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho thu hút đầu tư, thúc đẩy hợp tác phát triển và nâng cao vị thế của châu lục trong thế kỷ XXI.
NGUYỄN AN
