“Có lên chẳng xuống” bao giờ khắc phục!?

Từ kinh nghiệm Quảng Ninh hay Hà Nội trong thời gian qua, chắc chắn quan niệm này đã có nhiều thay đổi.

Ảnh minh họa. (Nguồn: Tuổi trẻ Thủ đô)

Cụ thể, phát hiện nhiều yếu kém, bất cập của đội ngũ lao động trong bộ máy nhà nước, tỉnh Quảng Ninh đã mạnh dạn thực hiện đề án “Đổi mới phương thức, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng; thực hiện tinh giản bộ máy, biên chế” (Đề án 25). Chỉ sau một năm thực hiện Đề án 25, toàn tỉnh đã giảm được 1.605 công chức, viên chức; cắt chi trả phụ cấp thường xuyên đối với 18.919 người hoạt động không chuyên trách ở cơ sở (gồm hàng ngàn tổ trưởng dân phố, trưởng khu dân cư…); giảm 2 đơn vị sự nghiệp thuộc tỉnh; 118 phòng, đơn vị, đầu mối trực thuộc các sở - ban - ngành, đoàn thể tỉnh và các địa phương... Hiệu quả từ đề án này đã tiết kiệm chi thường xuyên được gần 300 tỉ đồng/năm và hàng trăm tỉ đồng từ cơ sở vật chất.

Theo Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh Nguyễn Văn Đọc, kết quả này có được là do tỉnh đã rà soát toàn hệ thống chính trị về tổ chức bộ máy, biên chế. “Địa phương đã mạnh dạn sắp xếp, tinh gọn bộ máy; sáp nhập các cơ quan, đơn vị có cùng chức năng, nhiệm vụ hoặc chức năng, nhiệm vụ tương đồng theo hướng một chức năng, một nhiệm vụ chỉ có một người hoặc một đơn vị chủ trì thực hiện và chịu trách nhiệm” – Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh cho biết.

Sau Quảng Ninh là thành phố Hà Nội. Trong cuộc làm việc mới đây với Đoàn kiểm tra của Trung ương do đồng chí Phạm Minh Chính, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương dẫn đầu về việc thực hiện Nghị quyết 39-NQ/TW về tinh giản biên chế ở Hà Nội, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Ngô Thị Thanh Hằng thông tin, hiện tổng số biên chế công chức, viên chức toàn thành phố thấp hơn nhiều tổng số biên chế được giao với mức 137.000 người. Đặc biệt, khối các cơ quan Đảng, MTTQ, tổ chức chính trị - xã hội đã hoàn thành rà soát, sắp xếp 12/50 đơn vị. Sau sắp xếp giảm 9 phòng, ban (11,8%); giảm 9 đơn vị sự nghiệp (34,6%), giảm 9 cán bộ cấp trưởng phòng, ban; giảm 20 cán bộ cấp phó phòng, ban.

Gần đây nhất, Ban Cán sự UBND Thành phố Hà Nội đã chủ động sắp xếp lại bộ phận văn phòng, cắt giảm từ 12 phòng xuống 7 phòng. Sau khi sắp xếp, đang thừa ra 27 phó phòng. Những trường hợp này được giữ nguyên chức vụ, hưởng nguyên hệ số lương trong vòng 24 tháng nhưng không tham gia điều hành và làm việc như chuyên viên. Đến nay, khối các cơ quan trực thuộc UBND Thành phố, sau sắp xếp giảm 46 phòng, ban (22,5%), giảm thêm 6 phòng so với Thông tư liên tịch, giảm 26 trưởng phòng, 116 phó trưởng phòng... Tựu trung lại, cả Thủ đô, trong công cuộc tinh giản biên chế những năm qua đã  giảm 55 phòng, ban; giảm 130 đơn vị sự nghiệp, giảm 35 trưởng phòng, ban và 136 phó phòng, ban. Đây thật sự là những con số “biết nói” trong quá trình kiên quyết “siết” biên chế của Thủ đô.

Không dừng lại ở đó, Hà Nội thông tin, dự kiến đến năm 2017, khối cơ quan Đảng, MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội giảm 69 biên chế so với hiện nay; dự kiến đến năm 2020 giảm 413 người. Khối cơ quan chính quyền dự kiến năm 2016 giảm 1,5% biên chế công chức được giao và giai đoạn 2020 - 2021 dự kiến giảm tối thiểu 10% so với biên chế được giao năm 2015. Theo đó, Hà Nội sẽ kiên quyết sắp xếp, hợp nhất, giải thể những đơn vị sự nghiệp hoạt động không hiệu quả kéo dài hoặc chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức lại các đơn vị theo hướng giảm chi ngân sách, tăng dần tự chủ, tiến tới tự chủ hoàn toàn kinh phí.

Vậy đâu là cách làm của Hà Nội? Theo Trưởng Ban Tổ chức Thành ủy Hà Nội Vũ Đức Bảo, tinh giản biên chế là việc có ảnh hưởng sâu rộng trong toàn cơ quan, đơn vị, vì thế phải có cách làm phù hợp đi kèm cơ chế, chính sách cụ thể, làm sao tránh giảm “cơ học”, quan trọng là hướng tới nâng cao chất lượng thực thi công vụ, xây dựng bộ máy tinh gọn, hiệu quả. Hà Nội thực hiện công tác này dựa trên kết quả đánh giá phân loại cán bộ công chức của các đơn vị trong những năm vừa qua, lấy chất lượng, tiến độ, trách nhiệm, tinh thần thái độ phục vụ làm nòng cốt. Tiếp theo là đánh giá dựa trên chuyên môn, sự phối hợp công tác giữa người này với người khác, đơn vị này với đơn vị khác. Đặc biệt, cuối tháng 4 vừa qua, Sở Nội vụ đã hướng dẫn các cơ quan hành chính triển khai hoàn thiện bản mô tả công việc và khung năng lực của từng vị trí và có văn bản đề nghị thực hiện theo tiến độ đề ra… Từ đó, xây dựng Đề án vị trí việc làm và cơ cấu ngạch công chức, viên chức theo chức danh nghề nghiệp của cơ quan, đơn vị, báo cáo Ban Thường vụ Thành ủy thẩm định, phê duyệt ngay trong năm 2016.

Mô hình và cách làm của mỗi nơi tuy khác nhau nhưng mục đích chính vẫn là giảm biên chế, thực hiện Nghị quyết của Bộ Chính trị về tinh giản biên chế và cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức; giảm gánh nặng ngân sách trong điều kiện số công chức “sáng cắp ô đi, tối cắp về” vẫn còn khá nhức nhối trong nền công vụ Việt Nam.

Từ câu chuyện tinh giản biên chế, sắp xếp bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu quả của Hà Nội và Quảng Ninh có thể thấy: Nếu nơi nào thật sự muốn tinh giản biên chế chắc chắn sẽ có biện pháp và sẽ thực hiện được. Không những thế, khi áp dụng các giải pháp phân loại, sàng lọc để loại ra khỏi bộ máy những biên chế không cần thiết, làm cho đội ngũ cán bộ công chức chất lượng hơn, tinh thông hơn thì những người ở lại chắc chắn sẽ làm việc tốt hơn. Hơn nữa, trong điều kiện hiện nay, việc tinh giản này sẽ có lợi về nhiều mặt. Nó không đơn thuần là giảm về số lượng cán bộ công chức, giảm chi phí hành chính, giảm ngân sách nhà nước mà là làm cho cơ cấu, số lượng, chất lượng của đội ngũ cán bộ công chức, nhất là chất lượng chuyên môn, phẩm chất đạo đức nghề nghiệp ngày một nâng cao.

Điều quan trọng nữa trong việc cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, tinh giản biên chế nữa là chắc chắn chúng ta dần khắc phục được tình trạng bất cập trong tuyển dụng, quản lý cán bộ là “có vào mà không có ra, có lên mà không có xuống”. Và, vượt qua cái khó này chúng ta khắc phục được tâm lý “thứ nhất hậu duệ, thứ nhì quan hệ, thứ ba tiền tệ, thứ tư mới là… trí tuệ” như người ta vẫn nói bấy lâu nay.

Tại buổi làm việc của Đoàn công tác Bộ Chính trị với Hà Nội, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Phạm Minh Chính đã đưa ra đề nghị: Hà Nội tới đây khi sắp xếp bộ máy, tinh giản biên chế phải tiếp tục quan tâm, tập trung vào các lĩnh vực sử dụng nhiều biên chế, chi tiêu nhiều ngân sách. Cùng với đó là tách dịch vụ công ra khỏi quản lý nhà nước để tiết giảm ngân sách, sắp xếp lại các ban quản lý dự án; nghiên cứu việc ký hợp đồng có thời hạn đối với viên chức và việc bổ nhiệm công chức cũng phải có thời hạn, qua đó mới có thể khắc phục được bất cập trong tuyển dụng, quản lý cán bộ là “có vào mà không có ra, có lên mà không có xuống”, đồng thời tạo tính cạnh tranh trong công tác cán bộ./.