Chiến thắng ngoạn mục của Tổng thống Lula
Tổng thống Brazil Lula da Silva đã bất ngờ giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống vòng hai, đánh bại đối thủ Flavio Bolsonaro để qua đó tiếp tục lãnh đạo nền kinh tế lớn nhất Mỹ Latinh trong 4 năm tới.
Người ủng hộ thể hiện tình cảm với Tổng thống Lula tại một điểm bỏ phiếu hôm 25-10. Ảnh: Reuters
Số liệu của Tòa án Bầu cử Tối cao Brazil (TSE) công bố sáng 26-10 (giờ Việt Nam) cho thấy với gần 100% số phiếu được kiểm, ông Lula giành được 51,75% phiếu ủng hộ, so với 48,25% của chính trị gia cực hữu Flavio Bolsonaro. Kết quả này giúp ông Lula, 80 tuổi, chính thức đắc cử nhiệm kỳ tổng thống thứ 4, với lễ nhậm chức dự kiến diễn ra vào ngày 5-1-2027.
Ông cũng trở thành ứng cử viên đầu tiên kể từ khi Brazil khôi phục nền dân chủ vào thập niên 1980 giành chiến thắng chung cuộc sau khi về nhì ở vòng một.
Các nhà thăm dò cho biết tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu cao hơn dự kiến đã giúp ông Lula lội ngược dòng thành công. Leonardo Barreto, đồng sáng lập công ty tư vấn Think Policy, cho rằng cử tri đã chọn sự quen thuộc của chính trị gia lão luyện này thay vì sự mới mẻ của ông Flavio Bolsonaro.
Trong chiến dịch tranh cử, ông Lula nhấn mạnh thành tựu giảm nghèo đói và bất bình đẳng, trong khi tỷ lệ thất nghiệp, mù chữ và nạn phá rừng xuống mức thấp kỷ lục trong nhiệm kỳ thứ ba của ông (2023-2026).
Tỷ lệ nghèo đói ở Brazil đã giảm từ 31,6% hồi năm 2022 xuống còn 23,1% năm 2024, trong khi tỷ lệ cực nghèo giảm hơn 40%. Tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng giảm xấp xỉ 22% trong giai đoạn 2023-2024. Năm ngoái, Brazil đã được đưa ra khỏi Bản đồ Nạn đói của Tổ chức Lương Nông Liên Hiệp Quốc (FAO) sau khi tỷ lệ suy dinh dưỡng mạn tính giảm xuống dưới 2,5%.
Trước đây, Brazil cũng từng thoát khỏi Bản đồ Nạn đói của FAO, nhưng nước này đã tái xuất trong bản đồ dưới thời Tổng thống Jair Bolsonaro, cha của ông Flavio Bolsonaro.
Mặc dù một số chính sách lao động gần đây của chính quyền Tổng thống Lula có thể cần thời gian mới biết kết quả, nền kinh tế Brazil đã đạt được những bước tiến quan trọng trong nhiệm kỳ thứ ba của ông. Trong đó, tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống còn 5,4% trong quý II năm nay, so với 9,3% hồi quý II/2022.
Ông Lula đã vận động tranh cử dựa trên sự kết hợp mạnh mẽ giữa chủ nghĩa thực dụng và chủ nghĩa dân túy, những yếu tố định hình sự nghiệp chính trị của ông trong nửa thế kỷ qua. Ông đưa ra hàng loạt cải cách nhằm cải thiện đời sống của người lao động và dân nghèo.
Những cam kết này được thúc đẩy mạnh mẽ hơn vào giai đoạn cuối chiến dịch tranh cử, với các đề xuất từ miễn phí giao thông công cộng trên toàn quốc vào cuối tuần cho đến tăng 15% mức trợ cấp trong chương trình phúc lợi mang dấu ấn của ông.
Nhà lãnh đạo Brazil cũng ủng hộ dự luật sửa đổi hiến pháp nhằm giảm thời gian làm việc tối đa xuống còn 40 giờ mỗi tuần, trở thành cuộc cải cách lao động lớn nhất của đất nước trong nhiều thập kỷ. Quốc hội vừa thông qua dự luật này và dường như nó đã mang lại lợi thế chính trị lớn cho ông Lula trước thềm cuộc bầu cử tổng thống vòng hai.
Trong khi đó, ông Lula cũng cảnh báo Thượng nghị sĩ Flavio Bolsonaro sẽ cắt giảm chi tiêu phúc lợi xã hội, đảo ngược những tiến bộ xã hội và trao chủ quyền của Brazil cho Tổng thống Mỹ Donald Trump. Cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh Bộ Ngoại giao Mỹ dẫn đầu chiến dịch nhằm đưa gia tộc Bolsonaro trở lại nắm quyền.
Kết quả bầu cử thể hiện sự ủng hộ của cử tri không chỉ đối với định hướng phát triển chú trọng an sinh xã hội, mà còn vấn đề bảo vệ môi trường mà ông Lula theo đuổi.
Ông đã đưa việc bảo vệ rừng Amazon và phát triển bền vững vào trọng tâm chương trình nghị sự, giữa bối cảnh Brazil quản lý khoảng 60% diện tích rừng nhiệt đới lớn nhất thế giới này.
HẠNH NGUYÊN (Theo CEPR, AFP)
