Chiến sự Trung Đông thúc đẩy làn sóng năng lượng tái tạo toàn cầu 

Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) Fatih Birol dự đoán cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất thế giới, do xung đột tại Trung Đông gây ra, sẽ thúc đẩy sự phát triển năng lượng tái tạo, điện hạt nhân và xe điện.

Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol. Ảnh: Bloomberg

Trong cuộc phỏng vấn với báo Le Figaro ngày 7-4, ông Birol cho rằng tình trạng khan hiếm năng lượng hiện nay “nghiêm trọng hơn tất cả các cuộc khủng hoảng năm 1973, 1979 và 2022 cộng lại”. Tuy nhiên, bất chấp việc giá nhiên liệu tăng vọt do Iran phong tỏa eo biển Hormuz, vẫn có “những lý do để lạc quan” từ cách thức mà cấu trúc của hệ thống năng lượng toàn cầu thay đổi.

Người đứng đầu IEA nhấn mạnh rằng một số công nghệ sẽ phát triển nhanh hơn những công nghệ khác. “Đó là trường hợp của các nguồn năng lượng tái tạo như điện Mặt trời và điện gió, vốn có thể được triển khai rất nhanh. Chúng ta sẽ sớm chuyển sang năng lượng tái tạo, có lẽ chỉ trong vài tháng tới”, Tiến sĩ Birol nói.

Hồi sinh năng lượng hạt nhân

Phát biểu của ông Birol được đưa ra trong bối cảnh cú sốc đối với nguồn cung khí tự nhiên đang buộc các quốc gia trên thế giới xem xét lại kế hoạch từ bỏ năng lượng hạt nhân.

Vào năm 2011, thảm họa tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima của Nhật Bản đã khiến nhiều quốc gia nhanh chóng từ bỏ năng lượng nguyên tử. Tuy nhiên, hiện nay, chiến sự Trung Đông được dự báo sẽ khiến thế giới mất đi hàng triệu tấn khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), loại nhiên liệu được sử dụng rộng rãi để phát điện trên khắp châu Á.

Trước tình hình này, điện hạt nhân - nguồn năng lượng thay thế mà các quốc gia xem là ít bị ảnh hưởng bởi các cú sốc bên ngoài - đang được chào đón trở lại, ngay cả ở những nơi vốn có lập trường phản đối hạt nhân mạnh mẽ trong lịch sử.

Tại Đài Loan (Trung Quốc) chẳng hạn, nhà lãnh đạo Lại Thanh Đức đề nghị hòn đảo nên cởi mở với điện hạt nhân như một cách để đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng. Động thái này đánh dấu sự thay đổi đột ngột so với chiến lược năng lượng trước đây của Đài Bắc, vốn cam kết theo đuổi chính sách “quê hương không hạt nhân” sau thảm họa Fukushima.

Ngay sau phát biểu của ông Lại Thanh Đức, công ty điện lực Đài Loan Taipower đã trình kế hoạch khởi động lại một trong các nhà máy điện hạt nhân của vùng lãnh thổ này. Đài Loan đã đóng cửa lò phản ứng cuối cùng vào tháng 5-2025 và nhập khoảng 1/3 lượng LNG từ Qatar.

Những thay đổi tương tự cũng đang diễn ra trên khắp châu Á, khu vực nhập khẩu 90% lượng LNG mà Trung Đông sản xuất.

Tại Nhật Bản, tuần trước, các cơ quan quản lý đã quyết định điều chỉnh những yêu cầu chống khủng bố nhằm tránh kịch bản đóng cửa một số lò phản ứng hạt nhân đang hoạt động và tạo điều kiện cho việc tái khởi động thêm nhiều lò khác. Quốc gia này đã đóng cửa toàn bộ các lò phản ứng sau sự cố năm 2011.

Trong khi đó, Chính phủ Hàn Quốc cho biết sẽ đẩy nhanh tiến độ bảo trì đối với 5 trong số 10 nhà máy điện hạt nhân đang được bảo dưỡng.

HẠNH NGUYÊN (Theo AFP, NY Times)