Chưa vội quyết định khi còn nhiều tranh cãi!

Hiệu trưởng trường Tiểu học Thực hành sư phạm Phan Đình Phùng
 bật khóc khi nói về quy định cấm dạy thêm. (Ảnh: vnexpress.net)

Ở khía cạnh nào đó, việc Thành phố Hồ Chí Minh đi đầu trong việc mạnh tay xử lý dạy thêm, học thêm đáng được xem là bước tiến mới của ngành giáo dục. Sẽ chẳng có thành tựu hay bước ngoặt nào cả, nếu không có những người lĩnh ấn tiên phong. Tuy nhiên, nỗi âu lo là có thật. Bởi nếu không phân tách rõ ràng mọi vấn đề, không xem xét kỹ lưỡng một lộ trình đúng đắn, quyết sách này sẽ để lại hệ lụy cực lớn đối với toàn ngành ở phạm vi toàn quốc.

Bây giờ, vấn đề cấm hay không cấm ở việc dạy thêm, học thêm liên quan tới 2 khái niệm: “Tự nguyện” và “Bắt buộc”. Nếu bạn muốn cho con đi du học nước ngoài và cảm thấy các kiến thức về ngoại ngữ ở trường phổ thông là không đủ, bạn sẽ tới các trung tâm dạy thêm. Nếu một đứa trẻ sớm bộc lộ khả năng đá bóng hay hát múa, phụ huynh cũng dễ dàng tới các Cung thiếu nhi để đăng ký học. Đó là “Tự nguyện”!

Nhưng đối với các nhà trường, đã từ lâu, việc đào tạo kiến thức ngoài giờ vẫn là một bài toán gây tranh cãi không dứt. Ở đó, “Tự nguyện” và “Bắt buộc” là một ranh giới mong manh. Nơi đó, các phụ huynh vẫn phải tự nguyện đóng các khoản tiền không trong danh mục với chữ ký làm bằng chứng cho sự “tự nguyện”. Và điều gì sẽ xảy ra, khi cả lớp đi học thêm mà có một học sinh không tham gia vì “không bắt buộc”? Hoặc học sinh đó quá giỏi, hoặc quá... liều! Sự thật, dù khó nói, nhưng vẫn là sự thật.

Nếu giáo viên bị kỷ luật chỉ vì dạy thêm, đó sẽ là một chế tài vô cùng đặc biệt và ở các nước khác chắc không có chuyện này. Về lý thuyết, việc dạy thêm - học thêm không nằm trong bình diện sư phạm, đặc biệt ở những nước phát triển, những nơi luôn chú trọng đầu tư thể chất song song với kiến thức, nơi trẻ em được vui chơi và phát triển tự do thay vì gò ép trong những giáo trình giáo điều và khắc nghiệt. Tuy nhiên, rất tiếc khi đó không phải là hiện trạng của chúng ta.

Sự thật, tình trạng dạy thêm, học thêm ở Việt Nam đã tồn tại từ quá lâu và hầu như chưa có hồi kết.

Nếu như một nền giáo dục bị “lỗi” ở một khâu nào đó, xử lý nó không thể đồng nghĩa với một chế tài “Cấm”. Cũng như việc đổ lỗi hay thậm chí xử phạt các thầy cô trong vấn đề dạy thêm liệu đã công bằng?

Trên hết, vấn đề từ gốc phải được xử lý ở gốc. Chúng ta đang nói về mức lương của giáo viên, về vấn đề cải cách giáo trình để giảm tải cho học sinh, về tư tưởng cào bằng và thiếu phản biện của hệ thống, hay cả căn bệnh thành tích trầm kha trong cả guồng quay giáo dục.

Nếu họ có vì dạy thêm mà bị mang tiếng trục lợi cho bản thân, thì phải bình tĩnh xem xét ở nhiều góc cạnh rồi hẵng phán xét. Mong những người làm công tác quản lý giáo dục ở Thành phố Hồ Chí Minh hãy lắng nghe hơn nữa, tìm ra giải pháp tốt hơn là việc cấm đoán.